Dünyada 2021 Böyle Geçti Açiklamasi Temmuz-Agustos-Eylül
Almanya'nin çesitli eyaletlerinde etkili olan sel felaketinde 180'den fazla kisi hayatini kaybetti Afganistan'in baskenti Kabil'in çevresini kusatan Taliban, 15 Agustos'ta Cumhurbaskani Esref Gani'nin ülkeyi terk etmesinin ardindan kenti çatismasiz sekilde kontrolüne aldi Haiti Devlet Baskani Jovenel Moise evinde ugradigi suikast sonucu hayatini kaybetti, ülkede acil durum ilan edildi Kanada'nin British Columbia eyaletindeki bir yatili kilise okulu bölgesinde 160'dan fazla isimsiz çocuk mezari bulundu Dünya Saglik Örgütü, dünya genelindeki Kovid19 vaka artisinin Delta varyantindan kaynaklandigini ve bu varyantin 132 ülkede tespit edildigini açikladi Kanada'da görülen asiri sicaklara bagli 4 bin 900'ün üzerinde yanginda 2,5 milyon hektardan fazla ormanlik alan yandi.
Iklim degisikligi nedeniyle dünya genelinde görülen dogal afetler, yeni tip koronavirüsün (Kovid-19) Delta varyantinin hizla yayilmasi, Haiti Devlet Baskani Jovenel Moise'nin suikast sonucu yasamini yitirmesi, Afganistan'da Taliban'in yasanan çatismalar sonrasinda ülkeyi kontrolüne geçirmesi 2021 yilinin üçüncü çeyregine damgasini vurdu.
Iklim degisikligi nedeniyle küresel ölçekte görülen hava olaylarina bagli dogal afetler, varlikli ülkeleri dahi savunmasiz birakti. Almanya ve Belçika'yi vuran sel ile Bati Amerika ve Kanada'da görülen asiri sicaklara bagli yangin gibi felaketler, zengin uluslarin iklim krizinin sonuçlarina karsi hazirliksiz oldugunu gözler önüne serdi.
ABD ile Taliban arasinda Subat 2020'de varilan baris anlasmasi çerçevesinde bu yil uluslararasi güçlerin Afganistan'dan geri çekilme süreci basladi. Anlasma yabanci güçlere saldirilmamasini öngörürken Taliban'in Afgan güvenlik güçlerine yönelik eylemlerine dair bir hüküm getirmedi. Taliban, es zamanli sekilde siddetli saldirilarla Afganistan'da birçok ilçeye, bir ayda da vilayet merkezlerine hizla hakim oldu. Baskent Kabil'in çevresini kusatan Taliban, kenar mahalleleri almaya baslarken hükümete, yönetimi ve baskenti barisçil sekilde devir çagrilari yapti.
Cumhurbaskani Esref Gani, 15 Agustos'ta ülkeyi terk etti. Taliban sözcüsü Zabihullah Mücahit, hükümet güçlerinin baskent Kabil'den ayrilmasi nedeniyle kentin ve kamu binalarinin kontrolünü almaya basladiklarini açikladi. Taliban, Kabil'de Cumhurbaskanligi Sarayi'ndan açiklamada bulunarak, baskent ve ülkeye hakim oldugunu ilan etti.
Haiti Devlet Baskani Jovenel Moise'nin evinde ugradigi suikast sonucu hayatini kaybetmesinin ardindan, ülkede acil durum ilan edildi. Bölge ülkeleri ve birçok devlet baskani taziye mesaji yayimlayarak saldiriyi kinadi.
Tunus'ta 25 Temmuz'da hükümet ve muhalefet partilerine yönelik yüzlerce kisinin katilimiyla düzenlenen protestolarda çikan olaylarda basta Nahda Hareketi olmak üzere parti merkezlerine saldirilar gerçeklesti. Tunus Cumhurbaskani Kays Said de Meclisin tüm yetkilerini dondurdugunu, milletvekillerinin dokunulmazligini askiya aldigini, mevcut Basbakan Hisam el-Mesisi'yi azlettigini ve kendi atayacagi bir basbakanla yürütmeyi devralacagini açikladi. Said, kendisini bassavci ilan ederek yarginin alanina da müdahalede bulundu. Tunus Cumhurbaskani Kays Said, 29 Eylül'de, Necla Buden Ramazan'i hükümeti kurmakla görevlendirdi.
2021'in temmuz, agustos ve eylül aylarinda su önemli gelismeler yasandi:
2 Temmuz
- Afganistan'dan çekilme sürecini tamamlamak üzere olan ABD birlikleri, yaklasik 20 yildir birçok askeri operasyon için harekat noktasi olarak kullanilan Bagram Hava Üssü'nden ayrildi.
4 Temmuz
- Çinli taykonotlar, Pekin yönetiminin insa ettigi Tianhe (Göksel Uyum) Uzay Istasyonu'nda ilk uzay yürüyüsünü gerçeklestirdi.
