Atatürk'ün Kars'a Gelisinin 98. Yildönümü
Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Kars’a gelisinin 98. yili törenle kutlandi.
Il Kültür ve Turizm Müdürlügü Salonu’nda devam eden tören Saygi durusu ve Istiklal Marsi’nin okunmasiyla basladi.
Günün anlam ve önemini belirten konusmayi Il Kültür ve Turizm Müdürü Hayrettin Çetin yapti. Çetin, “Gazi Mustafa Kemal Atatürk gerek milli mücadele döneminde gerekse Cumhuriyetin Kurulusundan vefatina kadar geçen süreçte memleketi karis karis gezmistir. Dogusundan batisina yaptigi tüm yurt gezilerinde illere, ilçelere ve köylere gitmis; gittigi yerlerde halk ile iç içe olmustur. Halkin görüslerini almis ve tespitlerde bulunmustur. Bu görüs ve tespitlerin isiginda halkin destegini de arkasina alarak Cumhuriyetin kurulmasini, ilke ve inkilaplarinin olusumunu saglamistir. Bu nedenle Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün sik sik düzenledigi yurt gezileri Cumhuriyetin ilk on bes yilinda toplumsal gelisimin ve kalkinmanin saglanmasi açisindan büyük önemi vardir. Atatürk’ün bu yurt gezilerinden biri de 1924 yilinda 29 Agustos’tan 18 Ekim’e kadar 51 gün süren gezisidir. Atatürk bu gezisinde yaninda esi Latife (Usakligil) Hanim, Yozgat Milletvekili Salih (Bozok), Istanbul Milletvekili Hamdullah Suphi (Tanriöver),Gaziantep Milletvekili Ali (Kiliç), Rize Milletvekili Rauf (Benli), Cumhurbaskanligi Genel Sekreteri Tevfik (Biyikoglu), Muhafiz Birligi Komutani Ismail Hakki (Tekke), Basyaver Ruhi Su ve daha birkaç kisi de vardir. Gazi Mustafa Kemal Pasa, 06 Ekim 1924 Pazartesi saat 09:30’da özel bir katarla esi ve maiyetindekilerle birlikte Sarikamis’tan Kars’a hareket etmistir.9.Kolordu Komutani, Sarikamis Belediye Reis’i, Jandarma Kumandani ve Kars’tan gelen heyet, Mustafa Kemal Pasa’ya bu ziyarette refakat etmislerdir. Beyaz ve kirmizi kurdelelerle süslenmis üç vagondan ibaret olan katarin, Mustafa Kemal Pasa’yi tasiyan vagonuna Cumhuriyet Sancagi konulmustur. Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve konuklari tasiyan treni yol boyunca ve istasyonlarda halk bayraklarla karsilamaya çikiyor, coskun gösterilerle ugurluyorlardi. Kars sinirinda, Kars Valisi Ibrahim Ethem Bey, Kars Mebusu Ömer Lütfü Bey, Halk Firkasi Reis-i Bekir Bey, Belediye Reis’i Cihangiroglu Ibrahim Bey tarafindan karsilanan Mustafa Kemal Pasa, saat 12:00 civarinda Kars’a ulasmistir” dedi.
Çetin, “Istasyondan Türk Ocagina ait binaya kadar yollara halilar dösenmis, halk ve ögrenciler yolun iki yanina dizilmisti. Süslü arabalar, atlilar ve yöresel kiyafetleriyle halk, istasyonu doldurmustu, Karslilar büyük kurtariciyi coskuyla karsiliyor, adim basi kurbanlar kesiliyordu. Atatürk, Türk Ocagi’nda kisa bir süre dinlendikten sonra Hükümet Binasi’na geldi. Burada Kagizman ve Ardahan’dan gelen özel heyetlerle bir süre görüstü. Halk, okul ve yol istiyordu. Daha sonra Belediye’ye geldi. Kars’in ihtiyaçlari, yapilan isler konusunda ilgililerden bilgi aldi. Bir süre önce meydana gelen yer sarsintisi, Kars ve çevresinde genis zararlar vermistir. Atatürk, devlet yardiminin, en kisa zamanda Kars’a ulasacagini, bundan emin olmalarini söyledi.
Daha sonra Komutanligi ziyaret etti. Kars Numune Okulundan sonra Atatürk, Kiz Okulu’na geldi. Kadin ve erkek ögretmenlerin verdigi çayda bulundu. Aksam Kars Valisi’nin Konaginda verilen elli kisilik ziyafete katilan Gazi Mustafa Kemal, Kars’ta kendisine gösterilen alakadan çok memnun olmus, bölge sorunlari ve muhit hakkinda verilen izahati büyük bir alaka ile dinlemis ve meselelerin halledilmesi için tesebbüste bulunacagini ifade etmistir. Bu sirada çevre sehir ve kasabalardan devamli heyetler geliyor, Gazi Mustafa Kemal Pasa’yi davet ediyorlardi. Daha sonra Atatürk, Kars Türk Ocagi’ni sereflendirdi. Gençler zengin bir program hazirlamislardi. Önce konusmalar oldu, siirler okundu. Kars’in kurtulusu ile ilgili bir temsil verildi.
Gecenin en büyük sürprizi "Hos gelisler ola Mustafa Kemal Pasa" "Askerin Milletin Devletinle çok yasa" türküsü ile birlikte oyunu olmustu. Kiz ve erkek oyuncular hem oynuyor hem de türküyü hep bir agizdan söylüyorlardi. Salon alkistan inliyordu. Atatürk ve Latife Hanim, birkaç kere yerinden kalkarak gençleri selamlamislardi. Riyaset-i Cumhur Baskatibi Tevfik imzasi ile Basvekil Ismet Pasa’ya ve Dahiliye Vekili Recep Bey’e gönderilen 30 Eylül 1924 tarihli telgraftan anlasildigina göre Mustafa Kemal Pasa, Kars ve Ardahan havalisinde bes gün kalmayi düsünmüstür. Fakat Basvekil Ismet Pasa 06 Ekim’ de Kars’ta bulunan Mustafa Kemal Pasa’ ya gönderdigi acil telgrafta Musul meselesinde meydana gelen önemli gelismelerden dolayi Reis-i Cumhur’un acilen Ankara’ya dönmesinin uygun olacagini bildirmistir” diye konustu.
Yapilan konusmalarin ardindan ögrenciler siir okudu, Kafkas Halk Oyunlari ekibin gösteri yapti. Programda, Karsli asiklar seslendirdigi kahramanlik türküleriyle son buldu.