Nilüfer'de Edebiyattan Sinemaya Keyifli Söylesi

Nilüfer Belediyesi Kütüphane Müdürlügü, “Yilin Yazari” projesiyle usta yazar Sait Faik’i, yil boyunca farkli mekân ve her yastan insanin katildigi etkinliklerle kent gündemine tasidi. Yilin Yazari Sait Faik Sempozyumu öncesi gerçeklestirilen son etkinlik olan “Edebiyattan Sinemaya Menekseli Ask: Menekseli Vadi’den Vesikali Yarim’e” söylesisine, Zehra Çelenk ve Umut Tümay Arslan konuk oldu. Nâzim Hikmet Kültürevi Balaban Salon’da gerçeklestirilen söylesiye katilim yogun oldu. Söylesiye, Nilüfer Belediye Baskan Yardimcisi Zafer Yildiz ile Nilüfer Belediyesi Kütüphane Müdürü Safak Baba Pala da katildi.

Sait Faik’in “Menekseli Vadi” kitabindan uyarlanan “Vesikali Yarim” filmini konu alan söyleside Zehra Çelenk ve Umut Tümay Arslan, senaryosundan karakterlerine, rol alan oyunculardan sahnelerine kadar filmin detayli bir sekilde çözümlemesini yapti.

Bir yazar olarak Vesikali Yarim filmi üzerine söylesmenin, heyecan verici oldugunu dile getiren Zehra Çelenk, kitaplardan yapilan uyarlamalarin, televizyon ve sinema alaninda çok sevilen, önemli bir kaynak oldugunu söyledi.

Sait Faik’in de özel bir öneme sahip yazar oldugunu ifade eden Çelenk, “Sait Faik, bu arada sarki sözünden siirlere dizilere çok uyarlanmis yazarlarimizdan biri. Gözlemi, çaga, döneme, insan ruhuna iliskin gözlemleri çok güçlü bir yazar. Çok bilinen ama diger bir yandan da yeterince bilinmeyen çok güçlü öyküleri olan bir yazar. Vesikali Yarim’e konu olan Menekseli Vadi eseri de onlardan biri” dedi.

Çelenk, 1968 yilinda çekilen Vesikali Yarim’in etkileyici ve hafizalarda hala çok canli bir sekilde yer aldigini, birçok yazari ve izleyiciyi etkileyen önemli bir eser oldugunu söyledi.

Gerçekçi ve sehirle bag kuran bir film oldugunu söyleyen Zehra Çelenk, “Bizi, o döneme götürüyor. Bunda yönetmen Ömer Lütfi Akad’in da etkisi çok büyük. Filmin de en etkileyici anlarindan biri, bizde çok popüler olan imkansiz ask temasi etrafinda kurulmasi. Askin kirilganligini çok güzel anlatiyor. Ev, Menekseli Vadi denilen bir yerde. Sehrin ortasinda bir vaha gibi. Menekselerle, bostanlarla çevrili olaganüstü bir yer. Ama aslinda Istanbul’da öyle bir yer yok. Bu, öyküde çok güçlü biçimde tasvir edilmis” diye konustu.

Filmin, insan üzerinde biraktigi duylarin etkileyici oldugunu belirten Çelenk, finalde ise alisilmis ask hikayelerinin disinda izleyicinin, gerçek bir askin ortasinda evine dönmüs bir adam ile disarida kalan ve feda edilmemis bir kadin karakterle bas basa kalmasinin, sinema alani için devrimsel bir durum olduguna dikkat çekti. Çelenk, “Keske ve ask duygusunu çok güçlü anlatan, kadin ve erkek gözünden anlatildigi için çok etkileyici bir film. Film, Sait Faik öyküsünün yani sira Orhan Veli’nin Tahattur adli siirinden de esinleniyor. Günümüze kadar gelen birçok eserde de bu filmin imgelerine rastliyoruz” dedi.

Vesikali Yarim filminde hikayenin bir erkek karakter üzerinden giderken, kadina yönelik dönüsüyle sonlandigini belirten Umut Tümay Arslan da, “Kök biçim, kapali kimligi yerinden eden, asiriligi ortadan kaldiran ve kenar mahallenin tam olusuna inandiriyor seyircisine. Vesikali Yarim’de ise kapali kimligi yerinden eden, fazlaligin pesinden gidiyoruz. Bu çok önemli bir kirilma. Geçis filmi aslinda. Yesilçam’in, bir anlamda mahrem dünyayi, sanki el degmemis gibi yücelten bir tarafi vardi. Vesikali Yarim filmiyle aslinda durumun öyle olmadigini, mahremiyetin ortasinda bir erkek karakterin yer aldigini gördük” diye konustu.

Vesikali Yarim’in arzu karsisinda, kaybi kabullenen bir film oldugunu belirten Arslan, Yesilçam’in güzel örneklerinin de bu sekilde çiktigini söyledi.

Umut Tümay Arslan, “Vesikali Yarim, melodramatik fanteziyi, trajediye dönüstürüyor. Bir film degil, bir buçuk film gibi. Son sahnesi baska bir filmin baslangici da olabilir” ifadelerini kullandi.

Etkinligin son bölümünde katilimcilar da, yorum ve sorulariyla söylesiye katkida bulundu. Söylesinin sonunda Nilüfer Belediye Baskan Yardimcisi Zafer Yildiz, konuklara tesekkür etti.