Zerzevan Kalesinde Bulundu, Nasil Geldigi Merak Konusu Oldu

Diyarbakir’in Çinar ilçesinde, Roma Imparatorlugu döneminde ’askeri yerlesim’ olarak kullanilan UNESCO Dünya Mirasi Geçici Listesi’ndeki 3 bin yillik Zerzevan Kalesinde kazi çalismalari sonucu yerin 1.5 metre altinda, 2.5 santim çapa sahip 4 gram agirligi olan bakir ve çinko karisimi rozet veya askeri üniformada kullanilan dügme oldugu tahmin edilen eser ortaya çikti. Simdiye kadar Roma dönemi Mithras yer alti tapinagi, savunma kulesi, kilise, yönetim binasi, konutlar, tahil ve silah depolari, siginaklar, kaya mezarlari, su kanallarinin yani sira birçok yasamsal eser ortaya çikarildi. Kazi çalismalari devam ettigi sirada Dogu surlarinin giris kapisinda bulunan bu eser merak uyandirirken arastirmacilar eserin Zerzevan Kalesine nasil geldigini arastirmaya basladi.

Yaklasik 250-300 yil arasi toprak altinda kaldigi tahmin edilen bu eserin, Amerika’nin kurulus sembolü oldugu düsünülüyor.

Kaziyla ilgili çalisma alaninda Ihlas Haber Ajansi muhabirine açiklamalarda bulunan Dicle Üniversitesi Ögretim Üyesi ve Kazi Baskani Doç. Dr. Aytaç Coskun, eserin üzerindeki yazinin Amerika Birlesik Devletleri’nin ilk resmi slogani oldugunu belirtti.

Coskun, “Biz girisin oldugu dogu surlarinda kazi yaparken yikintilarin altinda ilginç bir buluntuya rastladik. Baktigimiz zaman bir rozet ya da bir dügme olmali. Üzerindeki motifler biraz farkli diger arkeolojik eserlere göre, bir kartal, kartalin sag pençesinde bir zeytin dali, sol pençesinde 13 ok, bas kisminin üzerinde 13 tane yildiz, agzinda ise bir parsömen, parsömende Latince ’E Pluribus Unum’ çokluktan birlige yaziyordu. Biz bu çalismalarimizda Amerika’nin kurulus sembolü oldugunu gördük. E Pluribus Unum’da Amerika’nin ilk resmi slogani. Bu motif günümüzde Amerika Birlesik Devletinde kullaniliyor. Üretim teknolojisine baktigimizda 15. Yüzyil sonrasi, topragin altinda kalma süresini de hesaplamak için birçok analiz yaptik, bu analizlerde 250-300 yil topragin altinda kaldigini tespit ettik. 18. Yüzyildan itibaren topragin altinda kalmis, bununla birlikte çiktigi derinlik 1.5 metre. Bu tip rozet ve dügmelerin Amerika ve Ingiltere’de üretimleri var, Amerika 1776’da kurulmus, ilk defa bu motifin benzeri 1782’de çizilmis, askerlerin üniformasinda 1850’lerden birebir ayni olmayip benzer çizimleri var. Fakat Zerzevan’daki rozete benzeyen motifler 1902 yilinda Amerika’da askerler tarafindan üniforma dügmesi olarak kullanilmis. Sasirtici bu rozet veya üniforma dügmesi buraya nasil geldi, bu kadar derinlige nasil ulasti. Bizim burayla ilgili çalismalarimiz devam ediyor, eser 2,5 santimetre çapi, 4 gramda bir agirligi var. Bakir ve çinko karisimi bir rozet, Amerika ve Ingiltere’de bunlardan mevcut, fakat arkeolojik bir kazida böyle bir derinlikte hiç ortaya çikartilmamis ve ilk defa Zerzevan Kalesinde ortaya çikartildi” dedi.