Ilisu Prof. Dr. Veysel Eroglu Baraji Ve HES Açilis Töreni
Tarim ve Orman Bakani Pakdemirli: 'Bu yil su yatirim bütçesini rekor seviyede artisla 18 milyar liraya çikardik. 2023'e kadar 150'ye ulastirmayi hedefledigimiz yer alti barajlarinin 43'ünü bitirdik. Yil sonunda 50 yer alti barajini da tamamlayacagiz. Ülkemizin yillik su tüketiminin üç katindan fazlasini depolayan bir seviyeye ulastik' TBMM Küresel Iklim Degisikligi Arastirma Komisyonu Baskani Eroglu: 'Salgin döneminde suyun önemi çok daha iyi anlasildi. Barajlarin insasi, Türkiye'de bir zaruretten kaynaklanmaktadir. Barajlar Türkiye'ye hayat veriyor. Bu barajlar olmasaydi su kuraklik döneminde Türkiye susuz kalacakti' 'Su anda GAP'ta bu barajla, barajlarin yüzde 90'i tamamlandi. Özellikle GAP bölgesinde içme sularinin tamamini ikmal ettik. Ayrica 6 milyon dekar araziyi GAP bölgesinde suyla kavusturduk. Insallah GAP bittigi zaman bu bölgede büyük bir kalkinma gerçeklesecek. 6 milyar 700 milyon dolarlik bir yillik gelir artisi olacak'
Tarim ve Orman Bakani Bekir Pakdemirli, bu yil su yatirim bütçesini rekor seviyede artisla 18 milyar liraya çikardiklarini belirterek, "2023'e kadar 150'ye ulastirmayi hedefledigimiz yer alti barajlarinin 43'ünü bitirdik. Yil sonunda 50 yer alti barajini da tamamlayacagiz. Ülkemizin yillik su tüketiminin üç katindan fazlasini depolayan bir seviyeye ulastik." dedi.
Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan'in katilimiyla düzenlenen Ilisu Prof. Dr. Veysel Eroglu Baraji ve HES Açilis Töreni'nde saygi durusunda bulunuldu, Istiklal Marsi okundu.
Törende konusan Bakan Pakdemirli, Cumhurbaskani Erdogan liderliginde bu ülkeye sadece bir baraj degil su alaninda bir basyapit kazandirdiklarini ifade ederek, bu dev eserin, Erdogan'in vizyonunun, millete hizmet askinin ve bu kadim topraklara olan sevdasinin en güzel örneklerden biri oldugunu söyledi.
Suyun, üretim, bereket ve medeniyet oldugunu ancak Türkiye'nin su konusunda zengin bir ülke olmadigini dile getiren Pakdemirli, ülkenin kisi basina düsen su miktariyla, su stresi çeken ülkeler arasinda bulunduguna dikkati çekti.
Pakdemirli, özellikle iklim degisikliginin etkisiyle zaten az olan su kaynaklarinin üzerindeki baskinin giderek arttigina isaret ederek, artik suyu daha verimli kullanmanin, tasarrufu öncelik yapmanin ve üretimi suya göre planlamanin elzem oldugu bir döneme girildigini, "su vatandir" diyerek dün oldugu gibi bugün de yarin da imkanlari seferber ettiklerini bildirdi.
- "Ülkemizde yanan üç ampulden birinin hidroelektrik enerjiyle yanmasini sagladik"
Pakdemirli, konusmasini söyle sürdürdü:
"84 milyona en iyisini en verimli sekilde sunmaya gayret ediyoruz. Sayin Cumhurbaskanim, son 19 yilda sizin liderliginizde su alaninda binlerce tesisi hizmete aldik. Bu yatirimlar sayesinde ülkemizin yillik su tüketiminin üç katindan fazlasini depolayan bir seviyeye ulastik. Sulanan tarim alanimizi Belçika'nin yüz ölçümünün 2 katindan fazlasina çikardik. Istanbul'un yillik ihtiyacinin 2,5 katina denk gelen ilave içme, kullanma suyu temin ettik. Ülkemizde yanan her üç ampulden birinin hidroelektrik enerjiyle yanmasini sagladik. Son üç yilda hizimizi artirarak 41 milyar lirayi geçen yatirimla binin üzerinde tesisi tamamladik. Hatay Reyhanli, Gaziantep Doganpinar, Kilis Yukariafrin barajlari gibi 72 baraji hizmete açtik. Konya Afsar Hadimi, Eskisehir Gökpinar, Erzincan Turnaçayiri, İçel Pamukluk, Bayburt Kirklartepe ve Izmir Musacali barajlari da su tutmaya basladi."
