Romanlar neler istiyor neler
Türkiye'nin 36 ilinden, 5 federasyon ve 80 dernek temsilcilerinin katılımlarıyla gerçekleşen ''Roman Çalıştayı''nın sonuç raporu yayınlandı.
Sayıları 20 bini bulduğu ifade edilen gö ; ç ; ebe olanlar dışında , Romanların hemen hepsi , yaşadıkları yerleşim birimlerinin varoşlarında veya kenar mahallelerinde gü ; ç ; koşullarda sağlıksız bir şekilde hayatlarını sü ; rdü ; rü ; yor . Sanıldığının aksine gö ; ç ; ebe olanlar yerleşik olanlara gö ; re daha iyi ekonomik imkanlara sahip bulunuyor .
Tü ; rkiye ' de Romanların bü ; yü ; k ç ; oğunluğu ' ' Romani ' ' diliyle konuşuyor . Romani dilinin Anadolu ' daki kullanımında Tü ; rkç ; e sö ; zcü ; klere sık rastlanırken , Balkanlar ' da Yunanca ' dan gelme sö ; zcü ; kler ö ; n plana ç ; ıkıyor .
Sonuç ; raporuna gö ; re , Romanlar , bir ' ' adlandırma ' ' sorunu da yaşıyorlar . Tü ; rkiye ' de yaygın olarak kullanılan ' ' Ç ; ingene ' ' adına , Roman toplumu iç ; inden bazı guruplar , bu isme yü ; klenilen olumsuz anlamlar ve yakıştırmalar nedeniyle pek sıcak bakmıyor .
Tü ; rkç ; e ' de Romanlar iç ; in yaklaşık 20 dolayında isim kullanılırken , bu Romanların yaşadıkları coğrafyanın belli bir bö ; lgeyle sınırlı olmamasından ve kendi aralarındaki etnik ve kü ; ltü ; rel farklılıklardan kaynaklanıyor .
Ö ; N YARGILARIN KURBANI OLMAMAK İÇ ; İN
Hü ; kü ; metin ' ' demokratik aç ; ılım ' ' ç ; alışmaları kapsamında gerç ; ekleştirdiği Roman Ç ; alıştayı ' nda sorunlar ' ' Geç ; mişle Gelecek Arasında Romanlar ' ' , ' ' Romanlar ve Sivil Toplum Ö ; rgü ; tleri Birlikte Yaşama ' ' , ' ' Ç ; ok Kü ; ltü ; rlü ; lü ; k ve Romanlar ' ' ile ' ' Ortak Akıl ve Ç ; ö ; zü ; m Arayışları ' ' başlıkları altında ele alındı .
Sonuç ; raporuna gö ; re , ç ; alıştay katılımcılarının tamamı ' ' toplumda kendilerine yö ; nelik ö ; n yargılar olduğunu ' ' trajik ö ; rneklerle ortaya koyarak , ' ' ö ; n yargıların kurbanı olmamak iç ; in ç ; ocuklarının okul sıralarında , ç ; alışanların da iş ortamlarında kendilerini gizlemek durumunda kaldıklarını ' ' ifade ettiler .
Romanlar , kendilerine yö ; nelik ayrımcılığın suç ; sayılması iç ; in kanun değişikliği talep ediyor . Toplumları ve ö ; zellikle de genç ; lerin ö ; zgü ; venini sağlayacak ç ; eşitli adımlar bekliyor . Bu konuda ' ' Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ' ın ' ' Roman ' ' ifadesini kullanması ' ' ö ; rnek olarak gö ; sterildi .
Ayrıca , cuma hutbelerinde Romanların işlenmesini , ders kitaplarında Romanlarla ilgili bilgilere yer verilmesini , toplumun Roman algısı konusunda araştırma yapılmasını , ü ; niversitelerde Roman Enstitü ; leri kurulmasını , Romanlarla ilgili tanıtıcı yayınların hazırlanması da istekler arasında yer aldı .
