Diyarbakir'da Kanuni Tarafindan Yaptirilan Içme Suyu Sebekesi Bulundu
UNESCO Dünya Mirasi Listesi'nde yer alan Diyarbakir Surlari'nda yürütülen restorasyon çalismalarinda, 1543'te insa ettirilen ve 1930'a kadar halkin su ihtiyacini karsilayan, pisirilmis topraktan yapilmis künklerden olusan su dagitim sistemi gün yüzüne çikarildi Diyarbakir Rölöve ve Anitlar Müdürü Cemil Koç: 'Kazida, Kanuni Sultan Süleyman döneminde kentin 14 kilometre uzaginda bulunan Gözeli'den Hamravat suyunun su kemerleriyle getirildigi su sebekesine iliskin verilere ulastik. Su an 1 ana hat, 3 tali hattan olusan 50 metre uzunlugundaki su dagitim tesisatinin kisimlarini tespit ettik'
AHMET KAPLAN - Diyarbakir Surlari'nda yürütülen restorasyon çalismalarinda, Kanuni Sultan Süleyman tarafindan insa ettirilen ve 1930'a kadar halkin su ihtiyacini karsilayan, pisirilmis topraktan yapilmis künklerden olusan su dagitim sistemi bulundu.
Birçok medeniyete ev sahipligi yapan Sur ilçesinde, UNESCO tarafindan 2015'te Dünya Mirasi olarak tescillenen Diyarbakir Surlari'nin eski ihtisamina kavusmasi için baslatilan restorasyon çalismalari sürüyor.
Surlardaki tüm çalismalar, Kültür ve Turizm Bakanliginin olusturdugu Bilim Komisyonu ve uzmanlardan olusan Danisma Kurulunca titizlikle kontrol ediliyor.
Diyarbakir Büyüksehir Belediyesince yapilan ihaleyle, 3. etap restorasyon çalismalari kapsaminda yer alan 1-2-5-7 ve 8 No'lu burçlar ve ara sur duvarlarindaki restorasyon çalismalari devam ediyor.
Surlardaki 7 ve 8 No'lu burçlarin zemin katlarinin tespiti ve drenaj sisteminin gerçeklestirilmesine yönelik kazida, Kanuni Sultan Süleyman tarafindan halkin su ihtiyacinin karsilanmasi için 1543'te yaptirilan ve 1930 yilina kadar kentin ihtiyacini karsilayan su sebekesine rastlandi.
- Halkin susuzluk talebi üzerine yapilmis
Diyarbakir Rölöve ve Anitlar Müdürü Cemil Koç, AA muhabirine, surlardaki restorasyon çalismalarinin alaninda uzman teknik elamanlar ve arkeologlar denetiminde devam ettigini söyledi.
Kazida tespit ettikleri su sebekesine deginen Koç, "Kazida, Kanuni Sultan Süleyman döneminde kentin 14 kilometre uzaginda bulunan Gözeli'den Hamravat suyunun su kemerleriyle getirildigi su sebekesine iliskin verilere ulastik. Su an 1 ana hat, 3 tali hattan olusan 50 metre uzunlugundaki su dagitim tesisatinin kisimlarini tespit ettik." dedi.
Tesisatin zeminden yaklasik 2 ile 3 metre derinlikte tespit edildigini aktaran Koç, ana hat künklerinin 33 santimetre, diger 3 hattin da 14 ile 19 santimetre çapindaki künklerden olusan tali hatlar oldugunu söyledi.
Su sebekesinin dönemin teknolojisiyle "künk" denilen pisirilmis topraktan yapilan borulardan olustugunu belirten Koç, söyle devam etti:
"Su sebekesi Osmanli döneminde Kanuni Sultan Süleyman'in Diyarbakir'a gelisi ile halkin susuzluk talepleri dogrultusunda yapilmis bir çalismanin ürünü. Kanuni Sultan Süleyman, Irakeyn seferleri sirasinda 4 defa Diyarbakir'a gelmistir. Bu seferler sirasinda kentte uzun süre konakladigi yazili kaynaklarda mevcut. Diyarbakir halkinin susuzluk sorununu çözmek üzere 1543'te Gözeli'den Hamravat suyunu halk arasinda 'kantara' diye adlandirilan su kemerleriyle sehre kadar getirmistir."