- 2023'e kadar 150 yer alti baraji
Ülkenin en yüksek baraji olan Yusufeli Baraji'ni tamamlanma asamasina getirdiklerini anlatan Pakdemirli, "Su ve sulama yatirimlarinda hamle yili olarak ilan ettigimiz bu yil, su yatirim bütçesini rekor seviyede artisla 18 milyar liraya çikardik. 2023'e kadar 150'ye ulastirmayi hedefledigimiz yer alti barajlarinin 43'ünü bitirdik. Yil sonunda 50 yer alti barajini da tamamlayacagiz." diye konustu.
Pakdemirli, ülkenin kuzeyinden güneyine, dogusundan batisina kadar birçok ovada, basinçli borulu sulama sistemiyle temin edilen suyla tarim arazilerini bulusturduklarini anlatarak, verdikleri desteklerle bugüne kadar toplam 11 milyon dekar alanda, Bursa'nin yüzölçümünden fazla bir sahada damla ve yagmurlama sulama sisteminin kurulumunu sagladiklarini dile getirdi.
"Cumhuriyet tarihinin ilk Su Surasi'nda da su alaninda yol rotamizi belirledik. 7 aylik emegin sonunda sura sonuç bildirgesi 21 Ekim'de kamuoyuna açiklandi. Surada ülkemizin sadece 21. yüzyildaki su ihtiyaci degil ayni zamanda 22. yüzyildaki su ihtiyaçlari, vizyonlari ve bakis açisiyla planlarimizi ve alacagimiz tedbirleri daha somut hale getirdik." ifadelerini kullanan Pakdemirli, Bakanlik olarak su ile ilgili her konuda hazir ve sahada olduklarini belirtti.
- "Baraj, milli ekonomiye yillik 3 milyar lira katki saglayacak"
Durmadan, dinlenmeden çalismaya, suyun gücünü milletle bulusturmaya devam edeceklerini anlatan Pakdemirli, sözlerini söyle sürdürdü:
"Bugün dünyanin kendi sinifinda en büyük baraji olan Ilisu Prof. Dr. Veysel Eroglu Baraji ve HES'in açilisini yapiyoruz. Planlama çalismalari 1950'li yillara kadar uzanan ve GAP'in en önemli tesislerinden birisi olan bu barajin temeli 2006'da atildi. Dicle Nehri üzerinde insa edilen bu görkemli tesis, ülkemizin en büyük 4. HES'ine sahiptir. Gövde dolgu hacmi bakimindan Türkiye'nin en büyük ikinci barajidir. Temelden 135 metre yükseklige, 24 milyon metreküp dolgu hacmine, 2,3 kilometre gövde uzunluguna sahip olan baraj, ön yüzü beton kapli kaya dolgu tipinde. Dolgu hacmi ve gövde uzunlugu bakimindan dünyanin en büyük barajidir. Ayrica 10,6 milyar metreküplükle Beysehir Gölü'nün 4 katindan daha büyük göl hacmiyle Atatürk ve Keban barajlarindan sonra ülkemizin en büyük üçüncü depolama hacmine sahiptir. 1200 megavat kurulu güçle yillik 4 milyarin üzerinde kilovatsaat hidroelektrik enerjisi üretecek baraj, milli ekonomiye yillik 3 miyar lira katki saglayacak. Bu üretimimiz de 6 milyon nüfuslu Ankara gibi bir sehrin yillik enerji ihtiyacinin karsilanmasi anlamina geliyor. Tamamlanan bu devasa proje, yeniden yerlesim çalismalari, tarihi ve kültürel varliklarin korunmasi ve diger insaatlarla birlikte yaklasik 20 milyar liraya mal olmustur."
Bakan Pakdemirli, 19 Temmuz 2019'da su tutmaya baslayan bu barajda, 19 Mayis 2020'de ilk üniteyi devreye aldiklarini belirterek, 5 türbinin de devreye girmesiyle tam kapasitede enerji üretimine baslandigini dile getirdi.
Barajin, isletmeye alinmasindan bu yana yaklasik 3,7 milyar kilovatsaatlik elektrik enerjisi üreterek milli ekonomiye 2,6 milyar lira katki sagladigini ifade eden Pakdemirli, barajin sulamaya da katki verecegini, Cizre Baraji ile 1 milyon dekar tarim arazisinin sulanmasinin mümkün olacagina kaydetti.
- "Proje kapsaminda modern bir Hasankeyf'in ortaya çikmasina vesile olduk"
Ilisu'nun, tarihi ve kültürel varliklarin korunmasi konusunda dünyaya örnek bir proje oldugunu vurgulayan Pakdemirli, proje kapsaminda Hasankeyf yukari sehrin yeniden düzenlenerek adeta bir açik hava müzesi haline getirildigini, baraj gölünden etkilenen Hasankeyf asagi sehirde yer alan tarihi ve kültürel varliklarin son derece titiz metotlarla tasinarak baraj göl alanindan çikarildigini, nihai yerine konumlandirildigini aktardi.