5 Temmuz
- Yeni Zelanda'da hava durumu kayitlarinin tutulmaya baslandigi 1909'dan bu yana en sicak haziran ayi yasandi.
6 Temmuz
- Finlandiya'nin Kuzey Kutup Dairesi'ndeki (Arktik) Laponya bölgesinde 107 yilin en yüksek sicaklik degeri kaydedildi.
7 Temmuz
- Haiti Devlet Baskani Jovenel Moise, evinde ugradigi suikast sonucu yasamini yitirdi, Moise'nin yerine gelen geçici Basbakan Claude Joseph, ülkede acil durum ilan etti.
9 Temmuz
- Almanya'da Kuzey-Ren Vestfalya, Rheinland-Pfalz, Bavyera ve Baden-Vürtemberg eyaletlerinde etkili olan asiri yagislarin yol açtigi sellerde 180'den fazla kisi yasamini yitirdi. Yaklasik 25 milyar avroluk zararin meydana geldigi felakette erken uyari sistemlerinin bulunmamasi nedeniyle hükümet yogun elestiri aldi.
10 Temmuz
- Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK), Esed rejiminin 2012-2014 yillarinda Humus'un Abdülkadir Sukfe Askeri Hastanesi'nde 5 bin 210 sivili öldürdügünü ortaya koyan "Viktorya 300" adli belgeleri paylasti.
11 Temmuz
- Ingiliz is adami Sir Richard Bronson, sirketi Virgin Galactic'in gelistirdigi uzay araci ile uzayin basladigi nokta olarak kabul edilen yerden 100 kilometre yükseklige seyahat etti.
13 Temmuz
- Kanada'nin British Columbia eyaletindeki bir yatili kilise okulu bölgesinde 160'dan fazla isimsiz çocuk mezari bulundu.
14 Temmuz
- Belçika'da 14-15 Temmuz tarihlerinde meydana gelen sel felaketinde 37 kisi hayatini kaybetti.
19 Temmuz
- ABD'de 6 Ocak'taki kanli Kongre baskinina karismaktan ilk kez bir kisiye hapis cezasi verildi.
17 Temmuz
- Kanada'nin bati eyaletlerini etkisi altina alan asiri sicaklarin neden oldugu can kaybi sayisinin açiklanandan fazla oldugu bildirildi. British Columbia Adli Tip Kurumu, British Columbia eyaletinde asiri sicaklar nedeniyle 25 Haziran-1 Temmuz tarihlerini kapsayan dönem için daha önce 719 olarak açiklanan can kaybi sayisini 808 olarak güncelledi.
20 Temmuz
- Milyarder is insani Jeff Bezos'un sirketi Blue Origin'in gelistirdigi ve Bezos dahil 4 kisiyi tasiyan New Shepard uzay araci ABD'nin Teksas eyaletinden uzaya firlatildi.
23 Temmuz
- Kuzey Kibris Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) Kapali Maras bölgesinde yer alan ve 20 Temmuz'da 47 yilin ardindan yeniden ibadete açilan Bilal Aga Mescidi'nde ilk cuma namazi kilindi.
27 Temmuz
- Jüpiter'in en büyük uydusu Ganymede'nin atmosferinde ilk kez su buhari bulundugu bildirildi.
- Kanada'da görülen asiri sicaklara bagli 4 bin 900’den fazla yanginda 2,5 milyon hektardan fazla ormanlik alan yandi.
30 Temmuz
- Dünya Saglik Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) vakalarinin son 4 haftada örgütün dünya genelindeki 6 bölgesinin 5'inde yüzde 80 arttigini, bu artisin virüsün Delta varyantindan kaynaklandigini ve bu varyantin 132 ülkede tespit edildigini açikladi.
31 Temmuz
- Katar merkezli Al Jazeera televizyonu yaklasik 8 yil aradan sonra ilk kez Misir'dan canli yayin yapti.
1 Agustos
- Yeni Zelanda Basbakani Jacinda Ardern, Pasifik Okyanusu'ndaki ada ülkelerinden göçmen isçi olarak ülkeye gelen ve 1974-1976 yillari arasinda "irkçilik temelli safak baskinlari"na maruz kalanlardan özür diledi.
3 Agustos
- Bati Afrika ülkesi Gana, 29 yil sonra ilk defa 2020 Tokyo Olimpiyat Oyunlari'nda madalya kazandi.
4 Agustos
- Myanmar'da askeri darbenin ardindan seçilmis milletvekillerinin askeri yönetimi tanimayarak kurdugu ve "sivil hükümet" olarak bilinen Ulusal Birlik Hükümeti (NUG), darbe karsiti halki Myanmar ordusuna karsi savunmak için düzenli ordu kurdu.
5 Agustos
- Kuzey Makedonya hükümeti, farkli bölgelerde etkili olan orman yanginlari nedeniyle ülke genelinde 30 günlük "kriz durumu" ilan etti.
