Ekmeklerini Tandirdan Kazaniyorlar

Geçmisten günümüze uzanan bir gelenek olan ve Erzincan’da dag köylerinde halen kullanilan tandirlar birbirinden güzel lezzetlerin pisirilmesinde kullaniliyor. Anadolu’da yüzyillardir kullanildigi bilinen tandirlarda, kadinlar tarafindan geceden mayalanip sabahin erken saatlerinde hazirlanan hamurlarla Türk kültüründe genis yer tutan lavas pisiriliyor.

Her ailenin tüketimine göre üretilen lavaslar, "çirpim" adi verilen desteler haline getirilip stoklanarak 10 gün boyunca tüketiliyor. Kadinlar lavas üreterek hem UNESCO’nun somut olmayan kültür mirasi listesine alinan lavasi yasatiyor hem de ekmek ihtiyacini karsiliyor.

Erzincan merkezde bir firinda çalisan 3 ev hanimi yaptiklari lavas türü ekmeklerle erkek ustalara tas çikartarak ekmeklerini tandirdan kazaniyor. Firinda çalisarak ailelerinin geçimini saglayan kadinlar, "Firinda çalismak disaridan görüldügü kadar kolay degil. Sabah saat 05.00’te geliyoruz. Tandirimizi yakiyoruz. Daha sonra gün boyu tandirda lavas yapiyoruz. Yaptigimiz lavaslar disariya satiliyor” dedi.

“Asirlik sofra kültürü: Lavas”

Erzincan’da tandirda kadinlar tarafindan yapilan lavasa Ramazan ayinda daha büyük ragbet oluyor. Türk mutfaginin geleneksel ekmegi lavas, özellikle kebap, dürüm, çigköftede kullaniliyor. Lavas ekmegi, lokantalar ve is yerleri haricinde sofralarda da yerini koruyor. Erzincan’da lavas tandiri isletmecisi, lavas ekmeginin Dogu yöresine has bir gida türü oldugunu söyleyerek, "Bildim bileli en az 150 yildir bu lavas ekmegi yöremizde yapiliyor. Türk kültürünün bir ürünüdür lavas" ifadelerini dile getirdi.

UNESCO lavas ekmegini Ermenistan’in kültürel mirasi olarak dünya somut olmayan kültürel miras listesine almisti. Azerbaycan’in itirazi üzerine aradan 24 saat geçmeden UNESCO konvansiyonu uyarinca kaydedilen dosya ismi degistirildi ve böylece lavas, Ermenistan mutfagina has bir gida türü olmaktan çikti. O dönemde Türkiye ve Azerbaycan’in lavas için ortak proje hazirliginda oldugu belirtildi. Azerbaycan Kültür Bakanligi da lavas karari ile ilgili olarak, "Komitede yapilan toplanti neticesinde, bir yiyecek türünün, Ermenistan topraklarinda pisse bile Ermeni halkina has sayilamayacagi sonucuna vardik" açiklamasini yapmisti.