"Proje kapsaminda modern bir Hasankeyf'in ortaya çikmasina vesile olduk. Çarpik kentlesmenin hakim oldugu bu bölgede her yönüyle örnek yerlesim yerlerinin korunmasini sagladik. Hasankeyf ilçesinin 51 hektar olan yerlesim alani yaklasik 6 kati artisla 295 hektara çikarilmistir. Hasankeyf'te kamu binalari, yesil ve sosyal donati alanlari ise eskiye oranla 10 kat daha fazladir." diyen Pakdemirli, hak sahiplerinin de görüsleri alinarak insa edilen toplam 785 konut sayesinde her bir aileye ayri konut verilerek yasam standartlarinin yükseltildigini bildirdi.
Araçlarin zorlukla geçtigi Midyat-Dargeçit yolunun baraj insaati nedeniyle yeniden yapildigini, 52 kilometrelik ulasim yolunun yaninda Dicle Nehri üzerinde 250 metre uzunlugunda nehirden sallarla geçen vatandaslar için köprü insa edildigini kaydeden Pakdemirli, baraj insaati kapsaminda Batman, Siirt, Sirnak ve Diyarbakir'a ait köylerde 250 kilometre asfalt yol yapildigini ifade etti.
Ilisu Projesi zaman zaman hain terör örgütünün menfur saldirilarina maruz kalsa da çalismalarin hiçbir zaman durmadigini söyleyen Pakdemirli, barajin insasinda hayatini kaybedenlere Allah'tan rahmet, ailelerine bassagligi diledi.
Pakdemirli, Cumhurbaskani'nin liderliginde 19 yilda 600'den fazla baraj, KKTC'ye su temini ve GAP gibi büyük yatirimlara imza atildigini, dünyanin en iddiali yollarinin, köprülerinin, havalimanlarinin bu millete kazandirildigini anlatarak, bugün de Ilisu Baraji'nin açilisinin yapilmasinin mutlulugunu yasadiklarini ifade etti.
- "Bu barajlar olmasaydi kuraklik döneminde Türkiye susuz kalacakti"
Eski Orman ve Su Isleri Bakani, TBMM Küresel Iklim Degisikligi Arastirma Komisyonu Baskani ve AK Parti Afyonkarahisar Milletvekili Veysel Eroglu, Cumhurbaskani Erdogan'in "Su medeniyettir, yol medeniyettir." sözünden hareketle Istanbul'dan baslayarak bütün Türkiye'yi suya kavusturduklarini söyledi.
Istanbul'un 2071 yilina kadar suyunun bulundugunu dile getiren Eroglu, Türkiye'de 76 ilde, 240 ilçede su yok iken Cumhurbaskani'nin talimatiyla yürütülen çalismalarla yerlesim yerlerinde suyun aktigini belirtti.
Eroglu, "Salgin döneminde suyun önemi çok daha iyi anlasildi. Barajlarin insasi, Türkiye'de bir zaruretten kaynaklanmaktadir. Çünkü Türkiye, yari kurak iklim bölgesindedir ve baraj yapmadigimiz zaman ne içme suyu ne de sulama suyu verebiliriz. Dolayisiyla barajlar Türkiye'ye hayat veriyor. Bu yüzden su ana kadar Sayin Cumhurbaskanim 600 baraj açarak liderliginizde Türkiye'de bir destan yazildi. Bu barajlar olmasaydi, su kuraklik döneminde Türkiye susuz kalacakti." seklinde konustu.
Hidroelektrik santrallerinin önemine isaret eden Eroglu, Türkiye'nin, enerjisinin büyük kismini yurt disindan temin ettigini aktardi.
- "GAP'ta bu barajla birlikte barajlarin yüzde 90'i tamamlandi"
Eroglu, sözlerini söyle sürdürdü:
"Dolayisiyla cari açigin hemen hemen tamami enerji ithalatindan kaynaklaniyordu. Ama bize, 'Su akiyor, siz bakiyorsunuz.' diyorlardi. Biz, 'Su akar ama biz baraj yapariz dedik.' ve Allah'in izniyle bu barajlari yaptik. Su anda yaklasik 590 hidroelektrik santrali var. Bu hidroelektrik santralleriyle daha önce 26 milyar kilovat saat olan enerji üretimini 104 milyar kilovat saate yükselttiniz. Gerçekten bugün Türkiye'de enerji sikintisi yoksa bunun tamamini sizin vizyonunuza ve ayni zamanda yapilan bu baraj ve hidroelektrik santrallerine borçluyuz."
