Aydin'da Fiyatlar Düstü, Pamuklar Rafa Kaldirildi

Türkiye’nin önemli ihracat ürünlerinden olan ve beyaz altin olarak bilinen pamuk, bu sezon rekolte ve kalitesi ile üreticisinin yüzünü güldürdü. Aydin genelinde pamuktan istedikleri verimi alan üreticiler, pamugun hem rekolte hem de kalite yönünden iyi oldugunu ancak fiyatlarin bekleneni karsilamadigini belirtti.

Aydin tariminin da tansiyonunu belirleyen ve zor sartlar altinda üretilen pamukta fiyatlar bu yil üreticisini memnun etmezken, il genelinde toplanan pamuklar ise depolara kaldirildi. Aydin’da toplanan pamuklarin yüzde 90 üzerinde depolandigini ve emanete birakildigini ifade eden Aydin Ziraat Odalari Il Koordinasyon Baskani ve Efeler Ziraat Odasi Baskani Mehmet Kendirlioglu, su anki fiyatlar ile çiftçilerin maliyetlerini bile karsilayamadigini ve direndigini ifade etti.



Pamuk sezonunu sikintisiz bir sekilde atlattiklarini ifade eden Kendirlioglu; “Pamuk, Aydin tarimi için gerçekten çok önemli bir ürün. Son 2-3 yildir dünyadaki artisla beraber ülkemizde de pamuk fiyatlarinda artislar kaydedildi. Fiyatlar anlaminda baktigimizda çiftçimiz son 3 yildaki fiyatlarimizdan memnundu. Hatta çiftçilerin temsilcisi ziraat odalari olarak prim ile ilgili hiç bir talebimiz olmadi. Bu fiyatlar uygundu, primler de uygun oldugu için bir memnuniyet vardi. Bizler sikayeti de memnuniyeti de rahatlikla söyleyebilen insanlariz. Bu seneye geldigimizde ise barajlarimizda yeterli su vardi. Geçen seneki gibi bir su sorunu, kuraklik çekmedik ama tabi Valiligimizin koordinesinde ortaya koyulan projeler ve öngörüler ile sezonu sorunsuz bir sekilde atlattik. Tabi bu bol su vardi istedigimiz gibi hareket etik demek degil ama planli bir sekilde hareket ettigimiz için herhangi bir sikinti çekmedik. Üretim anlaminda sorun yasamadik. Kalitede de herhangi bir sikinti olmadi. Çünkü pamugun hasat dönemlerinde etkili bir yagmur olmadi. Verimde de çesitli bölgelerde zikzaklar olmasina ragmen genelde de bir memnuniyet var ama bu sefer fiyatlarda bir sikinti oldu. Verim, kalite ve fiyat konusunda maalesef üçü bir arada olmuyor. Muhakkak birinde bir eksiklik oluyor. Bu sene her sey çok güzel giderken fiyatlarimizda çok büyük bir düsüs meydana geldi. Bunun nedeni dünyadaki fiyatlarin da ayni paralelde düsmesi. Çünkü pamuk, stratejik ve borsasi olan bir ürün. Dünya ile entegre olmamasi mümkün degil. Dolayisiyla maalesef su anki fiyatlar çiftçimiz memnun etmiyor” dedi.



“Aradaki makas devlet tarafindan karsilanmali”

Pamuk çiftçisinin küstürülmesi ile pamuk ithalat oranlarinin yüzde 70’lere kadar yükselebilecegini ifade eden Kendirlioglu; “Bir önceki sezona baktigimizda girdi maliyetleri anlaminda her seyi 3 ile çarpabiliriz. Tarimdaki enflasyon üçe katladi ama geçen sene 12 liraya sattigimiz pamuk bu sene 15 liraya kadar düstü. Her sey 3 kati artmis ama bizim fiyat yarim kat bile artmamis. Haliyle çiftçimizin magduriyeti söz konusu. Yani maliyeti bile degil su andaki fiyatlar. Hal böyle olunca biz 1,10 TL olan primin, en azindan geçen senenin alim gücü neyse bu seneki alim gücü karsiligini istedik. Bu da takriben 2,5-3 lira civari bir rakamdi. Ama maalesef yine 1,10 TL’de kaldi. Bizim istedigimiz su. Fiyatlar iyiyken çiftçilerimiz bu konuda maliyetlerini karsilayip belli bir kar marji elde ettiginde bizim prim falan talebimiz yok. Zaten yeterli kazandiktan sonra baska ürünlere kaydirilsin bu prim. Belki çiftçilerimiz bu ne demek diyebilir ama bizim buradaki ana talebimiz fiyatlar çok asagi düstügünde aradaki makasin devletimiz tarafindan karsilanmasi. Çünkü pamuk stratejik bir ürün. Birçok sektörde kullanilan bir ürün. Pamugun en az yüzde 50’sini biz üretiyoruz. Daga tasa pamuk eksek bile tekstil sanayisinin yüzde 50’sini karsilayabiliyoruz. Yani yüzde 50 civarinda pamuk ithal etmek zorunda kaliyoruz. Eger bu yüzde 50 orani pamuk çiftçimizi küstürerek yüzde 30’lara 20’lere indirirsek paralel olarak ithalat rakamlarimiz yüzde 70-80’lere yükselecek. Bu da ciddi bir döviz kaybi demek. Tekstil sanayi katkilari ile beraber ülkemize 30 milyar dolar bir getirisi var. Bunu göz ardi etmemek lazim” dedi.