7 Agustos
- ABD Disisleri Bakanligi, DEAS Mozambik, Es-Sebab ve Cemaat Nusret el-Islam vel-Müslimin örgütlerinin bazi liderlerini "küresel teröristler" listesine aldi.
9 Agustos
- ABD'nin California eyaletinde 3 haftadir devam eden ve "Dixie" adi verilen yangin, eyalet tarihindeki en büyük 2. yangin olarak kayda geçti.
- Yunanistan'da birçok noktada çikan orman yanginlarinin büyük bir doga felaketine neden oldugu bildirildi. Özellikle büyük yangilarin yasandigi Attika bölgesinin kuzey kesimleri ve Egriboz Adasi ile Mora Yarimadasi'nda, yüz binlerce dönüm ormanlik alan ve tarim arazisi kül oldu, alevlere teslim olan 1000'in üzerinde ev ve is yeri yandi, çok sayida araç kullanilamaz hale geldi, vahsi hayvanlar telef oldu.
10 Agustos
- DSÖ, Gine'de Marburg hummasinin tespit edildigini, bunun Bati Afrika'da bir ilk oldugunu duyurdu.
- Rusya'nin Sibirya bölgesinde çikan orman yanginlarindan yükselen duman "tarihte ilk kez" Kuzey Kutbu'na kadar ulasti.
11 Agustos
- Almanya'nin Asagi Saksonya eyaletindeki Friesland bölgesine bagli Schortens asi merkezinde çalisan bir görevlinin binlerce kisiye Kovid-19 asisi yerine tuzlu su çözeltisi enjekte ettigi belirlendi.
12 Agustos
- Çin, Japonya'da yapilan bir arastirmada, en fazla alintilanan akademik makale sayisinda ilk kez ABD'yi geride birakarak birinci oldu.
- ABD'de son 10 yil içinde en yüksek nüfus artisinin azinliklar arasinda gerçeklestigi ve beyaz nüfusun ülke tarihinde ilk kez yüzde 60'in altina düstügü açiklandi.
14 Agustos
- Haiti açiklarinda 7,2 büyüklügünde meydana gelen depremde 1297 kisi hayatini kaybetti.
15 Agustos
- Fildisi Sahili'nde 1994'ten bu yana ilk kez Ebola vakasina rastlandi.
- Afganistan'in baskenti Kabil'in çevresini kusatan Taliban, 15 Agustos'ta Cumhurbaskani Esref Gani'nin ülkeyi terk etmesinin ardindan kenti çatismasiz sekilde kontrolüne aldi. Taliban'in ülkede kontrolü ele almasiyla birçok ülke, vatandaslarini Afganistan'dan tahliye etmeye basladi.
20 Agustos
- Çin'de ailelerin 3 çocuk sahibi olmasina izin veren yasa degisikligi kabul edildi.
- Grönland'daki buzullarin zirvesine ilk kez yagmur yagdi.
22 Agustos
- Eski Afganistan Iletisim ve Teknoloji Bakani Sayed Ahmad Saadat'in, Almanya'nin Leipzig sehrinde bisikletli yemek kuryeligi yaptigi ortaya çikti.
23 Agustos
- Ingiliz basini, Ingiliz Savunma Bakani Ben Wallace'a atfen Ingiltere'nin Türkiye'de Afgan mülteciler için kamp olusturulacagi yönündeki haberlerini düzelterek özür diledi.
24 Agustos
- Günes sisteminde, yörüngede digerlerinden daha hizli döndügü tespit edilen bir asteroit kesfedildi.
25 Agustos
- ABD Savunma Bakani Lloyd Austin'in kuvvet komutanliklarina gönderdigi genelgeyle, tüm Amerikan askerleri için Kovid-19 asisi zorunlu hale getirildi.
27 Agustos
- Afganistan'in baskenti Kabil'de Hamid Karzai Uluslararasi Havalimani'nin bulundugu bölgede düzenlenen terör saldirilarinda 170'den fazla kisi hayatini kaybetti.
30 Agustos
- ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutani Orgeneral Kenneth McKenzie, ABD güçlerinin Afganistan'dan çekilme sürecinin tamamlandigini açikladi.
1 Eylül
- Taliban kontrolündeki Kabil Havalimani'na ilk uçak indi.
- Cammu Kesmir'in Pakistan ve Hindistan arasinda ihtilafa neden olan Kesmir bölgesinin Birlesmis Milletler (BM) kararlari uyarinca, plebisitle belirlenmesini savunan, Kesmir'in önde gelen lideri Seyyid Ali Geylani vefat etti.
3 Eylül
- Zambiya Ulusal Meclis Baskanligi seçimini kazanan Nelly Mutti, ülke tarihinde bu göreve seçilen ilk kadin oldu.
5 Eylül
- Gine'de Cumhurbaskani Alpha Conde'yi gözaltina alan askerler darbe yaparak yönetime el koydu.
7 Eylül
- ABD Ulusal Havacilik ve Uzay Ajansinin (NASA) Mars'a gönderdigi Persevarence kesif araci, Mars’tan ilk kaya örnegini aldi.
