Tarihçi Nurullah Nehir'den Ezber Bozan Açiklama
25 Ekim 1993 tarihinde bölücü örgüt PKK mensubu bir grup terörist tarafindan Erzurum’un Çat ilçesine bagli Yavi köyüne yapilan baskin sonucu öldürülen 32 masum vatandasin sehadet yil dönümünde Tarihçi Nurullah Nehir yaptigi açiklamalarla adeta ezber bozdu.
Kendisi de Yavi Köylü olan Tarihçi Nehir yaptigi açiklamada, Oguzlarin Üçok koluna mensup olan Yiva boyunun Anadolu’da en çok Ercis, Erzurum, Bayburt, Mus taraflarinda meskun bulunduklarini, Anadolu’nun bir çok bölgesine göçen Yiva boyu Türkmenlerinin de bulunduklari cografyalarda Yavi-Yavi ya da Yavu isimli köylerde yasadiklarini belirtti.
Yavi Köyü’nün Osmanli Devleti zamaninda bazi kaynaklara göre 1642 yilinda 15 haneli bir köy oldugunu belirten Nehir, günümüzde Çat ilçesine bagli olan Yavi Köyü’nün 1867 yilinda Tercan kazasina bagli köy iken 1880’lerde yine Tercan kazasina bagli nahiye olarak teskil edildigini ifade etti.
Yavi Köyü’nün tarihi misyon olarak önemli bir görev ifa ettigini vurgulayan Nurullah Nehir, Osmanli Devleti’nin son zamanlarinda Dogu Anadolu’da Ermeni çetecilerle yürüttügü amansiz mücadelede Yavi Köyü’nün üstlendigi önemli role dikkat çekti. Sultan II.Abdülhamid döneminde Dogu Anadolu’da Ermeni çetecilerle mücadele maksadiyla kurulan Hamidiye Alaylari’nin, diger adiyla Asiret Alaylari’nin teskilinde Yavi köyü ahalisinin de yer aldigini ve bölgedeki çeteci Ermeniler’e karsi mücadele ettiklerini belirtti.
Ögr.Gör Nurullah Nehir, konu ile alakali 28 Ocak 1911 tarihli Osmanli Arsiv belgesine dayanarak verdigi bilgide, 1911 yilinda Erzurum valiligi aldigi bir kararla Yavi nahiyesi ve bagli köylerdeki nüfusun asiret alaylarina kaydedilmesi için gerekli islemlerin baslatilmasi yönünde talimat vermistir. Valiligin o gün itibariyle mevsimin kis olmasindan dolayi Yavi köyü ahalisinin yollarda sikinti yasamamasi için nüfus memuru ve diger görevlilerin köye gönderilmesi için talimat verdigini, böylece Yavi köyünde durumu elverisli olan erkek nüfusun asiret alaylarina kaydedilerek bölgedeki Ermeni çetecilere karsi hazir bir güç olusturuldugunu ifade etti.
Mevcut bilgilerin aksine Yavi köyü ahalisinin Ermeni çetecilerle mücadelesinin Birinci Dünya Savasi’ndan önceki tarihlere dayandigini ifade eden Nurullah Nehir, sözlerini söyle sonlandirdi: Emperyal güçlerin masasi PKK terör örgütü tarafindan 25 Ekim 1993 tarihinde Yavi Köyü’nde islenen vahset, Birlesmis Milletler’in 9 Aralik 1948 tarihinde kabul ettigi “Soykirim Suçlari’nin Önlenmesi ve Cezalandirilmasi Sözlesmesi” uyarinca soykirim hükmündedir. Yavi köyünde o gün yasanan olaylarin Birinci Dünya Savasi’nda Ermeni çetecilerin müslüman ahaliye karsi isledigi katliamlardan hiçbir farki yoktur. Yavi Köyü’nün yasadigi bu olayin tarihi hafiza ile beraber yorumlanmasi, yasanan olaylari anlamak için önemli bir basamaktir. Son olarak Amcam Haciali NEHIR ve Yavi köyü baskininda sehit düsen diger masum hemsehrilerime Allah’tan rahmet, yakinlarina tekrardan bassagligi diliyorum.