Daha önce yazili ve görsel kaynaklardan kemerler vasitasiyla kente su geldigini bildiklerini ancak surun içerisindeki dagilimiyla ilgili net verinin bulunmadigini vurgulayan Koç, arkeolojik kazi ve restorasyon çalismalari sonucunda suyun surdaki dagilimina iliskin de güzel bir veri elde edildigine dikkati çekti.
- Örnek künkler Müze Müdürlügüne teslim edildi
Ortaya çikarilan bu yapinin, 1930'a kadar sehir içerisindeki su sebekesinin ana hattini ve dagilimini olusturdugunu kaydeden Koç, konusmasini söyle sürdürdü:
"Bu açidan önemli bir veri olarak önümüzde durmaktadir. Bundan sonraki çalismalar çerçevesinde belgeleme çalismalari yapilip tamamlandiktan sonra yerinde koruma tedbirlerine iliskin çalismalar yürütülecek. Sonraki dönemlerde örnek olusturmasi açisindan künklerden örnekler alinarak Müze Müdürlügüne teslim edildi. Bu konuda herhangi bir akademik çalisma yapmak isteyen akademisyenler için de bir veri olarak müzeye teslim edilmis durumda."
- "Halka yönelik yapilmis ilk su sebekesi"
Kentin çesitli medeniyetlere ev sahipligi yaptigini ve tarihi süreçte hüküm sürmüs medeniyetlerin farkli altyapi çalismalarinin olabildigini anlatan Koç, "Ancak halka yönelik yapilmis ilk su sebekesi diyebiliriz. Daha önceki çalismalar belki farkli nitelikte, farkli ölçeklerde yapilmis olabilir ama Osmanli döneminde özellikle halkin su ihtiyacini karsilayacak nitelikteki ilk çalisma diyebiliriz." ifadelerini kullandi.
Kanuni Sultan Süleyman'in, Diyarbakir'a gelen ilk Osmanli sultani oldugunu aktaran Koç, Diyarbakir'da birçok yatirim yaptigini, birçok eser biraktigini söyledi.
Koç, "Buradaki su sebekesi sur içerisine alindiktan sonra, camilere, hanlara, hamamlara ve evlere buradaki belirlemis oldugumuz toprak künkler vasitasiyla su dagitimi gerçeklestirilmistir." diye konustu.
Kaynak: AA
Birçok medeniyete ev sahipligi yapan Sur ilçesinde, UNESCO tarafindan 2015'te Dünya Mirasi olarak tescillenen Diyarbakir Surlari'nin eski ihtisamina kavusmasi için baslatilan restorasyon çalismalari sürüyor.
Surlardaki tüm çalismalar, Kültür ve Turizm Bakanliginin olusturdugu Bilim Komisyonu ve uzmanlardan olusan Danisma Kurulunca titizlikle kontrol ediliyor.
Diyarbakir Büyüksehir Belediyesince yapilan ihaleyle, 3. etap restorasyon çalismalari kapsaminda yer alan 1-2-5-7 ve 8 No'lu burçlar ve ara sur duvarlarindaki restorasyon çalismalari devam ediyor.
Surlardaki 7 ve 8 No'lu burçlarin zemin katlarinin tespiti ve drenaj sisteminin gerçeklestirilmesine yönelik kazida, Kanuni Sultan Süleyman tarafindan halkin su ihtiyacinin karsilanmasi için 1543'te yaptirilan ve 1930 yilina kadar kentin ihtiyacini karsilayan su sebekesine rastlandi.
- Halkin susuzluk talebi üzerine yapilmis
Diyarbakir Rölöve ve Anitlar Müdürü Cemil Koç, AA muhabirine, surlardaki restorasyon çalismalarinin alaninda uzman teknik elamanlar ve arkeologlar denetiminde devam ettigini söyledi.