9 Eylül
- Taliban'in Afganistan'a hakim olmasindan sonra ülkeyi terk ederek Birlesik Arap Emirlikleri'ne (BAE) siginan eski Cumhurbaskani Esref Gani, halkindan özür diledi.
11 Eylül
- 78. Venedik Film Festivali ödül gecesiyle sona erdi. Festivalin büyük ödülü "Altin Aslan"i, Fransiz yönetmen Audrey Diwan'in çektigi "L'evenement" filmi kazandi.
12 Eylül
- Federal Sorusturma Bürosu (FBI), 11 Eylül terör saldirilariyla ilgili sorusturmalarina dayanan ve bugüne kadar gizli olan belgelerin ilkini ABD Baskani Joe Biden'in talimatiyla halka açti.
13 Eylül
- Pakistan Uluslararasi Havayollari (PIA), Taliban'in Afganistan'da kontrolü saglamasinin ardindan bu ülkeye ilk uluslararasi ticari uçusu gerçeklestirdi.
- Fransa'da tecavüzle suçlanan ve hakkinda sorusturma açilan Içisleri Bakani Gerald Darmanin'in yargilanmamasina karar verildi.
- Tanzanya Devlet Baskani Samia Suluhu Hassan, kabinede kismi degisiklige giderek 4 yeni ismi bakanlik koltuguna getirirken, Savunma Bakanligina ülke tarihinde ilk kez bir kadini atadi.
14 Eylül
- Danimarka Kralligi'na bagli özerk bölge Faroe Adalari'nda, her yil düzenlenen "Grindadrap" festivalinde bu yil 1428 balina ve yunus öldürüldü. Deniz memelilerinin katledilmesi tüm dünyada çevreciler ve hayvan haklari savunuculari tarafindan tepkiyle karsilandi.
16 Eylül
- Elon Musk'in sirketi SpaceX 4 "amatör astronotu" yörüngeye gönderdi.
- Ingiltere, ABD ve Avustralya, nükleer enerjili denizalti teknik bilgisi dahil olmak üzere savunma alaninda ileri teknolojilerin paylasilacagi özel bir güvenlik anlasmasina vardi. Avustralya'nin Fransa ile denizalti anlasmasi iptal ederek Ingiltere ve ABD ile vardigi Aukus anlasmasi, Fransa tarafindan tepkiyle karsilandi. Fransa anlasmayi "ihanet" olarak nitelendirdi, Washington ve Canberra Büyükelçilerini geri çagirdi.
18 Eylül
- Cezayir'de iç savasin ardindan 1999'da göreve gelen ve ülkeyi 20 yil boyunca yöneten eski Cumhurbaskani Abdulaziz Buteflika 84 yasinda hayatini kaybetti.
19 Eylül
- Ispanya'nin güneybatisindaki Kanarya Adalari grubundan La Palma'daki yanardag aktif duruma geçti. Eylül, ekim ve kasim aylarinda kül ve lav püskürtmeye devam eden yanardag nedeniyle bölgede 2 binden fazla ev yandi veya lavlar altinda kaldi.
- Pakistan Uluslararasi Havayollari (PIA), 22 yil aranin ardindan Pakistan'dan Suriye'nin baskenti Sam'a ilk yolcu seferini gerçeklestirdi.
21 Eylül
- Son haftalarda halkin sokaklara dökülerek politikalarini protesto ettigi El Salvador Devlet Baskani Nayib Bukele, Twitter hesabindaki profil tanimini degistirdi. Bukele, tanimina "Dünyadaki en havali diktatör." yazdi.
- Japonya'da 107 yaslarindaki Umeno Sumiyama ve Koume Kodama "yasayan en yasli ikiz" olarak Guinness Rekorlar Kitabi'na girdi.
22 Eylül
- Tunus Cumhurbaskani Kays Said, Meclisin çalismalarini dondurmasi ve basbakani azletmesinin ardindan yetkilerini genisleten yeni kararnameler yayimladi.
23 Eylül
- Somali Ulusal Tiyatrosu'nda 30 yil aradan sonra yeniden film gösterimi yapildi. Baskent Mogadisu'daki tiyatro, iç savasin basladigi 1991 yilindan bu yana ilk kez seyircilerini agirladi.
- Hollanda'nin Groningen sehrinde yasayan 12 yasindaki çocuk, Kovid-19'a karsi asi olmasina izin vermeyen babasina açtigi davayi kazandi.
25 Eylül
- Katolik Kilisesinin Kanada'daki en üst kurulusu olan Piskoposlar Konferansi, bir asirdan fazla süreyle federal hükümet adina yönettigi yatili kilise okullarinda meydana gelen suistimaller dolayisiyla ilk kez özür diledi.
27 Eylül
- Fransa Cumhurbaskani Emmanuel Macron, Lyon kentinde bir fuar ziyaretinde yumurtali saldiriya ugradi.
