Kizildeniz'deki Gerilim Tasima Maliyelerini 3 Kata Çikardi
Kizildeniz’deki gerilim tasima maliyelerine yansirken dünya konteyner endeksinde navlun fiyatinda 3 kata yakin artis yasandi. Asset Lojistik Genel Müdürü Onur Tekin, navlun fiyatlarinin bin 300 dolardan 3 bin 964 dolara kadar yükselmesi bu ülkelerle ticaret yapan Türk firmalarini ürünlerde gecikmeler ve maliyet artisi nedeni ile zora soktugunu söyledi.
Kizildeniz’de Babu’l Mendep Bogazi’nda Israil ile baglantili ticari gemilere yönelik saldirilar sonrasi denizcilik sirketlerinin rotalarini Ümit Burnu’na çevirmesi nedeniyle gemilerin seyahat süreleri 10 ila 14 güne uzarken, yakit maliyeti artislari da firmalari olumsuz etkiliyor. Küresel ticaretin yaklasik yüzde 12’sinin yapildigi, Akdeniz’i Kizildeniz’e baglayarak Avrupa ile Asya arasindaki en kisa rotayi sunan Süveys Kanali’ndan geçislerin azaldigini belirten Asset Lojistik Genel Müdürü Onur Tekin, "Ümit Burnu’nu dolasan gemilerin seyahat süreleri ve maliyetlerindeki yükselis, navlun fiyatlarina da artis olarak yansidi. Denizcilik arastirma ve danismanlik sirketi Drewry’nin Dünya Konteyner Endeksi’nden derledigi bilgilere göre, 40’lik konteyner bilesik endeksi 30 Kasimda bin 382 dolar seviyesinde iken 25 Ocak itibariyla 3 bin 964 dolara kadar yükselmisti. Navlun fiyatlari bu dönemde yüzde 186,8 artti. 40’lik konteynerin navlun fiyatinda 25 Ocak itibariyla yillik bazda artis yüzde 93,6’yi bulmustu. Türkiye özelinde ise yilbasinda 6 bin-7 bin dolar/40HC olan navlun fiyatlari, Çin yeni yili sonrasi, düsen ticaret hacmi ve panik havasinin dagilmasiyla birlikte gerileme göstererek 3 bin-3 bin 500 dolar/40HC araliginda devam etmektedir. Hal böyle olunca ülkemize gelen gemilerde de gecikme ve maliyet artislari oldu. Bu gecikmeler ve maliyet artislari Hammaddeyi disaridan alip isleyen ve bu ürünleri yurtdisina satan firmalari zor durumda birakti. Önceden yapilan sözlesmelere uymak zorunda kalan firmalar ürünleri yetistirme ve maliyet artisi problemleri ile karsi karsiya kaldi” diye konustu.
Ticaret hacminde yüzde 59 düsüs
Uluslararasi Para Fonu ve Oxford Üniversitesi tarafindan olusturulan PortWatch veri tabanina göre, Babu’l Mendep Bogazi’ndaki ticaret hacmi 2024 basinda 2023 yilinin ayni dönemine göre yüzde 59,2 yavasladigini belirten Tekin, “Süveys Kanali’nin ticaret hacmi bu dönemde yüzde 44 geriledi. Ümit Burnu’nun ticaret hacmi ise yüzde 55,5 artti. Danimarkali denizcilik sirketi Maersk, dünyanin en büyük konteyner sirketi Italyan-Isviçre ortakli Mediterranean Shipping Company, Alman tasimacilik sirketi Hapag-Lloyd, Fransiz gemicilik sirketi CMA CGM ve Ingiliz enerji sirketi bp, bölgedeki seferlerini askiya aldi. Danimarkali tanker sirketi Torm, Kizildeniz’in güneyinden tüm geçislerini durdururken, enerji sirketi Shell de Kizildeniz’den geçislerini askiya aldi. Son olarak Katar enerji sirketi, Kizildeniz’de devam eden durum nedeniyle sivilastirilmis dogal gaz (LNG) gemilerini Ümit Burnu araciligiyla Avrupali alicilara ulastirmaya karar verdi. Sirket, dün Ispanyol enerji kurulusu Endesa’ya LNG kargosunda 10-12 günlük gecikme yasadi" seklinde konustu.