Kazida tespit ettikleri su sebekesine deginen Koç, "Kazida, Kanuni Sultan Süleyman döneminde kentin 14 kilometre uzaginda bulunan Gözeli'den Hamravat suyunun su kemerleriyle getirildigi su sebekesine iliskin verilere ulastik. Su an 1 ana hat, 3 tali hattan olusan 50 metre uzunlugundaki su dagitim tesisatinin kisimlarini tespit ettik." dedi.
Tesisatin zeminden yaklasik 2 ile 3 metre derinlikte tespit edildigini aktaran Koç, ana hat künklerinin 33 santimetre, diger 3 hattin da 14 ile 19 santimetre çapindaki künklerden olusan tali hatlar oldugunu söyledi.
Su sebekesinin dönemin teknolojisiyle "künk" denilen pisirilmis topraktan yapilan borulardan olustugunu belirten Koç, söyle devam etti:
"Su sebekesi Osmanli döneminde Kanuni Sultan Süleyman'in Diyarbakir'a gelisi ile halkin susuzluk talepleri dogrultusunda yapilmis bir çalismanin ürünü. Kanuni Sultan Süleyman, Irakeyn seferleri sirasinda 4 defa Diyarbakir'a gelmistir. Bu seferler sirasinda kentte uzun süre konakladigi yazili kaynaklarda mevcut. Diyarbakir halkinin susuzluk sorununu çözmek üzere 1543'te Gözeli'den Hamravat suyunu halk arasinda 'kantara' diye adlandirilan su kemerleriyle sehre kadar getirmistir."
Daha önce yazili ve görsel kaynaklardan kemerler vasitasiyla kente su geldigini bildiklerini ancak surun içerisindeki dagilimiyla ilgili net verinin bulunmadigini vurgulayan Koç, arkeolojik kazi ve restorasyon çalismalari sonucunda suyun surdaki dagilimina iliskin de güzel bir veri elde edildigine dikkati çekti.
- Örnek künkler Müze Müdürlügüne teslim edildi
Ortaya çikarilan bu yapinin, 1930'a kadar sehir içerisindeki su sebekesinin ana hattini ve dagilimini olusturdugunu kaydeden Koç, konusmasini söyle sürdürdü:
"Bu açidan önemli bir veri olarak önümüzde durmaktadir. Bundan sonraki çalismalar çerçevesinde belgeleme çalismalari yapilip tamamlandiktan sonra yerinde koruma tedbirlerine iliskin çalismalar yürütülecek. Sonraki dönemlerde örnek olusturmasi açisindan künklerden örnekler alinarak Müze Müdürlügüne teslim edildi. Bu konuda herhangi bir akademik çalisma yapmak isteyen akademisyenler için de bir veri olarak müzeye teslim edilmis durumda."
- "Halka yönelik yapilmis ilk su sebekesi"
Kentin çesitli medeniyetlere ev sahipligi yaptigini ve tarihi süreçte hüküm sürmüs medeniyetlerin farkli altyapi çalismalarinin olabildigini anlatan Koç, "Ancak halka yönelik yapilmis ilk su sebekesi diyebiliriz. Daha önceki çalismalar belki farkli nitelikte, farkli ölçeklerde yapilmis olabilir ama Osmanli döneminde özellikle halkin su ihtiyacini karsilayacak nitelikteki ilk çalisma diyebiliriz." ifadelerini kullandi.
Kanuni Sultan Süleyman'in, Diyarbakir'a gelen ilk Osmanli sultani oldugunu aktaran Koç, Diyarbakir'da birçok yatirim yaptigini, birçok eser biraktigini söyledi.
Koç, "Buradaki su sebekesi sur içerisine alindiktan sonra, camilere, hanlara, hamamlara ve evlere buradaki belirlemis oldugumuz toprak künkler vasitasiyla su dagitimi gerçeklestirilmistir." diye konustu.