29 Eylül
- Tunus'ta 25 Temmuz'da basbakani azleden Cumhurbaskani Kays Said, Necla Buden Ramazan'i hükümeti kurmakla görevlendirdi.
30 Eylül
- Etiyopya hükümeti, ülkede faaliyet gösteren bazi insani yardim görevlilerinin 72 saat içerisinde ülkeyi terk etmelerini istedi. Disisleri Bakanligindan yapilan yazili açiklamada, Birlesmis Milletler dahil bazi insani yardim görevlilerinin, ulusun içislerine karismaktan dolayi "istenmeyen kisi" ilan edildigi belirtildi.
- Ingiltere'de 33 yasindaki Sarah Everard'i kaçirdiktan sonra tecavüz edip öldüren polis memuru Wayne Couzens, ömür boyu hapis cezasina çarptirildi.
Kaynak: AA
Iklim degisikligi nedeniyle küresel ölçekte görülen hava olaylarina bagli dogal afetler, varlikli ülkeleri dahi savunmasiz birakti. Almanya ve Belçika'yi vuran sel ile Bati Amerika ve Kanada'da görülen asiri sicaklara bagli yangin gibi felaketler, zengin uluslarin iklim krizinin sonuçlarina karsi hazirliksiz oldugunu gözler önüne serdi.
ABD ile Taliban arasinda Subat 2020'de varilan baris anlasmasi çerçevesinde bu yil uluslararasi güçlerin Afganistan'dan geri çekilme süreci basladi. Anlasma yabanci güçlere saldirilmamasini öngörürken Taliban'in Afgan güvenlik güçlerine yönelik eylemlerine dair bir hüküm getirmedi. Taliban, es zamanli sekilde siddetli saldirilarla Afganistan'da birçok ilçeye, bir ayda da vilayet merkezlerine hizla hakim oldu. Baskent Kabil'in çevresini kusatan Taliban, kenar mahalleleri almaya baslarken hükümete, yönetimi ve baskenti barisçil sekilde devir çagrilari yapti.
Cumhurbaskani Esref Gani, 15 Agustos'ta ülkeyi terk etti. Taliban sözcüsü Zabihullah Mücahit, hükümet güçlerinin baskent Kabil'den ayrilmasi nedeniyle kentin ve kamu binalarinin kontrolünü almaya basladiklarini açikladi. Taliban, Kabil'de Cumhurbaskanligi Sarayi'ndan açiklamada bulunarak, baskent ve ülkeye hakim oldugunu ilan etti.
Haiti Devlet Baskani Jovenel Moise'nin evinde ugradigi suikast sonucu hayatini kaybetmesinin ardindan, ülkede acil durum ilan edildi. Bölge ülkeleri ve birçok devlet baskani taziye mesaji yayimlayarak saldiriyi kinadi.
Tunus'ta 25 Temmuz'da hükümet ve muhalefet partilerine yönelik yüzlerce kisinin katilimiyla düzenlenen protestolarda çikan olaylarda basta Nahda Hareketi olmak üzere parti merkezlerine saldirilar gerçeklesti. Tunus Cumhurbaskani Kays Said de Meclisin tüm yetkilerini dondurdugunu, milletvekillerinin dokunulmazligini askiya aldigini, mevcut Basbakan Hisam el-Mesisi'yi azlettigini ve kendi atayacagi bir basbakanla yürütmeyi devralacagini açikladi. Said, kendisini bassavci ilan ederek yarginin alanina da müdahalede bulundu. Tunus Cumhurbaskani Kays Said, 29 Eylül'de, Necla Buden Ramazan'i hükümeti kurmakla görevlendirdi.
2021'in temmuz, agustos ve eylül aylarinda su önemli gelismeler yasandi:
2 Temmuz
- Afganistan'dan çekilme sürecini tamamlamak üzere olan ABD birlikleri, yaklasik 20 yildir birçok askeri operasyon için harekat noktasi olarak kullanilan Bagram Hava Üssü'nden ayrildi.
4 Temmuz
- Çinli taykonotlar, Pekin yönetiminin insa ettigi Tianhe (Göksel Uyum) Uzay Istasyonu'nda ilk uzay yürüyüsünü gerçeklestirdi.
5 Temmuz
- Yeni Zelanda'da hava durumu kayitlarinin tutulmaya baslandigi 1909'dan bu yana en sicak haziran ayi yasandi.
6 Temmuz
- Finlandiya'nin Kuzey Kutup Dairesi'ndeki (Arktik) Laponya bölgesinde 107 yilin en yüksek sicaklik degeri kaydedildi.
7 Temmuz
- Haiti Devlet Baskani Jovenel Moise, evinde ugradigi suikast sonucu yasamini yitirdi, Moise'nin yerine gelen geçici Basbakan Claude Joseph, ülkede acil durum ilan etti.
