Zemin Degil, Ihmaller Yikiyor

Merkez üssü Kahramanmaras olan ve 10 sehrimizde büyük yikima yol açan 7.7 ve 7.6 büyüklügünde iki deprem, binlerce kisinin yasamini yitirmesine yol açti. Türkiye’yi yasa bogan deprem felaketinde yeni binalarin dahi çökmesi, özellikle insaat asamasinda yapilan hatalari ve yapi güvenligi konusunu yeniden gündeme getirdi.

Izmir Ekonomi Üniversitesi (IEÜ) Insaat Mühendisligi Bölüm Baskani Prof. Dr. Celalettin Kozanoglu, yikilan binalarla ilgili dikkat çekici degerlendirmeler yaparak, söyle konustu:

“Deprem, maalesef aci yüzünü yine gösterdi. Kaybettigimiz binlerce vatandasin acisi yüregimizde. Deprem; bina yapiminda yaptigimiz yanlislari, ihmalleri maalesef affetmedi. Öncelikle sunu belirtmek isterim ki; zemine göre proje hazirlayip dogru bir sekilde uygularsaniz, binaniz depreme dayanir. Zeminin kötü olmasi, binanin yikilisina bahane olamaz. Günümüzde 15 katli gemi yapiyoruz ve suyun üstüne koyuyoruz; çünkü suyu çok iyi biliyoruz. Binanin yapilisinda 3 kilit nokta var. Bunlar; dogru proje, dogru malzeme, dogru isçilik. Bunlardan biri bile aksarsa, bina depremde hasar alabiliyor. Maalesef kötü aliskanliklarimiz da mevcut. ‘Duvar tasiyici degil’ diyerek zemin katlari dükkan, market yapiyoruz. Duvari kirip cam takiyoruz. Bu durum binanin sistematigini bozar, deprem anindaki dayanim gücünü azaltir. Binada yumusak kat dedigimiz duruma yol açar. Yikilan binalara bakinca bu noktada birçok ihmali görüyoruz.”

‘Yeni bina kolay kolay yikilmaz’ algisinin da bu depremde çöktügünü belirten Prof. Dr. Kozanoglu, “Halk arasinda dogru bilinen ilk yanlis, düsük katli binanin daha güvenli oldugu görüsü. Yok böyle bir sey. Böyle bir genelleme yapmamiz mümkün degil. Deprem öyle bir frekansta gelir ki, yüksek katli binalarin hepsi ayakta kalirken düsük katli binalar yikilir. Bir diger hata ise 20-25 yili askin her binanin riskli oldugu görüsü. Bu da kesinlikle dogru degil. Birakin 30 yili, 100 sene dahi betonarme bina için çok eski degil. Eger üretim sirasinda dogru beton bakimi yaparsaniz, binayi da zaten dogru zemin etüdü ve kaliteli malzeme ile insa ederseniz, 100 yillik bina dahi risk teskil etmez. Bu depremde de eski olan birçok binanin ayakta durdugunu gördük. Projeyi tam olarak uygulamazsaniz, betonu dogru dökmezseniz, bina genç de olsa sizi kurtarmiyor. Gördügüm o ki binalardaki bitisik nizam hatalari da yikimlara neden oluyor. Artik ezberleri birakip gerçege odaklanmaliyiz” diye konustu.

Prof. Dr. Kozanoglu, söyle devam etti:

“Depremin olusturacagi hasarlari önlemek bizim elimizde. Bina yapimi ciddi, hayati bir istir. Dünyanin en iyi deprem yönetmeliklerinden birine sahibiz; ama uygulamada hatalar yapilabiliyor. Artik bina yapimini önemsemeliyiz, yaptigimiz hatalar canlarimizi yitirmemize neden oluyor. Bina güvenligi, can güvenligi demektir. Halkimizdaki bilinç düzeyini artirmaliyiz; egitimler vermeli, durumun önemini aktarmaliyiz. ‘Kolonla oynayan, caniyla oynar’ diye söyleye söyleye dilimizde tüy bitti. Hala binalarda kolonlarin kesildigini duyuyoruz. Artik bunlara son vermeliyiz.”