"Burasi GAP bölgesi. GAP dünyanin en büyük kalkinma projesidir. GAP bölgesinin kalkinmasi gerekiyordu." diyen Eroglu, Cumhurbaskani'nin, 2008 yilinda Basbakanligi döneminde GAP Eylem Plani'nin talimatini verdigini ve yatirimlarin hiz kazandigini belirtti.
Eroglu, "Su anda GAP'ta bu barajla birlikte barajlarin yüzde 90'i tamamlandi. Özellikle GAP bölgesinde içme sularinin tamamini ikmal ettik. Ayrica 6 milyon dekar araziyi GAP bölgesinde suyla kavusturduk. Insallah GAP bittigi zaman bu bölgede büyük bir kalkinma gerçeklesecek. 6 milyar 700 milyon dolarlik bir yillik gelir artisi olacak." dedi.
Içme suyunun önemine deginen Eroglu, sunlari kaydetti:
"Mardin'in suyu yoktu, Sayin Cumhurbaskanim, ilk defa Beyazsu ile Mardin'e, Kiziltepe'ye, Nusaybin'e, Midyat'a su götürdük. Siirt'in suyu yoktu, talimat verdiniz. Özellikle Siirt ile ilgili bir hususu belirteyim, eski CHP dönemlerinde demisler ki; Siirt'e su getirmenin maliyeti, burayi baska yere tasimaktan daha pahalidir.' Yillarca su getirmemisler. Ne zaman ki Sayin Cumhurbaskanimiz Siirt'e su gelecek deyince, 3 koldan Kezer Çayi'ndan, Botan Çayi'ndan ve Hesko kaynaklarindan Siirt'e, Kurtalan'a ve o bölgenin tamamina su getirdik. Sirnak'ta su yoktu. O zaman gerçekten çok zor sartlarda suyu getirdik. Bunlar çok önemli yatirimlar ve buranin kalkinmasinda su, lokomotif olacaktir."
- "Baraj yilda 4 milyar 200 milyon kilovatsaat enerji üretecek"
"Bu barajin yapilmamasi için bütün ser güçler, adeta 7 düvel, PKK vesaire hepsi büyük bir gayret içinde oldular. Hatta öyle olmus ki Sayin Cumhurbaskani'mizin basbakanligindan önceki dönemde dava açilmis, Ilisu Baraji'nin yapilmamasi konusunda Danistay'dan karar çikmis ancak Dava Daireleri Kurulu'nda bu karari iptal ettirdik ve neticede barajin önü açildi. Ancak maalesef bizden önceki hükümetler zamaninda Ilisu dahil 30 büyük baraj ve hidroelektrik, diger ülkelere, konsorsiyumlara pazarlikla ve krediyi hazine garantili olarak getirmek kaydiyla bunlar ihale edilmis fakat yapilamiyordu. Biz bunlarin, baslayanlar hariç olmak üzere tamamini iptal ettik." ifadelerini kullanan Eroglu, yap-islet-devret benzeri su kullanma hakki anlasmasi yoluyla tamamen öz kaynakla devlete, hazineye hiçbir yük yüklemeden bu hizmetleri yaptiklarini aktardi.
Eroglu, "Allah'a sükür simdi gerçekten Türkiye bu konuda dünyada ilk 3'e giren bir ülke haline geldi. Bu baraj yilda 4 milyar 200 milyon kilovatsaat enerji üretecek." dedi.
Türkiye'de en güzel köyün Ilusu, en güzel ilçenin Hasankeyf oldugunu dile getiren Eroglu, söyle konustu:
"Bu çalismalar sirasinda çok sey yasadik. Bunlarin kitabini yazdik. Dolayisiyla Cumhurbaskani'nin marifetiyle bu Ilisu kitabini basarsak bütün dünyaya bu eserlerin ne derece zorlu sartlarda yapildigini, ne tür engellemelerle karsi karsiya kaldigini anlatmak açisindan çok önemli. Sayin Cumhurbaskanim, Irak'la alakali hususu belirtmek istiyorum, bu baraji 2018 haziran ayinda bitirmistik. 'Su tutun' talimati verdim DSI'ye, su tutulmaya basladi. O sirada Irak Cumhurbaskani 'Irak'ta su sikintisi var. Barajdaki su tutma isini tehir edin.' deyince siz beni aradiniz ve dediniz ki, 'Veysel Hoca, ramazanda su tutulur mu? Onlar da bizim kardesimiz. Suyun kapaklarini kaldir.' dediniz. Kapaklari kaldirdik. 31 Temmuz 2019 tarihinde gittigim zaman orada anlattim. Onlar da dediler ki, 'Tamam, suyu tutabilirsiniz.' O tarihte su tutuldu ve enerji üretilmeye basladi. Dolayisiyla buradan Irak'a bir mesaj vermek istiyorum. Biz bu sulari, komsu ülkelerin kalkinmasinda lokomotif olarak kullanmak istiyoruz."
