ATB Baskani Çandir 'Tarim Girdi Fiyat Endeksi' Verilerini Degerlendirdi
Antalya Ticaret Borsasi ve Antalya Tarim Konseyi Yönetim Kurulu Baskani Ali Çandir, "Tarimsal faaliyetlerde bulunanlar açisindan son bir yillik egilim, genel olarak üretici aleyhine seyretmisken Mayis ayinda oldugu gibi Haziran ayinda da aylik ve yillik düzeyde Tarim-GFE, Tarim-ÜFE’nin altinda kalarak üretici lehine bir durum olusturmustur" dedi.
"Enerji maliyeti aylik artti, yillik azaldi"
Haziran ayi Tarim-GFE’nin alt kalemlerine bakildiginda, tarimda kullanilan mal ve hizmetlerin fiyatlarinda aylikta yüzde 3,24, yillikta yüzde 23,06’lik artis oldugunu kaydederek; tohumda yüzde 1,50, enerjide yüzde 8,90, gübrede yüzde 0,78, ilaçta yüzde 1,72, veteriner hizmetlerinde yüzde 9,41, yemde yüzde 2,02 ve diger kalemlerde ise yüzde 2,91’lik artisa dikkat çekti. Ayni kalemlerin yillik degisimlerine bakildiginda, tohumda yüzde 70,45, enerjide yüzde -12,85, gübrede yüzde 4,39, ilaçta yüzde 30,59, veteriner hizmetlerinde yüzde 68,75, yemde yüzde 28,05 ve diger kalemlerde ise yüzde 74,00’lük degisim oldugunu belirten Çandir, tarimsal yatirima katki saglayan mal ve hizmetlerin fiyatlarinda ise aylik yüzde 4,85, yillik yüzde 67,65 artis oldugunu kaydetti.
Çandir, “Haziran ayinda Tarim-GFE alt kalemlerinde sira disi rakamlar gözlenmistir. Bunlarin en dikkat çekicisi enerji ve veterinerlik kalemleri olmustur. Enerjide aylik yüzde 8,96’lik artis ve yillikta yüzde -12,85’lik düsüs daha önce yasanmamistir. Aylikta yüzde 9,41 ve yillikta yüzde 68,75 artis ilan edilen veterinerlik hizmetlerindeki artis da dikkat çekici olmustur” degerlendirmesinde bulundu.
"Türetici lehine bir durum olusturmustur"
TÜIK’in açikladigi Haziran ayi tarimsal üretici fiyat endeksi Tarim-ÜFE’nin aylik yüzde 4,04, yillik yüzde 57,93 arttigina dikkat çeken Baskan Ali Çandir, “Tarimsal faaliyetlerde bulunanlar açisindan son bir yillik egilim, genel olarak üretici aleyhine seyretmisken Mayis ayinda oldugu gibi Haziran ayinda da aylik ve yillik düzeyde Tarim-GFE, Tarim-ÜFE’nin altinda kalarak üretici lehine bir durum olusturmustur. Önümüzdeki aylarda bu egilimin devam etmesi, üretici kesimin birikmis zararlarini giderebilmesi açisindan önem tasimaktadir” dedi.
"Üretici enflasyonlari tarimi etkiliyor"
Yurt içi ve yurt disi üretici enflasyonlarinin da tarim sektörünü dolayli olarak etkiledigini belirten Çandir, Haziran ayinda açiklanan aylik yüzde 15,62 ve yillik yüzde 39,92 düzeyindeki yurt disi üretici enflasyonu YD-ÜFE ile aylikta yüzde 6,50 ve yillikta yüzde 40,42 ilan edilen yurt içi üretici enflasyonu düzeyindeki YI-ÜFE’nin genel olarak sektörün geçmisten gelen maliyet yükünü gelecekte de tasimaya devam edecegini gösterdigini söyledi.
Çandir, “Ancak bu ay özellikle YD-ÜFE’nin yakin geçmise göre sira disi yüksek ilan edilmesi, YI-ÜFE’nin de sira disi yüksek çikmasina vesile olmustur. Özellikle YD-ÜFE rakaminin Haziran ayinda ciddi bir yükselis yasamasi, önümüzdeki aylarda önce YI-ÜFE ve sonra da TÜFE rakamlarinda yükselisi tetikleyecektir” dedi.
YI-ÜFE içindeki gida imalatinin aylik yüzde 2,46 ve yillik 59,74 düzeyinde artis göstererek son dönemdeki genel egilimin disinda bir seyir izledigini kaydeden Baskan Ali Çandir, gida imalati enflasyonunun aylikta düsük ve yillikta ise Tarim-GFE’den ve Tarim-ÜFE’den yüksek seyrettigine dikkat çekti.
Haziran ayinda üretici kesimdeki bu enflasyonlara karsilik TÜFE’nin aylik yüzde 3,92, yillik yüzde 38,21 arttigini hatirlatan Baskan Çandir, “Haziran’da tüketici taraftaki gida enflasyonu aylik yüzde 3,02 ve yillik yüzde 53,92, islenmemis gida enflasyonu yüzde 4,35 ve yillik yüzde 68,44, yas meyve sebze enflasyonu ise aylik yüzde 7,68 ve yillik 57,49 artis olarak ilan edilmisti. Tüketici taraftaki bu rakamlar, üreticinin maruz kaldigi maliyet artislarini, bu ay itibariyle tüketiciye yansitabildigini göstermektedir” degerlendirmesinde bulundu.
ATB, ATAK Baskani Çandir, Haziran Tarim-GFE’nin aylik yüzde 3,46, yillik yüzde 27,70 ilan edildigini belirtirken, “Aylik rakam, 2022 yili Haziran ayi enflasyonu hariç tutulursa 8 yillik ortalama olan yüzde 0,92’nin 4 kati üzerinde olmustur. Yillik rakam, son 8 yilin en yüksek ikinci rakami olmustur” ifadelerini kullandi.