Söke'nin Terk Edilmis Köyleri Zamana Direniyor

Saz ve Kizilkarlar mahalleleri bölgede geçmis zamanlarda Yörüklerin ilk yerlesim yerlerinden olma özelligi tasiyor. 15 haneden olusan Saz Mahallesi’nde yasam 1955’te, Kizilkarlar Mahallesi’nde ise yasam 1962’de sona ermis. Bosaltilan köylerdeki yasayanlar Kizilkarlar’a yaklasik 5 kilometre, Saz Mahallesi’ne ise 8 kilometre mesafedeki bugünün Akçakaya Mahallesi basta olmak üzere Bagarasi ve Söke merkeze tasinmis. Iki yerlesim yerinde dogal su kaynagi olan pinarlar ve küçük dere yataklari olsa da terk edilme nedenlerinin basinda susuzluk yasanmaya baslamasi olmus.

Söke ovasinin büyük bir bölümünü ve Söke ilçesini uzaklardan panoramik bir manzarayla gören Saz Mahalle, Latmos Dagi’nin yüksek bölgesinde bulunan adeta bir yaylaya kurulmus. Dönemin köy evlerinde kullanilan tipik mimari özelliklerle yapilan tas evler, yaklasik 70 yildir yasam olmamasina ragmen adeta zamana direniyor. Her evin içinde bugün sömine olarak adlandirilan odun ocaklari dikkat çekiyor. Saz Mahalle’nin tam ortasinda dere kenarinda tahil ögütmek yada zeytinyagi sikimi için ortak kullanilan tas degirmen ve yine ortak kullanilan bir de firin bulunuyor.

Saz Mahalle ile Kizilkarlar arasi yaklasik 3 kilometrelik bir mesafe olsa da iki terk edilmis yer arasinda araç yolu bulunmuyor. Zeytin arazileri içince patika yollardan ulasim saglayabildiginiz iki yerlesim yeri arasinda yürüyüsçüleri bölgenin endemik bitkileri, yaban armudu agaçlari ve bol miktarda nergis çiçekleri karsiliyor.

En az 400-500 yillik oldugu belirtilen ve 1962 yilinda terk edilen Kizilkarlar Mahallesi ise adeta film platosunu andiriyor. Söke’ye bagli Akçakaya Mahallesi girisinde mezarlik yanindan asfalt bir yolla 5 kilometrelik bir yolculukla ulasilabilen Kizilkarlar’da bulunan bazi yapilar bugün sadece zeytin dönemlerinde ev sahiplerini agirliyor. Kizilkarlar’in tam ortasinda 1954-1955 yilinda yapildigi belirtilen küçük bir cami bulunuyor. Caminin iç duvarlarinda basit resim islemeler dururken, el oymasi ahsap kapisi dikkat çekiyor. Kizilkarlar’da da geçmisin izlerini tasiyan zeytinyagi yapiminda kullanilan tas degirmenler hala meydanda duruyor. Içilebilir durumdaki bir pinar bugün hala daha suyunu ziyaretçileri ile paylasiyor. Kizilkarlar’da pinarlarin disinda su ve ayni zamanda elektrik de yok.