Altin Degerindeki Künarin Zorlu Yolculugu Basladi

Aydin’da, incir, zeytin, pamuk ve kestaneden sonra önemli geçim kaynaklarindan olan çam fistiginda hasat sezonu devam ediyor. Zor sartlar altinda toplanan, künar olarak da bilinen çam fistiginin da ihracat yolculugu basladi.

Hasat islemi oldukça tehlikeli ve zor olmasina ragmen kozalak toplayan isçiler ölümü hiçe sayip agaçlara adeta bir kedi gibi tirmanirken, toplanan kozalaklar çuvallarla isleme tesislerine getiriliyor. Son yillarda Aydin’da daglik alanlarda sikça dikilip yetistirilmeye baslanan çam fistigi hem çiftçilerin hem de isçilerin yüzünü güldürüyor. Toptan olarak kilogrami 650 TL’den satilan fistik çamlarinin bir tek kozalagi bile altin degerinde olurken, fabrikalarda islenen künarlarin büyük çogunlugu yurt disina gönderiliyor.

Özellikle Koçarli ilçesine bagli köylerde yaygin olarak üretilen çam fistigi, ihracat degeri ile ülke ekonomisine önemli katki saglarken, fabrikalardaki yogun mesai de basladi.

Titiz bir çalismayla çekirdekler, haslanarak kozaklarindan ayiklanarak kiriliyor. Kozalak, fistiga dönüsene kadar ise tam 12 islemden geçiyor. 100 kilogram kozalaktan ortalama 2 kilogram künar elde edilirken, degeri ise adeta altinla yarisiyor. Uzun süreçlerin ardindan seçim odalarinda temizlenen künarlar paketlenerek ihracata ve satisa hazir hale getiriliyor.

"Italya ve Amerika’ya gönderiliyor"

Künarin lüks tüketim oldugunu ve çogunlukla ihraç edildigini ifade eden çam fistigi isleme tesisi sahibi Kazim Demir, “Kozalaklar dagdan toplanip, fabrikaya getiriliyor. Biz burada isleyip, iç teslim olarak müsteriye veriyoruz. Müstahsilden alis fiyatimiz su an 650 TL. Künarlarin yüzde 90’i ihracata gidiyor. Yurtdisinda genelde Italya’ya ve Amerika’ya gidiyor. Lübnan’a gidiyordu önceden. Künar, lüks tüketim olarak biliniyor. Genelde yemeklerde ve tatlilarda kullaniyorlar. Lüks bir tüketim oldugu için Türkiye’de fazla tüketilmiyor. Yüzde 90’i ihracata gidiyor" dedi.



Haslaniyor, dövülüyor, firinlaniyor

Fabrikaya getirilen kozalaklarin isleme sürecinden de bahseden Demir, “Kozalaklari önce sicak suda hasliyoruz. Sonra patozda dövüyoruz. Dövüldükten sonra ortaya çikan çekirdekleri firina veriyoruz. Çekirdek kuruduktan sonra kiriliyor içeride, kirildiktan sonra da seçim odamizda ayiklanip seçiliyor ve paketleniyor” diye konustu.



"Türkiye’de en çok rekolte burada"

Mazon bölgesinin Türkiye genelinde en çok rekolteye sahip bölge oldugunu ifade eden Demir, “Mazon Bölgesi olarak geçiyor buralar ve Türkiye’de en çok rekoltenin oldugu yer. Dünyanin en lezzeti olan bölgesi olarak da geçiyor. Rekoltemiz yillik ortalama bin ton oluyor” dedi.



"Künarin her seyi satiliyor"

Çam fistiginin hiçbir yerinin çöpe gitmedigini ve her bir parçasinin degerli oldugunu ifade eden Demir, “Içi çikan çekirdek de kalorifer yakiti olarak kullaniliyor. Evlerde, is yerlerinde kullaniliyor. 3 bin 700 gibi yüksek bir kaloriye sahip. Bunun da tonu bin 800 TL civarinda. Çam fistiginin asil atigi bu degil, ama en pahali olan bölümü. Kozalak kabuklari da satiliyor. Genelde enerji santrallerine veriliyor. Onun da kilosu 40 kurus civarinda. Künarin hiçbir çöpü yok yani. Her seyi satiliyor, her seyi faydali” dedi.