Yozgat'tan Meteor Hareketleri Anlik NASA'ya Bildiriliyor
Dünya atmosferine giren gök cisimlerinin takibi, Yozgat ve Kayseri merkezli kurulan meteor takip sistemi araciligiyla izlenerek ABD Ulusal Havacilik ve Uzay Dairesine (NASA) bildiriliyor. Dünyada 20 tane bulunan takip sistem, Kayseri Üniversitesi ve Yozgat Bozok Üniversitesi Kampüsünde bulunuyor.
Kurulan takip sistemi sayesinde yürütülen çalismalar, 16 kamera ile kurulan takip sistemi ile meteor hareketleri gözlenerek kayda aliniyor. Veriler bilimsel çalismalarda kullanilmasi amaciyla anlik NASA’ya aktariliyor.
20 ülkede bulunuyor
Yozgat Bozok Üniversitesi’nin yaptigi meteor takip sistemiyle NASA’da yapilan çalismalara katki sundugunu söyleyen Bozok Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dekani Prof. Dr. Taha Niyazi Karaca, bu sistemin dünyada 20 ülkede bulundugunu belirtti.
Karaca, "Türkiye’de de bu önemli merkezlerden biri Bozok Üniversitesidir. Üçlü gözlem sistemi kullaniliyor. Türkiye’den gök cisimlerinin hareketlerini, yörüngelerinin takip edilmesi ve NASA’ya aktarilmasi bu sitem üzerinden gerçeklesiyor. Uzay çalismalari açisindan bunun önemli bir katki oldugunu düsünüyorum" dedi.
Evrensel bilime katkisi önemli
Bozok Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü Atom Molekül Fizigi Ana Bilim Dali Ögretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Böyükata da meteor takip sistemlerinin evrensel bilime katkisinin önemine degindi. Böyükata, “Gezegenimize gelen meteorlarin takibinin bütün noktalardan izlenmesi henüz mümkün degil. Buna ragmen karanlik olan bu sistemlerle yapilan takiplerin veri olarak toplanmasi, ileride belki genellestirilecek yeni bir kuralin, prensibin ortaya çikmasina da katki verebilir. Bizim üniversitemiz açisindan baktigimizda yaptigimiz çalismanin burasi için önemli bir baslangiç olduguna inaniyorum. Uzun vadede bölgemizdeki egitime katkisi da olacak. Bu konuya ilgiyi, meraki da arttiracak diye düsünüyorum” seklinde konustu.
Bilgileri aninda NASA’ya aktariyor
Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü Ögretim Üyesi Doç. Dr. Ozan Ünsalan ise sistemin her gece gözlem yapip bilgileri NASA sunucusuna gönderdigini aktararak takip sisteminin 2 yildir faaliyette olduguna degindi. Ünsalan, “Buradaki amacimiz, bildigimiz ya da bilemedigimiz birçok yeni meteor yagmurlarini kesfedebilmektir. Dolayisiyla atmosfere giren meteorlarin gözlemlerini düzgün bir sekilde yapabilmek ve ayni zamanda da bilimsel olarak baktigimizda da dünyayi savunma, gezegeni savunma anlaminda da birçok veriye katkida bulunmaktir” ifadelerini kullandi.
Henüz kesfi yapilmamis birçok meteor yagmuru var
Özellikle meteor yagmurlarinda belirli dönemlerde bilinen büyük meteor yagmurlari oldugunu bunlarin ‘majör’ meteor yagmurlari diye adlandirildigini belirten Ünsalan, “Bunlarin disinda da bilmedigimiz henüz daha kesfi yapilmamis olan birçok meteor yagmuru da söz konusu. Varligi biliniyor olup da henüz daha kesfedilemeyen bir meteor yagmurunu da kesfetmis olduk. Elde edilen bütün bu gözlemler her gece düzenli olarak yapiliyor. Bu veriler anlik olarak gözlemlerin hemen sonrasinda islenerek NASA’ya gönderiliyor. Meteorun gelis açisi, yönelimi ile burada belirlenebiliyor. Dolayisiyla buradan hizini ve birtakim yörünge elemanlari belirlenebiliyor. NASA’ya yüklendigimiz veriler otomatik olarak da islenerek bize bir genel fotografi veriyor. Bu anlamda bilime de katki saglanmis oluyor” dedi.