Aydin'da Nesli Tehlike Altinda Olan Saz Kedisi Konusuldu
Birçok yaban hayatina ev sahipligi yapan Dilek Yarimadasi Büyük Menderes Deltasi Milli Parki’nda nesli tükenme tehlikesi altinda olan Saz Kedisi, Ekosistemi Koruma ve Doga Sevenler Dernegi’nin (EKODOSD) Çarsamba Söylesileri’nde konusulurken gerçeklestirilen envanter çalismalari degerlendirildi.
Ekosistemi Koruma ve Doga Sevenler Dernegi’nin (EKODOSD) haftalik söylesi programlarinda bu hafta, Kusadasi ilçesinde yer alan ve dogal güzelliginin yani sira birçok yaban hayatina ev sahipligi yapan Dilek Yarimadasi Büyük Menderes Deltasi Milli Parki’nda nesli tükenme tehlikesi altinda olan Saz Kedisi konusuldu. Söylesilerinin bu haftaki konugu ise Bafa Gölü ve Besparmak Daglari’nin muhtesem manzarasi esliginde Saz Kedisi için envanter çalismalarini yürüten yaban hayati arastirmacisi Biyolog Dr. Deniz Mengüllüoglu oldu. Anadolu Vasak Projesi, Saz Kedisi Projesi ve Anadolu/Iran Parsi’nin koruma stratejisinin planlanmasi üzerine çalismalarini devam ettiren yaban hayati arastirmacisi Biyolog Dr. Deniz Mengüllüoglu, söyleside “Türkiye ve Dünya Çapinda Popülasyonu Azalmakta Olan Saz Kedisinin Ekolojisi, Durumu ve Tehditlere Yönelik Tedbirlerin Belirlenmesi" konulu bir sunum gerçeklestirdi. Saz Kedisi Projesi’nin 2021-22 arastirma dönemi bulgulari, Azap Gölü, Bafa Gölü, Büyük Menderes Deltasi ve Söke Ovasi’ndaki durumu konusunda bilgi verdi.
Her hafta gerçeklestirilen söylesilerin devam edecegini ifade eden EKODOSD Baskani Bahattin Sürücü, söylesi ile ilgili “Dr. Mengüllüoglu’nun yapmis oldugu çalismalarda Saz Kedileri’nin Türkiye’de Anadolu Parsi’ndan sonra durumu en kötü yabani kedigil oldugu, henüz üreme kaydina rastlanmadigi, popülasyon yogunlugunun düsük oldugu, Bafa Gölü etrafinda gölün batisi disinda yeterli sazlik ya da Saz Kedisi barindirabilecek habitatin kalmadigi, mutlaka restorasyon gerektigi, göller ve delta arasindaki baglantinin çok zayif oldugu, kanallar etrafindaki sazliklarin çok ciliz ve bu da baglantiyi kötü yönde etkiledigi, GPS vericili erkek bireylerin yurt büyüklüklerinin yerlesik disi pesinde dolasmaktan devasa boyutlara eristigi, Söke-Milas yolunu kullandiklarindan kaza nedeniyle tehdit altinda bulunduklarini, düsük sayidaki disilerden birinin geçtigimiz aylarda ya kazaya ya da silahla vurulmaya kurban gittigini, Aydin popülasyonunun Saz Kedisi küresel dagiliminin en batisindaki popülasyon oldugu ve son bireylerin yasama tutunmaya çalistiklari ve popülasyonun kaybedilmesi halinde, dagilimin 200 kilometre kadar içeri çekilecegini söyledi.
Belirtilen tehditlerin en aza indirgenebilmesi için, Doga Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlügü, DKMP Manisa 4. Bölge Müdürlügü, Karayollari Genel Müdürlügü, Devlet Su Isleri Genel Müdürlügü ve illerdeki subelerin konuyu hizlica ele alarak, önlem alinmasi ve isbirligi yapilmasi gerektigini söyledi” ifadelerine yer verdi.
“Yapilan çalismalar çok önemli”
Her yil ortalama 600 yaban hayvanin Söke-Milas-Bodrum yolunda araç kazasina kurban gittigine de dikkat çeken Sürücü, duyarlilik çagrisinda bulunarak “Dr. Mengüllüoglu tarafindan yakalanarak tasmalanan 2 erkek bireyin dolastiklari alanlara bakildiginda, Bafa Gölü, Latmos Daglari ve Büyük Menderes Deltasi’na kadar uzanmaktadir. Saz Kedilerinin deltaya uzanan yolculuklarinda Söke-Milas-Bodrum yolunu kullanmakta olduklari ve bu yolda her yil yaklasik 400-600 civarinda farkli türde yaban hayvaninin araç kazasina kurban gittigi ve yaban hayatina olan tehditlerin azalmasina yönelik, tabela disinda henüz bir çalisma yapilmadigi görülmektedir. Saz Kedilerinin, Bafa Gölü’nün kuzeyinde yer alan Latmos Daglari’ni kullandigi ve özellikle gölün kiyisindaki Sobran Lagünü olarak bilinen sulak alan etrafina geldigi anlasilmistir. Havalarin sert geçtigi günlerde yüzlerce su kusunun barindigi Sobran Lagünü, hemen üstünde yer alan bir maden ocagi nedeniyle eski saglikli günlerini kaybetti. Suyu kirlendi, dinamit sesleri yüzünden yaban hayati tehdit altina girdi. Söke Ovasindaki sazliklarin yakilmasi ya da temizlik gerekçesiyle tahrip edilmesi basta Saz Kedisi gibi birçok yaban hayvani ve kusun yasamini olumsuz etkiledigi bilinmeli ve bu konuda duyarli olunmalidir. Aydin bölgesinin zengin biyoçesitliligi içinde çok önemli olan ve nesilleri tehlike altinda bulunan türler bulunmaktadir. Özellikle hassas alanlarda bu türlerin yasamini olumsuz etkileyecek faaliyetlere kesinlikle izin verilmemelidir. Yaban hayvanlarinin korunabilmesi onlarin yasam alanlarinin korunmasina baglidir. Dr. Deniz Mengüllüoglu’nun bölgede yaptigi çalismalar bu yüzden çok önemlidir” dedi.
Yapilan sunumdan sonra konuklarin sorularini yanitlayan Dr. Deniz Mengüllüoglu’na, Aydin Doga Koruma ve Milli Parklar Subesi Mühendisi Erdinç Kutsal tarafindan EKODOSD’un tesekkür belgesi takdim edildi.