9 Temmuz
- Almanya'da Kuzey-Ren Vestfalya, Rheinland-Pfalz, Bavyera ve Baden-Vürtemberg eyaletlerinde etkili olan asiri yagislarin yol açtigi sellerde 180'den fazla kisi yasamini yitirdi. Yaklasik 25 milyar avroluk zararin meydana geldigi felakette erken uyari sistemlerinin bulunmamasi nedeniyle hükümet yogun elestiri aldi.
10 Temmuz
- Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK), Esed rejiminin 2012-2014 yillarinda Humus'un Abdülkadir Sukfe Askeri Hastanesi'nde 5 bin 210 sivili öldürdügünü ortaya koyan "Viktorya 300" adli belgeleri paylasti.
11 Temmuz
- Ingiliz is adami Sir Richard Bronson, sirketi Virgin Galactic'in gelistirdigi uzay araci ile uzayin basladigi nokta olarak kabul edilen yerden 100 kilometre yükseklige seyahat etti.
13 Temmuz
- Kanada'nin British Columbia eyaletindeki bir yatili kilise okulu bölgesinde 160'dan fazla isimsiz çocuk mezari bulundu.
14 Temmuz
- Belçika'da 14-15 Temmuz tarihlerinde meydana gelen sel felaketinde 37 kisi hayatini kaybetti.
19 Temmuz
- ABD'de 6 Ocak'taki kanli Kongre baskinina karismaktan ilk kez bir kisiye hapis cezasi verildi.
17 Temmuz
- Kanada'nin bati eyaletlerini etkisi altina alan asiri sicaklarin neden oldugu can kaybi sayisinin açiklanandan fazla oldugu bildirildi. British Columbia Adli Tip Kurumu, British Columbia eyaletinde asiri sicaklar nedeniyle 25 Haziran-1 Temmuz tarihlerini kapsayan dönem için daha önce 719 olarak açiklanan can kaybi sayisini 808 olarak güncelledi.
20 Temmuz
- Milyarder is insani Jeff Bezos'un sirketi Blue Origin'in gelistirdigi ve Bezos dahil 4 kisiyi tasiyan New Shepard uzay araci ABD'nin Teksas eyaletinden uzaya firlatildi.
23 Temmuz
- Kuzey Kibris Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) Kapali Maras bölgesinde yer alan ve 20 Temmuz'da 47 yilin ardindan yeniden ibadete açilan Bilal Aga Mescidi'nde ilk cuma namazi kilindi.
27 Temmuz
- Jüpiter'in en büyük uydusu Ganymede'nin atmosferinde ilk kez su buhari bulundugu bildirildi.
- Kanada'da görülen asiri sicaklara bagli 4 bin 900’den fazla yanginda 2,5 milyon hektardan fazla ormanlik alan yandi.
30 Temmuz
- Dünya Saglik Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) vakalarinin son 4 haftada örgütün dünya genelindeki 6 bölgesinin 5'inde yüzde 80 arttigini, bu artisin virüsün Delta varyantindan kaynaklandigini ve bu varyantin 132 ülkede tespit edildigini açikladi.
31 Temmuz
- Katar merkezli Al Jazeera televizyonu yaklasik 8 yil aradan sonra ilk kez Misir'dan canli yayin yapti.
1 Agustos
- Yeni Zelanda Basbakani Jacinda Ardern, Pasifik Okyanusu'ndaki ada ülkelerinden göçmen isçi olarak ülkeye gelen ve 1974-1976 yillari arasinda "irkçilik temelli safak baskinlari"na maruz kalanlardan özür diledi.
3 Agustos
- Bati Afrika ülkesi Gana, 29 yil sonra ilk defa 2020 Tokyo Olimpiyat Oyunlari'nda madalya kazandi.
4 Agustos
- Myanmar'da askeri darbenin ardindan seçilmis milletvekillerinin askeri yönetimi tanimayarak kurdugu ve "sivil hükümet" olarak bilinen Ulusal Birlik Hükümeti (NUG), darbe karsiti halki Myanmar ordusuna karsi savunmak için düzenli ordu kurdu.
5 Agustos
- Kuzey Makedonya hükümeti, farkli bölgelerde etkili olan orman yanginlari nedeniyle ülke genelinde 30 günlük "kriz durumu" ilan etti.
7 Agustos
- ABD Disisleri Bakanligi, DEAS Mozambik, Es-Sebab ve Cemaat Nusret el-Islam vel-Müslimin örgütlerinin bazi liderlerini "küresel teröristler" listesine aldi.
9 Agustos
- ABD'nin California eyaletinde 3 haftadir devam eden ve "Dixie" adi verilen yangin, eyalet tarihindeki en büyük 2. yangin olarak kayda geçti.
- Yunanistan'da birçok noktada çikan orman yanginlarinin büyük bir doga felaketine neden oldugu bildirildi. Özellikle büyük yangilarin yasandigi Attika bölgesinin kuzey kesimleri ve Egriboz Adasi ile Mora Yarimadasi'nda, yüz binlerce dönüm ormanlik alan ve tarim arazisi kül oldu, alevlere teslim olan 1000'in üzerinde ev ve is yeri yandi, çok sayida araç kullanilamaz hale geldi, vahsi hayvanlar telef oldu.
