SANKO Üniversitesi'nde Cumhuriyet Bayrami Coskusu
29 Ekim Cumhuriyet Bayrami’nin 99’uncu yili, SANKO Üniversitesi’nde Edebiyat Kulübü tarafindan düzenlenen törenle, büyük bir coskuyla kutlandi.
30 Ekim 1918 tarihinde, Osmanli Imparatorlugu’nun Itilaf Devletleri ile imzaladigi Mondros Mütarekesi (Ateskesi) sonucu fiilen Osmanli Imparatorlugu’nun ortadan kalktigina vurgu yapan Prof. Dr. Sirmali, “Bu belgeyle Türkiye’nin de çerçevesi çizilmis oldu” seklinde konustu.
“Büyük Baskomutan Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Türk Milleti’nin geleceginde hiçbir ülkenin söz sahibi olmasinin mümkün olmadigi ne himayenin ne de mandanin kabul edilemeyecegi bilinciyle, kosulsuz, sartsiz, milletin kendi egemenligine dayanan yeni bir Türk Devleti kurmanin gerekliligiyle hareket etmistir” diyen Prof. Dr. Sirmali, söyle devam etti: “Büyük Önderimiz, ‘Türk’ün onuru, gururu ve yetenegi çok yüksek ve büyüktür. Böyle bir ulus esir yasamaktansa yok olsun daha iyidir. O halde ya bagimsizlik ya ölüm!’ diyerek, bagimsizligimiza giden yolumuzu çizmistir.”
Müdafaa-I Hukuk Hareketi
Müdafaa-i Hukuk Hareketi’nin milletin haklarini korumak adina atilmis ulusal bir adim oldugunun altini çizen Prof. Dr. Sirmali, “Müdafaa-i Hukuk, Birinci Dünya Savasi’nin galip devletlerine karsi, ulus olarak bagimsiz bir devlet kurup yasamak hakkimizi, fiilen gerçeklesecek bir savasin sonunda kazanmaktir. Ancak bireyler degil, dernekler üzerinden gerçeklestirilecektir” ifadelerine yer verdi.
Bagimsizligimizin kazanilmasinda büyük rol oynayan derneklere deginen Prof. Dr. Sirmali, sözlerini söyle sürdürdü: “Amaçlari Istanbul’dan ayri bir devlet kurmak bu dernekler, yasaldir. Yerel olmakla birlikte, sadece illerde degil, ilçelere kadar çok iyi örgütlenmislerdir. Türk ve Müslüman halkin sayica çogunlugunu ispatlamak, Batili devletlerin himayesinden kurtulmak için örgütlenmektedirler.
Örnegin, Heyet-i Temsiliye, Erzurum Kongresi’nde Dogu illerindeki Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerinin bir araya getirilmesiyle kurulan Sarkî Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin yönetim kuruludur. Baskani Mustafa Kemal Atatürk’tür ve 9 üyeden olusmaktadir.
Sivas Kongresi ise yurt genelindeki bütün direnis örgütleri birlestirilerek kurulan Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin yönetim kurulu olmustur. Baskanligina yine Büyük Önderimiz seçilmis, yetki ve görevleri artirilmistir. Üye sayisi da 16’ya çikarilmistir.”
Büyük Önder’in, tüm yazismalarinda ‘Heyet-i Temsiliye Reisi’ imzasini kullandigina dikkat çeken Prof. Dr. Sirmali, “27 Aralik 1919 tarihinde Ankara’ya tasinan heyet, 23 Nisan 1923 tarihindeki Büyük Millet Meclisi açilisina kadar geçici bir hükümet seklinde görev aldi. Meclis’in açilisiyla görev ve yetkilerini Meclis’e devretti” diye konustu.
Yarin cumhuriyeti ilan edecegiz
Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün, 28 Ekim 1923 aksami kurucu kadrolara "Yarin Cumhuriyet ilân edecegiz" müjdesini paylastigini animsatan Prof. Dr. Sirmali, bu süreçte yasananlari söyle aktardi:
“Büyük Önder o gece Ismet Pasa ile bir kanun tasarisi müsveddesi hazirlamis, 20 Ocak 1921 tarihli Teskilât-i Esasiye Kanunu’nun devlet seklini tespit eden maddelerini su sekilde degistirmistir; birinci maddenin sonuna ‘Türkiye Devleti’nin hükümet sekli Cumhuriyettir’ cümlesini eklemis, üçüncü maddeyi ‘Türkiye Devleti Büyük Millet Meclisi tarafindan idare olunur. Meclis, hükümetin ayrildigi idare kollarini Bakanlar vasitasiyla yönetir.’ Ifadesi eklenmistir.
Mecliste okunan kanun teklifi birçok konusmacinin ’Yasasin Cumhuriyet!’ sesleriyle kabul edilmistir. Türkiye Cumhurbaskanligi için yapilan oylamaya 158 milletvekili katilmis ve Cumhurbaskanligina oybirligi ile Ankara Milletvekili Mustafa Kemal Pasa seçilmistir."
Cumhuriyet kazanimlarinin eserleri olan kadinlarimiz
Sunuculugunu Saglik Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik birinci sinif ögrencisi Utku Arslan yaptigi törende, Prof. Dr. Sirmali’nin konusmasinin ardindan, “Cumhuriyet Kazanimlarinin Eserleri Olan Kadinlarimiz”in kisa hayat hikayelerine yer verildi.
Saglik Bilimleri Fakültesi Hemsirelik Bölümü ikinci sinif ögrencisi Didem Sekmen, Cumhuriyetin ilk kadin yazari Süreyya Agaoglu’nu, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü üçüncü sinif ögrencisi Arzu Demir, Cumhuriyetin ilk kadin pilotu ve dünyanin ilk kadin savas pilotu Sabiha Gökçen’i, Hemsirelik Bölümü üçüncü sinif ögrencileri Damla Özel, Türk tiyatrosunda sahneye çikan ilk Müslüman kadin oyuncu Afife Jale’yi, Melek Gülçin Karalar, Cumhuriyeti’nin ilk kadin tip doktoru ve tip egitimi veren ilk kadin Safiye Ali’yi, Bedriye Cengiz, Klasik Türk müzigi sanatçisi Safiye Ayla’yi canlandirdi.
Tip Fakültesi dördüncü sinif ögrencisi Mehmet Efe Palaci, Tip Fakültesi ikinci sinif ögrencileri Serkan Öksüzler ve Mehmet Salih Çevik ile Tip Fakültesi birinci sinif ögrencisi Ramazan Yazgan tarafindan Atatürk’ün Gençlige Hitabesinin okunmasiyla tören sona erdi. Törene, Rektör Yardimcisi Prof. Dr. M. Metin Bayram, Genel Sekreter Dr. Yusuf Ziya Yildirim, Saglik Bilimleri Fakültesi Dekani Prof. Dr. Türkan Pasinlioglu, SANKO Üniversitesi Hastanesi Genel Müdürü Dr. Sermet Kileci, Mesul Müdür Dr. Suat Özerbas, Genel Müdür Yardimcisi Rabia Agar, akademik ve idari personel ile ögrenciler katildi.