Törende, sanatçi Berdan Mardini'nin verdigi konserin ardindan Ilisu Prof. Dr. Veysel Eroglu Baraji ve HES'in yapim asamasi, proje kapsaminda yapilan diger çalismalari anlatan, yeni Hasankeyf'i tanitan sinevizyon gösterimi yapildi.
Daha sonra Cumhurbaskani Erdogan, törene katilan protokol üyeleri ile kurdele keserek, Ilisu Prof. Dr. Veysel Eroglu Baraji ve HES'in açilisini gerçeklestirdi.
Bu sirada baraj çalisanlari da bulunduklari bölgeden büyük bir kurdele kesti.
Kaynak: AA
Cumhurbaskani Recep Tayyip Erdogan'in katilimiyla düzenlenen Ilisu Prof. Dr. Veysel Eroglu Baraji ve HES Açilis Töreni'nde saygi durusunda bulunuldu, Istiklal Marsi okundu.
Törende konusan Bakan Pakdemirli, Cumhurbaskani Erdogan liderliginde bu ülkeye sadece bir baraj degil su alaninda bir basyapit kazandirdiklarini ifade ederek, bu dev eserin, Erdogan'in vizyonunun, millete hizmet askinin ve bu kadim topraklara olan sevdasinin en güzel örneklerden biri oldugunu söyledi.
Suyun, üretim, bereket ve medeniyet oldugunu ancak Türkiye'nin su konusunda zengin bir ülke olmadigini dile getiren Pakdemirli, ülkenin kisi basina düsen su miktariyla, su stresi çeken ülkeler arasinda bulunduguna dikkati çekti.
Pakdemirli, özellikle iklim degisikliginin etkisiyle zaten az olan su kaynaklarinin üzerindeki baskinin giderek arttigina isaret ederek, artik suyu daha verimli kullanmanin, tasarrufu öncelik yapmanin ve üretimi suya göre planlamanin elzem oldugu bir döneme girildigini, "su vatandir" diyerek dün oldugu gibi bugün de yarin da imkanlari seferber ettiklerini bildirdi.
- "Ülkemizde yanan üç ampulden birinin hidroelektrik enerjiyle yanmasini sagladik"
Pakdemirli, konusmasini söyle sürdürdü:
"84 milyona en iyisini en verimli sekilde sunmaya gayret ediyoruz. Sayin Cumhurbaskanim, son 19 yilda sizin liderliginizde su alaninda binlerce tesisi hizmete aldik. Bu yatirimlar sayesinde ülkemizin yillik su tüketiminin üç katindan fazlasini depolayan bir seviyeye ulastik. Sulanan tarim alanimizi Belçika'nin yüz ölçümünün 2 katindan fazlasina çikardik. Istanbul'un yillik ihtiyacinin 2,5 katina denk gelen ilave içme, kullanma suyu temin ettik. Ülkemizde yanan her üç ampulden birinin hidroelektrik enerjiyle yanmasini sagladik. Son üç yilda hizimizi artirarak 41 milyar lirayi geçen yatirimla binin üzerinde tesisi tamamladik. Hatay Reyhanli, Gaziantep Doganpinar, Kilis Yukariafrin barajlari gibi 72 baraji hizmete açtik. Konya Afsar Hadimi, Eskisehir Gökpinar, Erzincan Turnaçayiri, İçel Pamukluk, Bayburt Kirklartepe ve Izmir Musacali barajlari da su tutmaya basladi."
- 2023'e kadar 150 yer alti baraji
Ülkenin en yüksek baraji olan Yusufeli Baraji'ni tamamlanma asamasina getirdiklerini anlatan Pakdemirli, "Su ve sulama yatirimlarinda hamle yili olarak ilan ettigimiz bu yil, su yatirim bütçesini rekor seviyede artisla 18 milyar liraya çikardik. 2023'e kadar 150'ye ulastirmayi hedefledigimiz yer alti barajlarinin 43'ünü bitirdik. Yil sonunda 50 yer alti barajini da tamamlayacagiz." diye konustu.
Pakdemirli, ülkenin kuzeyinden güneyine, dogusundan batisina kadar birçok ovada, basinçli borulu sulama sistemiyle temin edilen suyla tarim arazilerini bulusturduklarini anlatarak, verdikleri desteklerle bugüne kadar toplam 11 milyon dekar alanda, Bursa'nin yüzölçümünden fazla bir sahada damla ve yagmurlama sulama sisteminin kurulumunu sagladiklarini dile getirdi.
