Meksika İki Dev Kartelle Ateş Hattında! Operasyonun Bilinmeyen Detayları Şoke Etti

Meksika'da federal güvenlik güçleri tarafından Jalisco eyaletinin başkenti Guadalajara kentinin yaklaşık 130 kilometre güneyindeki Tapalpa kasabasında, Jalisco Yeni Nesil Karteli'ne (CJNG) yönelik askeri operasyon gerçekleştirilmiş ve çatışmada CJNG elebaşı El Mencho'nun öldürüldüğü bildirilmişti.



MEKSİKA'DA 'KIRMIZI ALARM' DURUMU

Operasyonun ardından suç örgütünün muhtemel misillemesi olarak Jalisco ve ülkenin diğer bazı eyaletlerinde çok sayıda yol kapatma eylemi ile araç ve iş yeri kundaklama olayları yaşanmıştı.

Jalisco eyalet hükümeti, halktan evlerinde kalmalarını isterken toplu taşımayı askıya almış ve toplumun güvenliğini tehdit eden gelişmeler nedeniyle 'kırmızı alarm' uygulamasını devreye sokmuştu.

El Mencho'nun öldürülmesinin ardından çıkan şiddet olaylarında 25'i güvenlik görevlisi 55 kişi hayatını kaybetmişti.



SEVGİLİSİ ÜZERİNDEN KONUMU TESPİT EDİLDİ

CNN'e göre, Meksika'nın en çok aranan uyuşturucu baronu, El Mencho'ya yönelik operasyon, yıllardır süren takibin ardından gelen tek bir ipucuyla başladı.

Meksika güvenlik güçleri 20 Şubat'ta Oseguera'nın yerini netleştiren kritik bir bilgiye ulaştı.

Bu bilgi, kartel liderinin sevgilisine yakın olan ve 'güvenilir adam' olarak tanımlanan bir isim üzerinden elde edildi. Meksika Savunma Bakanı Ricardo Trevilla Trejo, operasyonun bu bağlantı sayesinde şekillendiğini açıkladı.



OPERASYONUN BAŞLANGICI: 24 SAATLİK PLAN

Bu bağlantı ile birlikte El Mencho'nun sevgilisinin konumu Tapalpa kırsalındaki dağlık bölgede tespit edildi.

Konum tespitinden bir gün sonra, El Mencho'nun sevgilisi Tapalpa kırsalındaki dağlık bölgede bulunan kulübe kompleksinden ayrıldı. Ancak El Mencho, özel korumalarıyla birlikte bölgede kalmaya devam etti.

Bunun üzerine Meksika Özel Kuvvetleri ile Ulusal Muhafızların 'Acil Müdahale Gücü', 24 saat içinde operasyon planını hazırladı ve harekete geçti.

Dikkat çekmemek için operasyon ağırlıklı olarak kara unsurlarıyla yürütüldü. Helikopter desteği sınırlı tutuldu. Amaç, ani ve sessiz bir çevreleme yapmaktı.



BASKIN NOKTASI: CABANAS LA LOMA

Operasyonun merkezi, Tapalpa'nın yaklaşık 5 kilometre güneybatısındaki ormanlık alanda bulunan ve tatil yeri olarak bilinen Cabanas La Loma isimli yerleşkeydi.

Burası sıradan bir tatil evi değildi. ABD Hazine Bakanlığı, tesisi 2015 ve 2017 yıllarında Jalisco Karteli'ne 'maddi destek sağladığı' gerekçesiyle yaptırım listesine almıştı.

CNN'in doğruladığı görgü tanığı videolarında, zırhlı araçların yokuş yukarı ilerlediği, otomatik silah seslerinin duyulduğu ve bölgeden yoğun siyah duman yükseldiği görüldü.



İLK ÇATIŞMA VE KAYIPLAR

Meksika birlikleri çevreyi kuşattığı sırada, El Mencho'yu koruyan kartel üyeleri güvenlik güçlerine ateş açtı. İlk çatışmada 8 kartel üyesi öldürüldü ve 2 asker yaralandı.

Bu aşamada El Mencho ve onu koruyan bazı kartel üyeleri ormanlık alana kaçtı. Kulübe çevresindeki bir grup ağır silahlı unsur çatışmayı sürdürürken, Özel Kuvvetler ayrı bir timle doğrudan El Mencho'nun peşine düştü.



ORMANDA SON TEMAS

El Mencho, sık orman altı bitki örtüsünün içinde saklanırken bulundu. Burada ikinci bir çatışma yaşandı.

Özel Kuvvetler, El Mencho'yu ve iki korumasını ağır yaralı şekilde ele geçirdi. Sağ kurtarılmaları için acil tahliye kararı alındı.



HELİKOPTERDE ÖLÜM

Yaralı askerle birlikte El Mencho ve iki kartel üyesi helikopterle Guadalajara'daki hastaneye sevk edilmek üzere havalandı.

