Pekin, Solomon Adalari'ndaki Protestolarda Çin Isletmelerine Saldirilari Kinadi
Çin, Okyanusya ülkesi Solomon Adalari'ndaki hükümet karsiti protestolarda isletmelerini hedef alan saldirilari kinadi.
Disisleri Bakanligi Sözcüsü Cao Licien, yaptigi açiklamada, 2019'da Çin ile diplomatik iliskileri baslatma karari alan, protestolarin hedefindeki Basbakan Manasseh Sogavare'ye desteklerini ifade etti.
Protestolarda Çinlilere ait dükkan ve isletmelerin yagmalanmasini kinayan Sözcü Cao, "Çin, vatandaslarinin ve kurumlarinin güvenligini, mesru haklarini ve çikarlarini koruyacaktir." dedi.
Hükümetin siddeti ve kargasayi sonlandirmaya yönelik çabalarini desteklediklerini vurgulayan Cao, "Çin ve Solomon Adalari arasinda diplomatik iliskilerin kurulmasi, zamanin egilimine uygun, dogru bir seçimdir. Bunu tarih gösterecektir." ifadelerini kullandi.
Çin'in Salomon Adalari'ndaki Büyükelçiligi de ülkedeki vatandaslarina siddet olaylari yatisana kadar evlerinden çikmamalari tavsiyesinde bulundu.
Solomon Adalari'nda Basbakan Manasseh Sogavare liderligindeki hükümeti protesto eden göstericiler önceki gün baskent Honiara'da toplanmisti.
Çogunlugu baskentin bulundugu Guadalcanal Adasi'nin disindan, takimadalar ülkesinde nüfusun yogun oldugu Malaita Adasi'ndan gelen protestocular Basbakan Sogarave'nin istifasini talep etmisti.
- Basbakan Sogareve'nin Pekin'i tanima karari elestirilerin hedefinde
Protestocular, Sogareve'nin diplomatik tanima ilskisini Taipei'den Pekin'e çevirme kararinin ardindan, söz verilen ekonomik yardim ve yatirimlarin yapilmadigi gerekçesiyle karari elestiriyor.
Okyanusya ülkesi, 16 Eylül 2019'da Tayvan hükümeti ile resmi iliskilerini keserek Çin Halk Cumhuriyeti hükümetini Çin'in temsilcisi olarak tanima ve resmi iliski kurma karari almisti.
Solomon Adalari'nda Nisan 2019'da iktidara gelen Basbakan Manasseh Sogavare liderligindeki "Demokratik Koalisyon" hükümeti, seçim kampanyasinda Çin'le ekonomik iliskileri gelistirmek üzere diplomatik tanima tercihini Taipei'den Pekin'e kaydirmayi vaat etmisti.
Solomon Adalari'nin iliskileri kesmesi sonucu Tayvan'i taniyan ülke sayisi 16'ya düsmüstü. Daha önce Orta Amerika ülkeleri El Salvador, Panama, Afrika ülkeleri Burkina Faso, Sao Tome ve Karayip ülkesi Dominik Cumhuriyeti Tayvan ile diplomatik iliskilerini keserek Pekin yönetimiyle diplomatik iliski kurmustu.
- Çin-Tayvan anlasmazligi
Çin'de Ikinci Dünya Savasi'nin ardindan çikan iç savasta Mao Zedong liderligindeki Çin Komünist Partisinin (ÇKP) 1949'da iktidari ele geçirmesi ve Çin Halk Cumhuriyeti'nin kurulusunu ilan etmesi üzerine Çan Kay-sek liderligindeki Çin Milliyetçi Partisi (Kuomintag) üyeleri, Tayvan'a yerlesip 1912'de kurulan "Çin Cumhuriyeti" iktidarinin Ada'da devam ettigini ileri sürerek bagimsizliklarini ilan etmisti.
Bu girisim Çin tarafindan kabul edilmese de Tayvan temsilcileri, 1971'e kadar Birlesmis Milletler (BM) Genel Kurulunda Çin'i temsil etmisti. 1950'ler ve 1960'larda çok sayida ülkenin diplomatik iliski tercihini Çin Cumhuriyeti'nden Çin Halk Cumhuriyeti'ne çevirmesinin ardindan 1971'de BM Genel Kurulunda yapilan oylamada Pekin hükümetinin Çin'in tek mesru temsilcisi kabul edilmesiyle Tayvan'in uluslararasi örgütlerdeki konumu belirsiz hale gelmisti.