"Cumhuriyet tarihinin ilk Su Surasi'nda da su alaninda yol rotamizi belirledik. 7 aylik emegin sonunda sura sonuç bildirgesi 21 Ekim'de kamuoyuna açiklandi. Surada ülkemizin sadece 21. yüzyildaki su ihtiyaci degil ayni zamanda 22. yüzyildaki su ihtiyaçlari, vizyonlari ve bakis açisiyla planlarimizi ve alacagimiz tedbirleri daha somut hale getirdik." ifadelerini kullanan Pakdemirli, Bakanlik olarak su ile ilgili her konuda hazir ve sahada olduklarini belirtti.
- "Baraj, milli ekonomiye yillik 3 milyar lira katki saglayacak"
Durmadan, dinlenmeden çalismaya, suyun gücünü milletle bulusturmaya devam edeceklerini anlatan Pakdemirli, sözlerini söyle sürdürdü:
"Bugün dünyanin kendi sinifinda en büyük baraji olan Ilisu Prof. Dr. Veysel Eroglu Baraji ve HES'in açilisini yapiyoruz. Planlama çalismalari 1950'li yillara kadar uzanan ve GAP'in en önemli tesislerinden birisi olan bu barajin temeli 2006'da atildi. Dicle Nehri üzerinde insa edilen bu görkemli tesis, ülkemizin en büyük 4. HES'ine sahiptir. Gövde dolgu hacmi bakimindan Türkiye'nin en büyük ikinci barajidir. Temelden 135 metre yükseklige, 24 milyon metreküp dolgu hacmine, 2,3 kilometre gövde uzunluguna sahip olan baraj, ön yüzü beton kapli kaya dolgu tipinde. Dolgu hacmi ve gövde uzunlugu bakimindan dünyanin en büyük barajidir. Ayrica 10,6 milyar metreküplükle Beysehir Gölü'nün 4 katindan daha büyük göl hacmiyle Atatürk ve Keban barajlarindan sonra ülkemizin en büyük üçüncü depolama hacmine sahiptir. 1200 megavat kurulu güçle yillik 4 milyarin üzerinde kilovatsaat hidroelektrik enerjisi üretecek baraj, milli ekonomiye yillik 3 miyar lira katki saglayacak. Bu üretimimiz de 6 milyon nüfuslu Ankara gibi bir sehrin yillik enerji ihtiyacinin karsilanmasi anlamina geliyor. Tamamlanan bu devasa proje, yeniden yerlesim çalismalari, tarihi ve kültürel varliklarin korunmasi ve diger insaatlarla birlikte yaklasik 20 milyar liraya mal olmustur."
Bakan Pakdemirli, 19 Temmuz 2019'da su tutmaya baslayan bu barajda, 19 Mayis 2020'de ilk üniteyi devreye aldiklarini belirterek, 5 türbinin de devreye girmesiyle tam kapasitede enerji üretimine baslandigini dile getirdi.
Barajin, isletmeye alinmasindan bu yana yaklasik 3,7 milyar kilovatsaatlik elektrik enerjisi üreterek milli ekonomiye 2,6 milyar lira katki sagladigini ifade eden Pakdemirli, barajin sulamaya da katki verecegini, Cizre Baraji ile 1 milyon dekar tarim arazisinin sulanmasinin mümkün olacagina kaydetti.
- "Proje kapsaminda modern bir Hasankeyf'in ortaya çikmasina vesile olduk"
Ilisu'nun, tarihi ve kültürel varliklarin korunmasi konusunda dünyaya örnek bir proje oldugunu vurgulayan Pakdemirli, proje kapsaminda Hasankeyf yukari sehrin yeniden düzenlenerek adeta bir açik hava müzesi haline getirildigini, baraj gölünden etkilenen Hasankeyf asagi sehirde yer alan tarihi ve kültürel varliklarin son derece titiz metotlarla tasinarak baraj göl alanindan çikarildigini, nihai yerine konumlandirildigini aktardi.
"Proje kapsaminda modern bir Hasankeyf'in ortaya çikmasina vesile olduk. Çarpik kentlesmenin hakim oldugu bu bölgede her yönüyle örnek yerlesim yerlerinin korunmasini sagladik. Hasankeyf ilçesinin 51 hektar olan yerlesim alani yaklasik 6 kati artisla 295 hektara çikarilmistir. Hasankeyf'te kamu binalari, yesil ve sosyal donati alanlari ise eskiye oranla 10 kat daha fazladir." diyen Pakdemirli, hak sahiplerinin de görüsleri alinarak insa edilen toplam 785 konut sayesinde her bir aileye ayri konut verilerek yasam standartlarinin yükseltildigini bildirdi.