10 Agustos
- DSÖ, Gine'de Marburg hummasinin tespit edildigini, bunun Bati Afrika'da bir ilk oldugunu duyurdu.
- Rusya'nin Sibirya bölgesinde çikan orman yanginlarindan yükselen duman "tarihte ilk kez" Kuzey Kutbu'na kadar ulasti.
11 Agustos
- Almanya'nin Asagi Saksonya eyaletindeki Friesland bölgesine bagli Schortens asi merkezinde çalisan bir görevlinin binlerce kisiye Kovid-19 asisi yerine tuzlu su çözeltisi enjekte ettigi belirlendi.
12 Agustos
- Çin, Japonya'da yapilan bir arastirmada, en fazla alintilanan akademik makale sayisinda ilk kez ABD'yi geride birakarak birinci oldu.
- ABD'de son 10 yil içinde en yüksek nüfus artisinin azinliklar arasinda gerçeklestigi ve beyaz nüfusun ülke tarihinde ilk kez yüzde 60'in altina düstügü açiklandi.
14 Agustos
- Haiti açiklarinda 7,2 büyüklügünde meydana gelen depremde 1297 kisi hayatini kaybetti.
15 Agustos
- Fildisi Sahili'nde 1994'ten bu yana ilk kez Ebola vakasina rastlandi.
- Afganistan'in baskenti Kabil'in çevresini kusatan Taliban, 15 Agustos'ta Cumhurbaskani Esref Gani'nin ülkeyi terk etmesinin ardindan kenti çatismasiz sekilde kontrolüne aldi. Taliban'in ülkede kontrolü ele almasiyla birçok ülke, vatandaslarini Afganistan'dan tahliye etmeye basladi.
20 Agustos
- Çin'de ailelerin 3 çocuk sahibi olmasina izin veren yasa degisikligi kabul edildi.
- Grönland'daki buzullarin zirvesine ilk kez yagmur yagdi.
22 Agustos
- Eski Afganistan Iletisim ve Teknoloji Bakani Sayed Ahmad Saadat'in, Almanya'nin Leipzig sehrinde bisikletli yemek kuryeligi yaptigi ortaya çikti.
23 Agustos
- Ingiliz basini, Ingiliz Savunma Bakani Ben Wallace'a atfen Ingiltere'nin Türkiye'de Afgan mülteciler için kamp olusturulacagi yönündeki haberlerini düzelterek özür diledi.
24 Agustos
- Günes sisteminde, yörüngede digerlerinden daha hizli döndügü tespit edilen bir asteroit kesfedildi.
25 Agustos
- ABD Savunma Bakani Lloyd Austin'in kuvvet komutanliklarina gönderdigi genelgeyle, tüm Amerikan askerleri için Kovid-19 asisi zorunlu hale getirildi.
27 Agustos
- Afganistan'in baskenti Kabil'de Hamid Karzai Uluslararasi Havalimani'nin bulundugu bölgede düzenlenen terör saldirilarinda 170'den fazla kisi hayatini kaybetti.
30 Agustos
- ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutani Orgeneral Kenneth McKenzie, ABD güçlerinin Afganistan'dan çekilme sürecinin tamamlandigini açikladi.
1 Eylül
- Taliban kontrolündeki Kabil Havalimani'na ilk uçak indi.
- Cammu Kesmir'in Pakistan ve Hindistan arasinda ihtilafa neden olan Kesmir bölgesinin Birlesmis Milletler (BM) kararlari uyarinca, plebisitle belirlenmesini savunan, Kesmir'in önde gelen lideri Seyyid Ali Geylani vefat etti.
3 Eylül
- Zambiya Ulusal Meclis Baskanligi seçimini kazanan Nelly Mutti, ülke tarihinde bu göreve seçilen ilk kadin oldu.
5 Eylül
- Gine'de Cumhurbaskani Alpha Conde'yi gözaltina alan askerler darbe yaparak yönetime el koydu.
7 Eylül
- ABD Ulusal Havacilik ve Uzay Ajansinin (NASA) Mars'a gönderdigi Persevarence kesif araci, Mars’tan ilk kaya örnegini aldi.
9 Eylül
- Taliban'in Afganistan'a hakim olmasindan sonra ülkeyi terk ederek Birlesik Arap Emirlikleri'ne (BAE) siginan eski Cumhurbaskani Esref Gani, halkindan özür diledi.
11 Eylül
- 78. Venedik Film Festivali ödül gecesiyle sona erdi. Festivalin büyük ödülü "Altin Aslan"i, Fransiz yönetmen Audrey Diwan'in çektigi "L'evenement" filmi kazandi.
12 Eylül
- Federal Sorusturma Bürosu (FBI), 11 Eylül terör saldirilariyla ilgili sorusturmalarina dayanan ve bugüne kadar gizli olan belgelerin ilkini ABD Baskani Joe Biden'in talimatiyla halka açti.