Pekin yönetimi, "Tek Çin" ilkesini benimseyerek Tayvan'in kendi topraklarinin parçasi oldugunu savunuyor. Çin, bogaz ve çevresindeki askeri varliginin yani sira Tayvan'in fiili bagimsizliginin hukuki bir statü kazanmasina, Tayvanhükümetinin dünya ülkeleriyle müstakil diplomatik iliskiler kurmasina, BM'de ve diger uluslararasi kuruluslarda temsil edilmesine karsi çikiyor.
Kaynak: AA
Protestolarda Çinlilere ait dükkan ve isletmelerin yagmalanmasini kinayan Sözcü Cao, "Çin, vatandaslarinin ve kurumlarinin güvenligini, mesru haklarini ve çikarlarini koruyacaktir." dedi.
Hükümetin siddeti ve kargasayi sonlandirmaya yönelik çabalarini desteklediklerini vurgulayan Cao, "Çin ve Solomon Adalari arasinda diplomatik iliskilerin kurulmasi, zamanin egilimine uygun, dogru bir seçimdir. Bunu tarih gösterecektir." ifadelerini kullandi.
Çin'in Salomon Adalari'ndaki Büyükelçiligi de ülkedeki vatandaslarina siddet olaylari yatisana kadar evlerinden çikmamalari tavsiyesinde bulundu.
Solomon Adalari'nda Basbakan Manasseh Sogavare liderligindeki hükümeti protesto eden göstericiler önceki gün baskent Honiara'da toplanmisti.
Çogunlugu baskentin bulundugu Guadalcanal Adasi'nin disindan, takimadalar ülkesinde nüfusun yogun oldugu Malaita Adasi'ndan gelen protestocular Basbakan Sogarave'nin istifasini talep etmisti.
- Basbakan Sogareve'nin Pekin'i tanima karari elestirilerin hedefinde
Protestocular, Sogareve'nin diplomatik tanima ilskisini Taipei'den Pekin'e çevirme kararinin ardindan, söz verilen ekonomik yardim ve yatirimlarin yapilmadigi gerekçesiyle karari elestiriyor.
Okyanusya ülkesi, 16 Eylül 2019'da Tayvan hükümeti ile resmi iliskilerini keserek Çin Halk Cumhuriyeti hükümetini Çin'in temsilcisi olarak tanima ve resmi iliski kurma karari almisti.
Solomon Adalari'nda Nisan 2019'da iktidara gelen Basbakan Manasseh Sogavare liderligindeki "Demokratik Koalisyon" hükümeti, seçim kampanyasinda Çin'le ekonomik iliskileri gelistirmek üzere diplomatik tanima tercihini Taipei'den Pekin'e kaydirmayi vaat etmisti.
Solomon Adalari'nin iliskileri kesmesi sonucu Tayvan'i taniyan ülke sayisi 16'ya düsmüstü. Daha önce Orta Amerika ülkeleri El Salvador, Panama, Afrika ülkeleri Burkina Faso, Sao Tome ve Karayip ülkesi Dominik Cumhuriyeti Tayvan ile diplomatik iliskilerini keserek Pekin yönetimiyle diplomatik iliski kurmustu.
- Çin-Tayvan anlasmazligi
Çin'de Ikinci Dünya Savasi'nin ardindan çikan iç savasta Mao Zedong liderligindeki Çin Komünist Partisinin (ÇKP) 1949'da iktidari ele geçirmesi ve Çin Halk Cumhuriyeti'nin kurulusunu ilan etmesi üzerine Çan Kay-sek liderligindeki Çin Milliyetçi Partisi (Kuomintag) üyeleri, Tayvan'a yerlesip 1912'de kurulan "Çin Cumhuriyeti" iktidarinin Ada'da devam ettigini ileri sürerek bagimsizliklarini ilan etmisti.
Bu girisim Çin tarafindan kabul edilmese de Tayvan temsilcileri, 1971'e kadar Birlesmis Milletler (BM) Genel Kurulunda Çin'i temsil etmisti. 1950'ler ve 1960'larda çok sayida ülkenin diplomatik iliski tercihini Çin Cumhuriyeti'nden Çin Halk Cumhuriyeti'ne çevirmesinin ardindan 1971'de BM Genel Kurulunda yapilan oylamada Pekin hükümetinin Çin'in tek mesru temsilcisi kabul edilmesiyle Tayvan'in uluslararasi örgütlerdeki konumu belirsiz hale gelmisti.
Pekin yönetimi, "Tek Çin" ilkesini benimseyerek Tayvan'in kendi topraklarinin parçasi oldugunu savunuyor. Çin, bogaz ve çevresindeki askeri varliginin yani sira Tayvan'in fiili bagimsizliginin hukuki bir statü kazanmasina, Tayvanhükümetinin dünya ülkeleriyle müstakil diplomatik iliskiler kurmasina, BM'de ve diger uluslararasi kuruluslarda temsil edilmesine karsi çikiyor.