“Baska ürünlere yönelir”

Pamugun, Aydin için sadece pamuk olmadigini ifade eden Kendirlioglu; “Pamuk, diger ürünlerin de fiyatini etkiliyor. Ne kadar çok pamuk ekilirse diger ürünler de o sekilde para edebiliyor. Aydin tariminin tansiyonunu belirleyen bir ürün. Bu sene ekim alanlarinda geçen seneye göre yüzde 15 civarinda bir artis söz konusuydu ama önümüzdeki yil fiyatlar bu sekilde devam ederse ekim alanlari en az yüzde 30-40 daralir. Geçmiste bunun örnekleri mevcut. Çiftçi para kazanamadigi an baska ürünlere yönelir. Baska ürünlerine yöneldiginde de o ürünler de fiyat yapmaz. Burada böyle bir sikinti var. Domino etkisi gibi hepsini etkiler. Pamuk yeterli ekilirse diger ürünleri eken çiftçilerimiz de para kazanir. Bu açidan da düsünmek lazim. Çiftçi para kazanamadigi ürünü bir daha ekmez”seklinde konustu.



“Çiftçilerimiz direniyor”

Fiyatlarin böyle gitmesi durumunda önümüzdeki yil pamuk ekim alanlarinin daralacagini sözlerine ekleyen Kendirlioglu; “Çiftçimizin borcu Ekim, Kasim, Aralik ayi içerisindedir. Genelde Kasim ayidir ve fiyatlar böyle. Çiftçilerimiz farkli yollarla borcunu kapatmaya çalisiyor. Pamuk çiftçilerimiz, kendi imkanlariyla gerek TARIS’te gerek tüccarda pamuklarini emanete birakiyor. Fiyat kesilmedi, bekliyor. Zaten bu fiyatlarin kesilmesi, çiftçimizin biraz daha yüklenmesi demek bu fiyatlarin daha da asagiya gelmesi demek. Çiftçilerimiz su anda direniyor. Su anda pamugun büyük bir kismi satilmadi. Yani Aydin genelinde yüzde 90’in üzerindeki pamuk su anda emanette, fiyat kesilmedi. Tahminlerimize göre yüzde 90 civarinda pamuklar depoda. Isleniyor ama satilmiyor. Çiftçimizin bir beklentisi var. Çünkü bu fiyatlarda sattiginda zarar etmesi söz konusu. Yani çiftçi pamugunu emanete verdigi zaman kooperatif veya tüccar, arkasindan iplikçi, arkasindan kumasçi, arkasindan konfeksiyona bedava kredi veriyor. Böyle bir durum söz konusu. Fiyatlarin buralarda kalmasi çiftçimizi kesinlikle magdur eder. Su andaki pamuk fiyatlari çiftçimizi zarar ettirir ve önümüzdeki yil da pamuk ekim alanlari daralir. Pamuk çiftçisini küstürmemek lazim bu çok önemli. Pamuk çiftçisi bu isten uzaklasirsa artik bir daha geri dönmez. Bunun Çine, Karpuzlu gibi akliniza gelen dogu ilçelerimizin bir çogunda örnekleri var. Buralarda artik hemen hemen pamuk yok. Ileride pamuk ekim alanlarinin daha da azalmamasini istiyorsak üreticilerin taleplerini göz ardi etmemek gerekir diye düsünüyorum” dedi.



“Ikinci kalite bile ürünümüz yok”

Bu yil pamuk kalitesinin çok iyi oldugunun altini çizen Kendirlioglu; “Bu seneki rekolte geçen seneden biraz daha iyi. Net rakamlari almamama ragmen rekolte çok kötü degil. Kalite ise çok iyi. Su anda ikinci kalite pamugumuz bile yok. Hepsi bir kalite ve gerçekten iyi sekilde hasat edildi. Artik çiftçimiz bu konuda uzmanlasti. Dünyanin en iyi pamugunu biz burada üretiyoruz. Bu net” dedi.



Fiyat beklentilerinin en az 25 TL oldugunu belirten Kendirlioglu; “Bizim aslinda normalde beklentimiz 25-30 TL arasiydi. Yani geçen seneki maliyetleri göz önünde bulundurdugumuzda en taban fiyat 25 TL olmasi gerekiyor. Biz 25 ve üzerinde bir fiyat bekliyorduk. Bu sene, o geçen seneki 12 TL’yi yakalayabilmesi için. Su anda 15 TL civarlarinda pamuk. Haliyle bizim ziraat odalarinin bile çikardigi maliyetin daha da altinda bir rakam. Dünya ile baglantili oldugu için su anda pamugun ne olacagini öngörmek de mümkün degil” dedi.