''Diyabet Hastaligi Toplum Sagligini Tehdit Ediyor''

Tüm dünyada oldugu gibi ülkemizde de diyabet hastaliginin görülme orani günden güne artiyor. Medicana Kadiköy Hastanesi Endokrinoloji Uzmani Doç. Dr. Esra Nur Ademoglu Dilekçi diyabetin çocuklardan yetiskinlere toplum sagligini önemli ölçüde etkiledigine dikkat çekerek açiklamalarda bulundu.

Diyabet çesitleri

Diyabet hastaligini, ’’Diyabet kan sekeri yüksekligi ile giden kronik bir hastaliktir’’ seklinde tanimlayan Doç. Dr. Esra Nur Ademoglu Dilekçi, hastaliga ait su bilgileri verdi: ’’Diyabet insülin hormonunun yetersizliginden veya etkisizliginden kaynaklanan metabolik bir hastaliktir. Insülin hormonu sekeri kandan hücrelere tasimak ve yerlestirmekle görevli bir hormondur. Baslica 2 tip diyabet vardir. Tip 1 diyabette vücudun yaptigi antikorlar pankreas hücrelerine saldirir ve insülin salgilayan hücreleri tahrip eder. Bu durumda pankreas yeteri kadar insülin salgilayamaz. Tüm diyabetli hastalarin yaklasik olarak yüzde 10’u tip 1 seker hastasidir. Tip 2 diyabet hastaliginda ise pankreas fazlasiyla insülin salgiladigi halde salgilanan insülin hücreler üzerinde etki edemez ve kan sekeri yükselir. Burada etkili mekanizmasi insülin direncidir. Bunlarin disinda prediyabet kavramindan da bahsetmek gerekirse, prediyabette kan sekeri bir seker hastasi kadar yüksek olmasa da normalden yüksek seyreder. Prediyabet hastalarinin diyabet hastasi olma riski saglikli popülasyona göre artmistir. Gestasyonel diyabet (gebe diyabeti) ise gebeligin özellikle 24. haftasindan itibaren gelisen ve göbek kordonundan salgilanan hormonlarin etkisiyle olusan insülin direnci sonucu ortaya çikar.’’

Diyabet belirtileri

Diyabette en sik görülen belirtilere deginen Doç. Dr. Dilekçi, ’’Tüm diyabet türlerinde en sik görülen belirtiler çok sik su içme, sik idrara çikma, agiz kurulugu, çok yemek yeme, çabuk yorulma, ayaklarda yanma, uyusma, karincalanma ve iyilesmeyen yaralardir. Diyabet erkeklerde cinsel istegin azalmasina, performans düsmesine ve sertlesme problemlerine de yol açabilir’’ dedi.



Diyabet için risk faktörleri

Diyabet için risk faktörlerini belirten Doç. Dr. Dilekçi, ’’Tip 1 diyabet genellikle çocuklarda ve gençlerde görülür. Tip 2 diyabet ise daha ileri yaslarda ortaya çikar ve kilolu bireylerde görülür. Tip 2 diyabette genetik yatkinlik söz konusudur. Tip 2 diyabet hastalarinda kan sekeri yüksekligi disinda yüksek kolesterol ve hipertansiyon sik görülen durumlardir. Gebelik diyabeti geçiren bireylerin ileriki yasamlarinda tip 2 diyabete yakalanma riski artar. Özellikle kontrolsüz diyabet vücutta pek çok hasar olusabilir. Kalp-damar hastaliklari, nöropati (sinir tutulumu) böbrek fonksiyonlarinda bozulma, görme kaybi, isitme kaybi, ayaklarda iyilesmeyen yaralar, bakteri ve mantar enfeksiyonlarinda artis ve depresyon en sik görülen komplikasyonlar arasinda. Gebelik diyabetinin komplikasyonlari arasinda ise erken dogum, iri bebek, bebekte düsük kan sekeri ve sarilik, ölü dogum sayilabilir’’ seklinde konustu.



Diyabet hastaliginin tedavisi nasil yapilir?

Hastaligin tedavisi için Doç. Dr. Dilekçi, su açiklamalari yapti: ’’Tüm diyabet tiplerinde oldugu gibi tip 1 diyabette de tedavide mutlaka tüm hastalara yasam tarzi degisiklikleri önerilmelidir. Bu kapsamda tibbi beslenme tedavisi ve egzersiz programi olusturulmalidir. Bununla birlikte tüm tip 1 diyabet hastalarinda insülin tedavisi baslanmalidir. Tedavide kisa, orta veya uzun etkili insülin preparatlari kullanilmaktadir. Tip 2 diyabet hastalarinda bazen düzenli bir beslenme ve egzersiz programi ile kan sekeri kontrolü saglanabilir. Bu sekilde kan sekeri kontrolünün saglanamadigi hastalarda agizdan kullanilabilen pek çok antidiyabetik (oral antidiyabetik) ilaç bulunmaktadir. Oral antidiyabetiklerle kan sekeri kontrolünün saglanamadigi tip 2 diyabet hastalarinda gerekli durumlarda insülin tedavisi baslanabilir. Kilo vermek hastaligin kontrolünde çok etkili olmaktadir.’’

Son olarak diyabetli hastalarin dikkat etmesi gereken kurallara vurgu yapan Doç. Dr. Dilekçi, ’’Diyabet hastalari bu hastalikla ömür boyu yasamayi ve onu kontrol etmeyi ögrenmelidir. Saglikli beslenmek, düzenli egzersiz yapmak, ideal kiloda olmak, saglik kontrollerinin düzenli yapilmasi dikkat edilmesi gereken baslica konular arasindadir’’ diye konustu.