2021'De Yargidaki Reformlar Hayata Geçirilmeye Devam Etti
Yargi Reformu Strateji Belgesi'nde bulunan toplam 256 faaliyetten 171'i hayata geçirildi IHEP kapsaminda yasal ve idari düzenlemelerle 154 faaliyet uygulamaya konuldu Çocuk teslimi veya çocukla kisisel iliski kurulmasi görevi Adli Destek ve Magdur Hizmetleri Müdürlüklerine verildi Kadina karsi islenen siddet suçlarinda cezayi artirma nedenlerinin bosanmis esi de kapsamasina yönelik düzenleme de 2021'de yapildi Mesai saatleri disinda yakalanan kisilerin belirlenen tarihte yargi mercii önünde hazir bulunmayi taahhüt etmesi durumunda serbest birakilmasi imkani getirildi Bilisim, finans ve sendika hukukundan kaynaklanan uyusmazliklarin yeni faaliyete geçen ihtisaslasmis mahkemeler eliyle görülmesi saglandi Hakim ve savci adaylari ile avukat stajyerlerine Anayasa Mahkemesi'nde staj imkani saglandi.
AA muhabirinin derledigi bilgiye göre, bugüne kadar YRS'de bulunan toplam 256 faaliyetten 171'i hayata geçirildi. 101'i idari, 59'u mevzuat degisikligi ve 11'i ise hem mevzuat degisikligi hem de idari nitelik tasiyan faaliyetlerle YRS'nin tamamlanma orani yüzde 66,8 olarak gerçeklesti.
Bu kapsamda, 2019 ve 2020'de tamamlanmasi planlanan 50 faaliyetin 48'i sonuçlanirken, bir yildan uzun süreli nitelikte olan 107 faaliyetin ise 99'u tamamlandi. YRS kapsaminda 2021'de toplam 24 faaliyetle ilgili düzenleme yapildi.
Adalet Bakanliginin bir diger temel politika metni olan ve 9 amaç, 50 hedef ile 393 faaliyeti içeren IHEP'te de yasal ve idari düzenlemelerle 154 faaliyet uygulamaya konuldu. Böylece IHEP'te yer alan faaliyetlerin yüzde 39'u hayata geçirilmis oldu.
Yargi reformlari kapsaminda, sulh ceza hakimliklerinin tutuklama ve diger koruma tedbirlerine iliskin kararlarina karsi dikey itiraz usulü ve tutuklama nedeni olarak düzenlenen katalog suçlar bakimindan da "somut delile dayanma sarti" getirildi. Söz konusu düzenleme 1 Ocak 2022'den itibaren uygulanmaya baslanacak.
- Çocuk teslimi Adli Destek ve Magdur Hizmetlerince yerine getirilecek
Resmi Gazete'de 30 Kasim 2021'de yayimlanan 7343 Sayili Icra ve Iflas Kanunu ile Bazi Kanunlarda Degisiklik Yapilmasi Hakkinda Kanun ile çocuk teslimi ve çocukla kisisel iliski kurulmasina yönelik düzenleme yapildi. Düzenlemeyle çocuk teslimi veya çocukla kisisel iliski kurulmasi görevi Adli Destek ve Magdur Hizmetleri Müdürlüklerine verildi.
Ayni kanun kapsaminda açik artirmalara internete erisim olan her yerden çok daha fazla kisinin katilabilmesi saglanirken, borçluya, haczedilen malini satma hakki tanindi.
- Aile içi siddetle daha etkin mücadele
Kadina karsi islenen siddet suçlarinda cezayi artirma nedenlerinin bosanmis esi de kapsamasina yönelik düzenleme de 2021'de yapildi. Aile içi siddete karsi olusturulan özel sorusturma bürolari yayginlastirilirken, aile içi siddet suçlarina bakmakla görevli hakim ve Cumhuriyet savcilarina egitim verildi.
Idareye yapilan basvurularda idarenin cevap verme süresi 60 günden 30 güne indirilirken, "konutu terk etmeme" adli kontrol tedbirinin sonuç cezadan mahsubu saglandi.
- Taahhüt ile serbest birakilma
Yargi reformunun dördüncü ve besinci paketleri de 2021'de TBMM'de kabul edilerek yasalasti. Bu kapsamdaki bazi idari düzenlemeler de yil içinde uygulamaya konuldu.
Özgürlük ve güvenlik hakkini etkileyen gözalti, tutuklama ve diger koruma tedbirlerine iliskin mevzuat ve uygulama gözden geçirilerek, 8 Temmuz 2021'de TBMM tarafindan kabul edilen yasa ile Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 100/3 fikrasinda degisiklik yapildi.
Buna göre, katalog halinde belirtilen suçlarin islendigi hususunda tutuklama nedeninin var sayilabilmesi için somut delillere dayanan kuvvetli süphe sebeplerinin varligi sart kosuldu. Yine ayni kanunla tutuklamaya, tutuklamanin devamina veya bu husustaki bir tahliye isteminin reddine iliskin kararlarda adli kontrol uygulamasinin yetersiz kalacaginin açikça gösterilmesine yönelik bir düzenleme getirildi.
Ayrica ayni kanunla mesai saatleri disinda yakalanan kisilerin belirlenen tarihte yargi mercii önünde hazir bulunmayi taahhüt etmesi durumunda serbest birakilmasi imkani getirildi.
Kanun kapsaminda, idari yargi mercilerince verilen nihai kararlarin gerekçesiyle birlikte en geç 30 gün içinde yazilmasi da öngörüldü.
- Ihtisas mahkemeleri kuruldu
Resmi Gazete'de 30 Kasim'da yayimlanan Hakimler ve Savcilar Kurulu (HSK) kararlari çerçevesinde bilisim, finans ve sendika hukukundan kaynaklanan uyusmazliklarin yeni faaliyete geçen ihtisaslasmis mahkemeler eliyle görülmesi saglandi.
Maddi durumu elverisli olmayan kisilerin, adli yardima basvuru usulünün kolaylastirilmasi amaciyla standart basvuru formu olusturularak e-Devlet üzerinden erisime açildi.
Adli yardim ve adli müzaheret kapsamindaki avukatlik hizmetlerinde uygulanan katma deger vergisi orani da Resmi Gazete'de yayimlanan Cumhurbaskani Karari ile yüzde 18'den yüzde 8'e indirildi.
- Icrada e-Satis dönemine geçildi
Haczedilen malin en üst bedelden satilarak alacaklinin alacagina kavusmasi ve borçlunun mevcut borcundan kurtulmasini saglamak amaciyla da icra satislarinin tüm asamalarinin elektronik ortamda gerçeklestirilmesi düzenlendi.
Yargilamanin sürüncemede birakilmasi ve gerekçesizlik nedenlerine dayali istinaf ve temyiz süreçlerindeki tespitlerin, terfi ve disiplin incelemelerinde dikkate alinmak üzere HSK'ye bildirilmesi saglandi.
Hakim ve savci adaylari ile avukat stajyerlerine de Anayasa Mahkemesi'nde staj imkani saglandi.