Araçlarin zorlukla geçtigi Midyat-Dargeçit yolunun baraj insaati nedeniyle yeniden yapildigini, 52 kilometrelik ulasim yolunun yaninda Dicle Nehri üzerinde 250 metre uzunlugunda nehirden sallarla geçen vatandaslar için köprü insa edildigini kaydeden Pakdemirli, baraj insaati kapsaminda Batman, Siirt, Sirnak ve Diyarbakir'a ait köylerde 250 kilometre asfalt yol yapildigini ifade etti.
Ilisu Projesi zaman zaman hain terör örgütünün menfur saldirilarina maruz kalsa da çalismalarin hiçbir zaman durmadigini söyleyen Pakdemirli, barajin insasinda hayatini kaybedenlere Allah'tan rahmet, ailelerine bassagligi diledi.
Pakdemirli, Cumhurbaskani'nin liderliginde 19 yilda 600'den fazla baraj, KKTC'ye su temini ve GAP gibi büyük yatirimlara imza atildigini, dünyanin en iddiali yollarinin, köprülerinin, havalimanlarinin bu millete kazandirildigini anlatarak, bugün de Ilisu Baraji'nin açilisinin yapilmasinin mutlulugunu yasadiklarini ifade etti.
- "Bu barajlar olmasaydi kuraklik döneminde Türkiye susuz kalacakti"
Eski Orman ve Su Isleri Bakani, TBMM Küresel Iklim Degisikligi Arastirma Komisyonu Baskani ve AK Parti Afyonkarahisar Milletvekili Veysel Eroglu, Cumhurbaskani Erdogan'in "Su medeniyettir, yol medeniyettir." sözünden hareketle Istanbul'dan baslayarak bütün Türkiye'yi suya kavusturduklarini söyledi.
Istanbul'un 2071 yilina kadar suyunun bulundugunu dile getiren Eroglu, Türkiye'de 76 ilde, 240 ilçede su yok iken Cumhurbaskani'nin talimatiyla yürütülen çalismalarla yerlesim yerlerinde suyun aktigini belirtti.
Eroglu, "Salgin döneminde suyun önemi çok daha iyi anlasildi. Barajlarin insasi, Türkiye'de bir zaruretten kaynaklanmaktadir. Çünkü Türkiye, yari kurak iklim bölgesindedir ve baraj yapmadigimiz zaman ne içme suyu ne de sulama suyu verebiliriz. Dolayisiyla barajlar Türkiye'ye hayat veriyor. Bu yüzden su ana kadar Sayin Cumhurbaskanim 600 baraj açarak liderliginizde Türkiye'de bir destan yazildi. Bu barajlar olmasaydi, su kuraklik döneminde Türkiye susuz kalacakti." seklinde konustu.
Hidroelektrik santrallerinin önemine isaret eden Eroglu, Türkiye'nin, enerjisinin büyük kismini yurt disindan temin ettigini aktardi.
- "GAP'ta bu barajla birlikte barajlarin yüzde 90'i tamamlandi"
Eroglu, sözlerini söyle sürdürdü:
"Dolayisiyla cari açigin hemen hemen tamami enerji ithalatindan kaynaklaniyordu. Ama bize, 'Su akiyor, siz bakiyorsunuz.' diyorlardi. Biz, 'Su akar ama biz baraj yapariz dedik.' ve Allah'in izniyle bu barajlari yaptik. Su anda yaklasik 590 hidroelektrik santrali var. Bu hidroelektrik santralleriyle daha önce 26 milyar kilovat saat olan enerji üretimini 104 milyar kilovat saate yükselttiniz. Gerçekten bugün Türkiye'de enerji sikintisi yoksa bunun tamamini sizin vizyonunuza ve ayni zamanda yapilan bu baraj ve hidroelektrik santrallerine borçluyuz."
"Burasi GAP bölgesi. GAP dünyanin en büyük kalkinma projesidir. GAP bölgesinin kalkinmasi gerekiyordu." diyen Eroglu, Cumhurbaskani'nin, 2008 yilinda Basbakanligi döneminde GAP Eylem Plani'nin talimatini verdigini ve yatirimlarin hiz kazandigini belirtti.
Eroglu, "Su anda GAP'ta bu barajla birlikte barajlarin yüzde 90'i tamamlandi. Özellikle GAP bölgesinde içme sularinin tamamini ikmal ettik. Ayrica 6 milyon dekar araziyi GAP bölgesinde suyla kavusturduk. Insallah GAP bittigi zaman bu bölgede büyük bir kalkinma gerçeklesecek. 6 milyar 700 milyon dolarlik bir yillik gelir artisi olacak." dedi.
