Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi 20 Yaşında

Lahey – Eski Yugoslavya’da işlenen savaş suçlarını yargılayan Hollanda’nın Lahey kentindeki Uluslararası Ceza Mahkemesi 20. yılına girdi.

Birleşmiş Milletler Konseyi’nin onayıyla 1993 yılının mayıs ayında oluşturulan mahkemenin kuruluş yıldönümü dolayısıyla, Hollanda Kralı Willem Alexander, Lahey Belediye Başkanı Joziah van Aartsen, BM yetkilileri ve çok sayıda ülkenin diplomatik temsilcisinin katılımıyla tören düzenlendi.

Lahey’deki merkezinde ICTY’nin yaptığı çalışmaları içeren bir sergi de açıldı. Lahey Belediyesi’nin desteğiyle açılan sergide, son 20 yıl içinde ICTY’nin hafızalara kazınmış çalışmaları, eski Yugoslavya’daki çatışmalar ve mahkemenin kaçak durumdaki şüphelileri nasıl yakaladığına dair resimler yer alıyor.

BM bünyesinde hizmet veren mahkeme, başta Bosna-Hersek’te yaşanan dram olmak üzere bölgede işlenen savaş suçları, soykırım ve insan hakları ihlallerini yargılamak amacıyla kuruldu. BM Güvenlik Konseyi tarafından Nuremberg ve Tokyo Savaş Suçları Mahkemeleri örnek alınarak kurulan ICTY’de şimdiye kadar aralarında devlet başkanları ve üst düzey askeri yetkililerin de bulunduğu 161 kişi hakkında dava açıldı. Yargıladığı kişilerden 69’u hakkında hüküm veren mahkemede şu anda devem eden dava sayısı 25.

Mahkemenin şimdiye kadar yargıladığı kişiler arasında en ünlüsü ise kuşkusuz Slobodan Miloseviç’ti. Bosna, Hırvatistan ve Kosova’da ağır savaş suçu işlediği gerekçesiyle yargılanan eski Yugoslavya Devlet Başkanı Miloseviç, mahkemesi bitmeden 2006 yılında Lahey’deki hapishanede ölmüştü.

Verdiği kararları birçok kesim tarafından eleştirilen ICTY’de halihazırda savaş sırasında işledikleri suçlardan dolayı Bosnalı Sırpların eski komutanı Ratko Mladiç ve eski lider Radovan Karadziç’in yargılaması ise devam ediyor.

-Mahkemedeki Türk yargıç

Baktığı davaları önümüzdeki yıl tamamlaması beklenen ve 2015 yılında kapatılabileceği yönünde yorum yapılan BM’ye bağlı mahkemede, bir Türk yargıç da görev yapıyor. ICTY’de temyiz yargıçlığı görevinde bulunan eski büyükelçi Mehmet Güney, mahkemenin tek Türk üyesi.

Daha önce Küba, Singapur ve Endonezya gibi ülkelerde büyükelçilik yapan, 2015 yılında görevi sona erecek olan Güney, BM tarafından 2001 yılında bu göreve atandı. Kıdemli yargıç Güney, zaman zaman mahkemeye vekaleten başkanlık da yapıyor.

Kaynak: AA