Çocuklarda Doktor Korkusunu Yenmek Ebeveynlerin Elinde

Son zamanlarda okul çagi hastaliklarinin artmasi ve soguk havalarin da etkisiyle çocuklar daha sik hastalaniyor. Çocukla için hiç de eglenceli bir etkinlik olmayan hastaneye gitmek, çocuklarda ‘doktor korkusunu’ ortaya çikarabiliyor. Sik hastalanan ya da kronik saglik sorunlari olan, hastaneye uzun süreli gitmis çocuklarda da doktor korkusu yogun bir sekilde görülüyor. Pek çok çocuk daha ‘’doktora gidiyoruz’’ cümlesini duyunca panige kapiliyor. Anne babanin endise ve korkulari, doktora gitme isinin fazla büyütülmesi ve yetiskinlerin siklikla kötü hastaliklardan bahsetmesi çocuklara hos olmayan bir deneyimle karsi karsiya olduklarinin isaretini veriyor.

Doktora gitmenin korkutucu bir olaya dönüsmemesi için ailelerin kendi korkularini yenmesi, çocuga karsi dürüst davranmasi ve onu bu sürece hazirlamasi gerektigini vurgulayan Özel Denizli Cerrahi Hastanesi Uzman Klinik Psikologu Gülsah Özcan, “Dogdugumuz andan itibaren bedensel ve ruh sagligimizin yerinde olmasi, yasamimizi devam ettirebilmemiz adina önem tasir. Herhangi bir saglik sikayetimizde saglik kuruluslarina basvurmamiz, yasadigimiz zorluklara çözüm aramamiz, tedavi olmamiz hem bedenen hem ruhsal açidan daha kaliteli yasam sürmemizi saglar. Ancak çocuklar için yapilan tibbi müdahaleler yetiskinlerde oldugu kadar kolay olmaz. Bu müdahaleler çocuklar için çogu zaman yeni bir deneyim olmakla birlikte fiziksel aciya da sebep olabilir. Bu nedenle yapilacak müdahaleler öncesi çocugu bu sürece hazirlamak, bilgilendirmek yasanacak travmatik etkiyi önlemis olacaktir” dedi.



“Gezmeye gidiyoruz gibi dogru olmayan açiklamalar yapmayin”

Çocuklarda doktor korkusunun önlenmesi için tavsiyelerde bulunan Uzman Klinik Psikolog Gülsah Özcan, “Çocuklara doktor ziyareti, igne vurulmak ya da surup içmek gibi herhangi bir uygulama öncesi yasanacaklar hakkinda bilgi verilmeli ve doktor muayenesinde yasayabilecekleri süreç anlayacaklari bir dille açik ve net sekilde anlatilmalidir. Ebeveyn ve çocuk arasindaki güven iliskisinin yipranmamasi adina doktor ziyaretine giderken ‘gezmeye gidiyoruz’ gibi dogru olmayan açiklamalar kesinlikle yapilmamalidir. Doktor kontrolleri çocuk için kaygilandirici olsa da bilgi verilmeden doktor kontrolüne götürülen çocuklar sürece kendilerini hazirlamadiklari için daha kaygili ve travmaya açik halde olurlar. Ayrica yapilacak doktor ziyaretinde çocugun yaninda ebeveyninin olmasi hatta mümkünse kan alma, asi gibi müdahalelerin oldugu durumlarda çocugun ebeveynin kucaginda, güvende hissedecegi yerde olmasi önemlidir. Çocuklara yapilacak islemlerin ne ise yaradigini açiklamak, mecburi bir süreç oldugunu anlatmak ve çocuklarin bu konuda istedikleri soruyu sormalarina izin vermek, sorulari yanitlamakta gerekir. Bununla birlikte saglik çalisanlarinin sefkatli, gülümseyen, anlayisli ve yapilacak olan müdahaleyi hastaya açiklayan tavri da olusacak kaygiyi azaltmakta yardimci olacaktir" seklinde konustu.



“Aglayacak bir sey yok , ‘aglama’, ‘acimadi’ gibi söylemlerde bulunmayin”

Doktor ziyaretlerinde çocuga moral vermenin ve kaygisini artiracak açiklamalar yapilmasinin önemine deginen Gülsah Özcan, su tavsiyelerde bulundu: “Bu süreçte en çok yapilan yanlislardan biri de çocugun cani yandiginda ya da korktugunda ‘aglayacak bir sey yok’, ‘aglama’, ‘acimadi’ gibi söylemlerde bulunmaktir. Çocugun bu durumda korkusu bastirilmamalidir. Bu duyguyu, kendini güvende hissedebilecegi kisinin yaninda, rahatlikla yasamalidir. Duygusunun anlasilmadigini düsünen çocuk daha fazla stres yasayacaktir.

“Çocuklarin oyunlarina doktorculugu ekleyin”

Ebeveynler tarafindan yapilan bir yanlisin da çocuklara kurulan tehditvari cümleler oldugunu aktaran Uzman Klinik Psikolog Gülsah Özcan, “Çocugun doktora gitme gibi bir durumu olmadigi halde, istenmeyen bir davranis sergilediginde çocuga ‘bak doktor amcaya söylerim’, ‘sana igne yapar’ gibi tehditvari söylemlerde bulunmak oldukça yanlistir. Bu tür söylemler çocuklarin zihninde doktor ya da herhangi bir saglik çalisanina karsi olumsuz imaj olusturur ve kaygilarinin artmasina neden olur. Ameliyat sürecinde olan bir çocuga ise yasayacagi deneyim hakkinda bilgilendirme yapmak, doktoru ve yaninda bulunacak diger saglik çalisanlari ile tanisma imkâni saglamak kiymetlidir. Güvende oldugunu ve yaninda olacaginiza dair bilgi vermekte bu süreçte önemlidir. Son olarak doktor kontrollerinden önce çocuklarin oyunlarina doktorculugu eklemek, tibbi malzeme oyuncaklariyla oynamak, hasta veya doktor rolleriyle canlandirmalar yapmak, bununla ilgili hikayeler okumak çocugunuzun yasayacagi kaygiyi azaltacaktir ve sürece hazirlanmasina yardimci olacaktir” dedi.