Içme suyunun önemine deginen Eroglu, sunlari kaydetti:
"Mardin'in suyu yoktu, Sayin Cumhurbaskanim, ilk defa Beyazsu ile Mardin'e, Kiziltepe'ye, Nusaybin'e, Midyat'a su götürdük. Siirt'in suyu yoktu, talimat verdiniz. Özellikle Siirt ile ilgili bir hususu belirteyim, eski CHP dönemlerinde demisler ki; Siirt'e su getirmenin maliyeti, burayi baska yere tasimaktan daha pahalidir.' Yillarca su getirmemisler. Ne zaman ki Sayin Cumhurbaskanimiz Siirt'e su gelecek deyince, 3 koldan Kezer Çayi'ndan, Botan Çayi'ndan ve Hesko kaynaklarindan Siirt'e, Kurtalan'a ve o bölgenin tamamina su getirdik. Sirnak'ta su yoktu. O zaman gerçekten çok zor sartlarda suyu getirdik. Bunlar çok önemli yatirimlar ve buranin kalkinmasinda su, lokomotif olacaktir."
- "Baraj yilda 4 milyar 200 milyon kilovatsaat enerji üretecek"
"Bu barajin yapilmamasi için bütün ser güçler, adeta 7 düvel, PKK vesaire hepsi büyük bir gayret içinde oldular. Hatta öyle olmus ki Sayin Cumhurbaskani'mizin basbakanligindan önceki dönemde dava açilmis, Ilisu Baraji'nin yapilmamasi konusunda Danistay'dan karar çikmis ancak Dava Daireleri Kurulu'nda bu karari iptal ettirdik ve neticede barajin önü açildi. Ancak maalesef bizden önceki hükümetler zamaninda Ilisu dahil 30 büyük baraj ve hidroelektrik, diger ülkelere, konsorsiyumlara pazarlikla ve krediyi hazine garantili olarak getirmek kaydiyla bunlar ihale edilmis fakat yapilamiyordu. Biz bunlarin, baslayanlar hariç olmak üzere tamamini iptal ettik." ifadelerini kullanan Eroglu, yap-islet-devret benzeri su kullanma hakki anlasmasi yoluyla tamamen öz kaynakla devlete, hazineye hiçbir yük yüklemeden bu hizmetleri yaptiklarini aktardi.
Eroglu, "Allah'a sükür simdi gerçekten Türkiye bu konuda dünyada ilk 3'e giren bir ülke haline geldi. Bu baraj yilda 4 milyar 200 milyon kilovatsaat enerji üretecek." dedi.
Türkiye'de en güzel köyün Ilusu, en güzel ilçenin Hasankeyf oldugunu dile getiren Eroglu, söyle konustu:
"Bu çalismalar sirasinda çok sey yasadik. Bunlarin kitabini yazdik. Dolayisiyla Cumhurbaskani'nin marifetiyle bu Ilisu kitabini basarsak bütün dünyaya bu eserlerin ne derece zorlu sartlarda yapildigini, ne tür engellemelerle karsi karsiya kaldigini anlatmak açisindan çok önemli. Sayin Cumhurbaskanim, Irak'la alakali hususu belirtmek istiyorum, bu baraji 2018 haziran ayinda bitirmistik. 'Su tutun' talimati verdim DSI'ye, su tutulmaya basladi. O sirada Irak Cumhurbaskani 'Irak'ta su sikintisi var. Barajdaki su tutma isini tehir edin.' deyince siz beni aradiniz ve dediniz ki, 'Veysel Hoca, ramazanda su tutulur mu? Onlar da bizim kardesimiz. Suyun kapaklarini kaldir.' dediniz. Kapaklari kaldirdik. 31 Temmuz 2019 tarihinde gittigim zaman orada anlattim. Onlar da dediler ki, 'Tamam, suyu tutabilirsiniz.' O tarihte su tutuldu ve enerji üretilmeye basladi. Dolayisiyla buradan Irak'a bir mesaj vermek istiyorum. Biz bu sulari, komsu ülkelerin kalkinmasinda lokomotif olarak kullanmak istiyoruz."
Törende, sanatçi Berdan Mardini'nin verdigi konserin ardindan Ilisu Prof. Dr. Veysel Eroglu Baraji ve HES'in yapim asamasi, proje kapsaminda yapilan diger çalismalari anlatan, yeni Hasankeyf'i tanitan sinevizyon gösterimi yapildi.
Daha sonra Cumhurbaskani Erdogan, törene katilan protokol üyeleri ile kurdele keserek, Ilisu Prof. Dr. Veysel Eroglu Baraji ve HES'in açilisini gerçeklestirdi.
Bu sirada baraj çalisanlari da bulunduklari bölgeden büyük bir kurdele kesti.