Ancak uçuş sırasında El Mencho ve iki kartel üyesinin de hayatını kaybettiği açıklandı.

Yetkililer, Guadalajara'da kartelin güçlü varlığı nedeniyle şiddetli misilleme riski görerek rotayı değiştirdi. Helikopter Morelia Uluslararası Havalimanı'na yönlendirildi, ardından cenazeler askeri uçakla Mexico City'ye taşındı.



KARTEL ÇÖKER Mİ, YENİDEN Mİ YAPILANIR?

'El Mencho' lakaplı Nemesio Oseguera Cervantes'in öldürülmesi, Meksika'da uyuşturucu kartellerine yönelik son yılların en büyük darbesi olarak görülüyor. Ancak The New York Times'a göre, bu operasyon kartelin sonu anlamına gelmeyebilir; aksine ülkeyi yeni ve daha karmaşık bir şiddet dalgasına sürükleyebilir.

NYT'nin analizine göre, Jalisco Yeni Nesil Karteli'nin kaderi iki ihtimale bağlı. Ya hızlı bir lider belirlenecek ve saflar sıklaştırılacak ya da iç çekişmelerle parçalanma ve kanlı bir 'halefiyet savaşı' yaşanacak.

Kartel, geçmişte de lider kaybından doğmuş bir suç örgütü. El Mencho, dağılan Milenio Karteli'nin iç hesaplaşmalarından galip çıkarak 2009'da CJNG'yi kurmuştu. Bu tarihsel örnek, örgütün kaostan güç devşirebileceğini gösteriyor.

Ancak mevcut tablo şu an daha karmaşık.



AİLE İÇİ GEÇİŞ ZOR GÖRÜNÜYOR

Meksika'daki birçok kartel 'hanedan tipi' yapılanmayla yönetiliyor. Fakat El Mencho'nun bazı kardeşleri tutuklu, oğlu ABD'ye iade edildi, eşi Rosalinda Gonzalez Valencia finansal yapı içinde etkili olsa da liderliği devralması düşük ihtimal olarak görülüyor.

Uzmanlara göre liderlik büyük olasılıkla kartelin dört üst düzey yöneticisinden birine geçebilir. Ancak bu isimler arasında uzlaşma sağlanamazsa, kartel içinde güç savaşı kaçınılmaz olabilir.



PARÇALANMA NE ANLAMA GELİR?

NYT'ye konuşan güvenlik uzmanları, parçalanmanın Meksika için daha tehlikeli olabileceğini vurguluyor.

Büyük ve merkezi bir kartelin hakim olduğu bölgelerde 'gerilimli bir denge' oluşabiliyor. Ancak küçük fraksiyonlara bölünmüş yapılar daha kontrolsüz, daha saldırgan ve daha fazla cinayet üreten örgütlere dönüşebiliyor.

Bu da özellikle Jalisco, Michoacan ve Pasifik kıyısındaki turistik bölgelerde yeni çatışma hatları anlamına gelebilir.



SİNALOA CEPHESİ: İKİNCİ SAVAŞ RİSKİ

Meksika hükümeti halihazırda ülkenin diğer dev yapısı olan Sinaloa Cartel ile de yoğun bir mücadele yürütüyor.

El Mencho'nun öldürülmesi, güvenlik güçlerinin iki büyük cephede birden savaşması anlamına geliyor. NYT'ye göre güvenlik analistlerini şaşırtan nokta da bu oldu: Hükümetin Sinaloa'daki çatışmalar sürerken Jalisco cephesini açması.

Geçmişte Sinaloa içindeki 'Chapitos' fraksiyonunun CJNG ile taktik ittifak kurduğu biliniyor. Bu tür esnek ittifaklar, güç dengelerini daha da karmaşık hale getiriyor.



KARTELİN KÜRESEL AĞI

CJNG sadece bir uyuşturucu karteli değil. NYT'ye göre örgüt küresel uyuşturucu ticareti yürütüyor, avokado üretim zincirine sızmış durumda, Çin'den ABD'ye göçmen kaçakçılığı yapıyor ve Güney Amerika'da yasa dışı altın madenciliğine karışıyor.

Bu ekonomik çeşitlilik, lider kaybına rağmen yapının tamamen çökmesini zorlaştırıyor.



WASHİNGTON İÇİN 'İYİ' MEKSİKA İÇİN 'RİSKLİ'

NYT'ye konuşan bazı analistlere göre, ABD açısından El Mencho'nun öldürülmesi kartellerin zayıflatılması anlamına gelebilir. Ancak Meksika için daha küçük ve daha kontrolsüz grupların ortaya çıkması, cinayet oranlarında artış demek.



Bu tablo, Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum'u modern Meksika tarihinin en kritik güvenlik sınavlarından biriyle karşı karşıya bırakabilir.