GEZİCİ ROMANLARA KONAKLAMAYA YERİ İSTEĞİ
Gö ; ç ; ebe olsun yerleşik olsun , genellikle toplu halde , bir arada bulunarak hayatlarını sü ; rdü ; rmeyi tercih eden Romanlar , kü ; ltü ; rel varlıklarının devamı iç ; in TOKİ ' nin kendilerine ç ; ok katlı binalardaki geniş daireler yerine , yaşadıkları yerlerde bü ; tç ; elerine uygun dar ancak bahç ; eli evler yapmasını ö ; neriyor .
Genellikle yerleşim birimlerinin en uç ; ya da en yoksul bö ; lgelerinde ikamet ettiklerini belirten Romanlar , başta konut olmak ü ; zere ulaşım , yol , su , okul , gü ; venlik ve hastane gibi temel ihtiyaç ; larını karşılamakta gü ; ç ; lü ; k ç ; ektikleri yakınmasında bulunuyor . Romanlar , yerel yö ; neticilerin kendileriyle diyalog kurmadığı ve ' ' insani olmayan ' ' tutum ve davranışlarla hareket edildiğini ö ; ne sü ; rü ; yor .
Evlerinin kolluk kuvvetleri aracılığıyla yıkılmasının kendilerinde rahatsızlık yarattığını belirten Romanlar , medyanın olayı farklı yö ; nlere ç ; ektiğini ö ; ne sü ; rerek , yerel yö ; neticilerin kendileriyle diyalog kurmasını bekliyor .
Romanlar , gezici Romanlara konaklama yerlerinde kolaylık sağlanmasını istiyorlar .
DERNEKLERE DEVLET DESTEĞİ
Sonuç ; raporuna gö ; re , uyuşturucu maddelerin kullanımının tehlike sınırını aştığını , maddelerin ö ; zellikle ç ; ocukları tehdit ettiğini vurgulayan romanlar , uyuşturucu kullananlara yö ; nelik ö ; zel programlar uygulanmasını talep ediyor .
Yaşadıkları bö ; lgelerde sağlık hizmeti veren kuruluşların olması , gezici grupların konaklama yerlerinde sağlık taramasından geç ; irilmesi de Romanların istekleri arasında yer alıyor .
Sosyo kü ; ltü ; rel durumları ve ekonomik yoksullukları nedeniyle ö ; rgü ; tlenmede sıkıntı yaşadıklarından yakınan Romanlar , ' ' yaşadıkları bö ; lgelerde yerel yö ; neticilerle karşı karşıya geldikten sonra ö ; rgü ; tlenmeye gittiklerini ' ' ifade ediyor .
Romanlar , siyasi parti faaliyetleri iç ; inde yer almaları ve ö ; rgü ; tlenmeleri konusunda teşvik edilmeye ihtiyaç ; ları olduğunu dü ; şü ; nü ; yor ve derneklerin gü ; ç ; lenmesi iç ; in dü ; zenli devlet desteği istiyor .
Kolluk kuvvetlerinin yaşadıkları bö ; lgeleri ' ' suç ; mahalli ' ' olarak gö ; rdü ; klerini ifade eden Romanlar bundan duydukları rahatsızlığı dile getiriyor . Ç ; oğunun nü ; fus cü ; zdanı bulunmamasından yakınan Romanların , bu sorunun bir an ö ; nce aşılmasını da istiyor .
Romanlar , kendilerinin sosyal ve ekonomik aç ; ılardan gü ; ç ; lendirilmesini amaç ; layan ve 2005-2015 yıllarını kapsayan ' ' Romanların Dikkate Alınması İç ; in On Yıl İnisiyatifi ' ' ne de bü ; yü ; k ö ; nem veriyor . Tü ; rkiye , 2005 ' te Roman nü ; fusun yoğunlukta olduğu Avrupa ü ; lkelerinde başlayan projenin dışında bulunuyor .
Sonuç ; raporunda , Tü ; rkiye ' de Romanlara yö ; nelik ayrımcı uygulamaların dayanağı olarak gö ; sterile bazı yasalarda yapılan değişikliklere de yer verildi .