Erken Tani Ve Tedaviyle HIV'li Hastalar Kaliteli Yasam Sürebilir
Covid-19 pandemisinin gölgesinde unutulmus olsa da dünyanin ana saglik problemlerinden biri olan AIDS hastaligina yol açabilen HIV’e yakalananlar için erken tani ve ömür boyu tedaviyle kaliteli bir yasam mümkün.
Prof. Dr. Gülden Çelik, 80’li yillarin korkutucu hastaligi olan HIV’in (Human Immunodeficiency Virus) özellikle bagisiklik sisteminin ana hücrelerini enfekte ederek kisileri enfeksiyonlara ve tümörlere karsi koruyan bagisiklik sistemini sinsice harap ederek bagisiklik yetersizligine yol açtigini belirtti.
HIV’in kisilere bulasinca eger test yapilip teshis konmaz ve etkili tedavi ile vücutta çogalmasi engellenemez ise sinsice ilerledigine dikkat çeken Çelik, bu süreç sonunda AIDS’e dönüsecegini vurguladi.
‘’HIV sinsi bir salgin’’
AIDS’in hastaligin son evresi oldugunu söyleyen BAU Tip Fakültesi Tibbi Mikrobiyoloji Anabilim Dali Baskani Prof. Dr. Gülden Çelik sunlari söyledi: “HIV halen dünyanin ana halk sagligi problemlerinden biridir. Covid-19 pandemisi gölgesinde maalesef unutulmus gibi de olsa sinsi sakli bir salgin olarak özellikle korunmasiz riskli cinsel iliskiler ile hizla yayilmaktadir. Dünya Saglik Örgütü tarafindan yapilan arastirmalar sonucunda görüyoruz ki her dakika bir kisi AIDS’e bagli olarak hayatini kaybediyor. Her hafta 4 bin genç kiz enfekte olmakta ve HIV ile yasayan 39 milyon kisiden yaklasik 9.2 milyonu hayat kurtaran tedaviye ulasamamaktadir‘’.
‘’Erken teshis ile ölümcül hastalik tedavi edilebilir’’
Saglik Bakanligi’nin verilerine göre ise Türkiye’de HIV pozitif birey sayisinin 2023 yili itibariyle 41 bin 732, bu vakalarin yüzde 81,5’inin erkek, yüzde 18,5’inin kadin olduguna dikkat çeken Prof. Dr. Çelik, günümüzde etkili tedaviler sayesinde HIV-AIDS hastalarinin saglikli bir yasama dönebilecegini, saglikli çocuklar dünyaya getirebilecegini vurguladi. Prof. Dr. Gülden Çelik, “Yaklasik 4 yildir korunmasiz riskli cinsel iliskiler ile ülkemizde de bu virüs hizla yayilmaktadir. Buradan uyarmak istiyorum. Eger test yapilip teshis konulursa etkili tedavi ile kandaki virüs çogalmasi saptanamaz düzeye düser. Bu kisilerin hem hayatlari kaliteli hale gelir ve ölümcül olan hastalik tedavi edilmis olur. Ancak tedavi su an için ömür boyudur. Bu arada hamile kadinlarda erken teshis konup tedavi baslanirsa virüs bebege bulasmaz. Tedavi gören eslerin hastaligi eslerine geçmez. Böylece bulastiricilik da tedavi ile önlenmis olur. Önemli olan hem korunmak ama bulasmissa da çok test olanagi sunularak bulasan kisileri bilmektir’’ diye konustu.
HIV farkindalik ile önlenebilen bir hastaliktir
HIV ile enfekte olduktan sonra belirtilerin asamalarina göre degistigini ifade eden Prof. Dr. Çelik, “Ilk haftalarda bir belirti olmayabilir. Hasta ilk zamanlarda farkinda olmayabilir ancak ilk aylarda çok daha bulasici oldugu için süpheli durumlarda mutlaka test yapilmalidir. Bazi kisilerde erken dönemde geçici grip benzeri bulgulara da rastlanmaktadir. Sonra geçer bu bulgular. Erken tani bu yüzden önemlidir. Hayat kurtarici tedaviye baslanmazsa kisiden kisiye degisen sürelerde 5-10 yil içinde virüs bagisiklik sistemini harap eder. Hasta enfeksiyon veya nadir görülen kanserden ölür. Tüm evrelerinde bulasici olan HIV bu yüzden farkindalik ile önlenebilen bir hastaliktir.’’ dedi.