13 Eylül
- Pakistan Uluslararasi Havayollari (PIA), Taliban'in Afganistan'da kontrolü saglamasinin ardindan bu ülkeye ilk uluslararasi ticari uçusu gerçeklestirdi.
- Fransa'da tecavüzle suçlanan ve hakkinda sorusturma açilan Içisleri Bakani Gerald Darmanin'in yargilanmamasina karar verildi.
- Tanzanya Devlet Baskani Samia Suluhu Hassan, kabinede kismi degisiklige giderek 4 yeni ismi bakanlik koltuguna getirirken, Savunma Bakanligina ülke tarihinde ilk kez bir kadini atadi.
14 Eylül
- Danimarka Kralligi'na bagli özerk bölge Faroe Adalari'nda, her yil düzenlenen "Grindadrap" festivalinde bu yil 1428 balina ve yunus öldürüldü. Deniz memelilerinin katledilmesi tüm dünyada çevreciler ve hayvan haklari savunuculari tarafindan tepkiyle karsilandi.
16 Eylül
- Elon Musk'in sirketi SpaceX 4 "amatör astronotu" yörüngeye gönderdi.
- Ingiltere, ABD ve Avustralya, nükleer enerjili denizalti teknik bilgisi dahil olmak üzere savunma alaninda ileri teknolojilerin paylasilacagi özel bir güvenlik anlasmasina vardi. Avustralya'nin Fransa ile denizalti anlasmasi iptal ederek Ingiltere ve ABD ile vardigi Aukus anlasmasi, Fransa tarafindan tepkiyle karsilandi. Fransa anlasmayi "ihanet" olarak nitelendirdi, Washington ve Canberra Büyükelçilerini geri çagirdi.
18 Eylül
- Cezayir'de iç savasin ardindan 1999'da göreve gelen ve ülkeyi 20 yil boyunca yöneten eski Cumhurbaskani Abdulaziz Buteflika 84 yasinda hayatini kaybetti.
19 Eylül
- Ispanya'nin güneybatisindaki Kanarya Adalari grubundan La Palma'daki yanardag aktif duruma geçti. Eylül, ekim ve kasim aylarinda kül ve lav püskürtmeye devam eden yanardag nedeniyle bölgede 2 binden fazla ev yandi veya lavlar altinda kaldi.
- Pakistan Uluslararasi Havayollari (PIA), 22 yil aranin ardindan Pakistan'dan Suriye'nin baskenti Sam'a ilk yolcu seferini gerçeklestirdi.
21 Eylül
- Son haftalarda halkin sokaklara dökülerek politikalarini protesto ettigi El Salvador Devlet Baskani Nayib Bukele, Twitter hesabindaki profil tanimini degistirdi. Bukele, tanimina "Dünyadaki en havali diktatör." yazdi.
- Japonya'da 107 yaslarindaki Umeno Sumiyama ve Koume Kodama "yasayan en yasli ikiz" olarak Guinness Rekorlar Kitabi'na girdi.
22 Eylül
- Tunus Cumhurbaskani Kays Said, Meclisin çalismalarini dondurmasi ve basbakani azletmesinin ardindan yetkilerini genisleten yeni kararnameler yayimladi.
23 Eylül
- Somali Ulusal Tiyatrosu'nda 30 yil aradan sonra yeniden film gösterimi yapildi. Baskent Mogadisu'daki tiyatro, iç savasin basladigi 1991 yilindan bu yana ilk kez seyircilerini agirladi.
- Hollanda'nin Groningen sehrinde yasayan 12 yasindaki çocuk, Kovid-19'a karsi asi olmasina izin vermeyen babasina açtigi davayi kazandi.
25 Eylül
- Katolik Kilisesinin Kanada'daki en üst kurulusu olan Piskoposlar Konferansi, bir asirdan fazla süreyle federal hükümet adina yönettigi yatili kilise okullarinda meydana gelen suistimaller dolayisiyla ilk kez özür diledi.
27 Eylül
- Fransa Cumhurbaskani Emmanuel Macron, Lyon kentinde bir fuar ziyaretinde yumurtali saldiriya ugradi.
29 Eylül
- Tunus'ta 25 Temmuz'da basbakani azleden Cumhurbaskani Kays Said, Necla Buden Ramazan'i hükümeti kurmakla görevlendirdi.
30 Eylül
- Etiyopya hükümeti, ülkede faaliyet gösteren bazi insani yardim görevlilerinin 72 saat içerisinde ülkeyi terk etmelerini istedi. Disisleri Bakanligindan yapilan yazili açiklamada, Birlesmis Milletler dahil bazi insani yardim görevlilerinin, ulusun içislerine karismaktan dolayi "istenmeyen kisi" ilan edildigi belirtildi.
- Ingiltere'de 33 yasindaki Sarah Everard'i kaçirdiktan sonra tecavüz edip öldüren polis memuru Wayne Couzens, ömür boyu hapis cezasina çarptirildi.