'Istahsiz Olan Çocuklar Hekim Tarafindan Degerlendirilmeli'

Medicana Kadiköy Hastanesi Çocuk Hastaliklari Uzmani Dr. Sevinç Tugay, çocuklarda dogru yeme aliskanliklarinin edinilmesi ile ilgili açiklamalarda bulundu. Istahsizlik sikayeti ile polikliniklere basvuran yüzde 25-30 vakanin sadece yüzde 1-3’ün gerçekten istahsiz oldugu ve tedavi gerektirdigini ifade eden Dr. Tugay, "Istahsiz olan çocuklarin bir çocuk hekimi tarafindan degerlendirilmesi gerekir. Istahsizliga sebep olan faktörlerin arastirilmasi ve sorunun giderilmesi ile büyüme gelismeyi etkileyecegi konusunda aileye bilgi verilmesi açisindan önemlidir" ifadelerini kullandi.

Her çocugun büyüme hizinin hesaplanmasi ve verilerin bir persentil egrisi esliginde degerlendirilmesi gerektiginin altini çizen Uzm. Dr. Tugay, istahsizligin büyümeyi etkileyip etkilemedigi arastirilmasi gerektigini söyledi.



Istahin bir yemegin zevkle, neseyle ve arzu edilerek yenmesi anlamina geldigini söyleyen Uzm. Dr. Tugay, "Her yas döneminde oldugu gibi çocukluk döneminde de yiyeceklerini keyifle güle oynaya tüketen ailelerini yormayan onlari mutlu eden çocuklar oldugu gibi; tabak, kasik gördügünde kaçan istahsiz çocuklar da olabilir. Istahsizlik ise biz hekimlerin çocuk polikliniklerinde en sik karsilastigi yakinmalardandir ve çogu kez çevresel, genetik, davranissal, psikolojik faktörlere bagli olabildigi gibi akut-kronik enfeksiyonlar ile bazi vitamin mineral eksiklikleri, metabolik hastaliklar dis çikartma dönemleri gibi fizyolojik süreçlerde de olabilir" diye konustu.

Dr. Tugay, bir çocugun, büyüme ve gelisme geriligi yasamamasi için anne babalarin istahsizliga dikkat etmesi gerektiginin altini çizdi.

"Çocuklar bazi dönemlerde veya bazi olaylar karsisinda istah kaybi yasayabilir"

Istahsizlik gibi yeme problemlerinin çocugun duygu durumu ile büyük oranda iliskili oldugunu belirten Uzm. Dr. Tugay, “Çocuklarda beslenmeye karsi direnç gelismemesi için anne babalar çocugun içinde bulundugu ruh halini ve yemek yemeye karsi sergiledigi tutumu göz önünde bulundurmalidir. Çocuklar da bizler gibi bazi dönemlerde veya bazi olaylar karsisinda istah kaybi yasayabilir. Örnegin okulda kötü bir gün geçirdiyse o gün cani yemek istemeyebilir. Bu durumda anne babalar yemek yemeyi diger her seyden daha önemli konuma getirmemeli ve çocugun içinde bulundugu duygu durumunu anladigini göstermelidir. Aksi takdirde çocuk yasadigi kisisel problemin yemek yemekten daha önemsiz görüldügünü düsünüp buna tepki olarak yemek yemekten uzaklasabilir" diye konustu.



"Çocugunun daha az yedigini düsünen ebeveynler onlara gereksiz baski uyguluyor"

Istahla ilgili olarak ebeveynlerin bilmeleri gereken en önemli noktanin çocuklarin bireysel farkliliklar göstermesi oldugunu söyleyen Uzm. Dr. Tugay, "Bir çok ebeveynin yaptigi hata baska çocuklara bakarak, onlarin yemek yeme davranisi ile kendi çocugunun yemek yemesini kiyaslamak. Çocugunun daha az yedigini düsünen ebeveynler onlara gereksiz baski uygulayarak, kendilerine gereksiz kaygilar yüklüyor. Çogu kez bu sekilde düsünen kaygili aileler çocuklarina yanlis beslenme aliskanliklari kazandirirlar. Ayni zamanda bu aileler her seyi yemekle özdeslestirdikleri için çocuk-aile iliskisini bozarlar ve baskici olduklari için de çocuklarina da psikolojik baski uygularlar. Bu nedenle yemek yiyor veya yemiyor olmasindan çok en önemli nokta çocuga baskici bir tutum sergilemeden dogru beslenme aliskanliklari edindirmektir" açiklamalarinda bulundu.

"Çocuklarda dogru yeme aliskanliklarinin edindirilmesi için en kritik yas ek gidalarin baslangiç zamanidir"

Uzm. Dr. Tugay, "Çocuklarda dogru yeme aliskanliklarinin edindirilmesi için en kritik yas ek gidalarin baslangiç zamanidir. Her seferinde yeni tanisacagi bir gidayi belirli bir süre ve miktarda vermek ve diger yeni gidaya baslamadan 8-10 kez o gidayi denemek, yemiyorsa artik onu 2-3 hafta birakarak daha fazla zorlamamak gerekir. Yemedigi besin ortalama 1 ay kadar sonra tekrar açken denenebilir. Kisaca bir besini kabullenmesi için ona ortalama 1 aylik bir süre taniyabilirsiniz. Unutulmamalidir ki çocuklarin yüzde 30’u yeni bir gidaya karsi tepki gösterebilir. Yavas ve temkinli adimlarla zorlamadan kabullendirilmelidir. Bizler bir çocugun seçici olmamasi için 1 yasina kadar hemen her gida ile tek tek tanismasini isteriz. Bu dönemde karisim verilmesini de asla önermeyiz. Bir çok çocuk özellikle büyüme hizinin yavasladigi 8-9. aylarda; 1-2 yas arasinda, okulun ilk yillarinda ve ergenligin hemen öncesinde geçici istahsizlik dönemine girebilir. Genellikle 1 yas civarinda bazi çocuklarda yürümeye baslamalari ile bagimsizlik dönemi baslar. Bu yaslarda uyuma, giyinme, banyo yapma ve yemede inatlasmalar olabilir. Özellikle de 2 yas tüm davranis problemlerinin ortaya çiktigi oldukça güç bir dönemdir. Bu dönemde de yeni gidalara karsi istahsizlik dönemi baslar ve bu geçicidir" dedi.



"Tedaviden önce istahsizligin sebebi arastirilmalidir"

Istahsizlik problemini dogru sekilde tedavi edebilmek için öncelikle bu probleme yol açan kaynagin belirlenmesi gerektigini ifade eden Uzm. Dr. Tugay, “Planlanacak tedavi girisimlerinin bu dogrultuda sekillendirilmelidir. Uzun süreli istahsizlik ise demir eksikligi; çinko eksikligi, reflü, gastrit gibi mide hastaliklari; metabolik hastaliklar, nörolojik hastaliklar, kalp hastaliklari, kistik fibroz gibi kronik diger hastaliklar, besin intoleransi, gida allerjileri, paraziter hastaliklar, malabsorbsiyon gibi nedenleri arastirmak gereklidir. Çocuklarin iyi gida alamadiklari için problemli olabileceklerinin yani sira problemli olduklari için de gidayi alamadiklari da düsünülmelidir. Istahsizlik ile basvuran tüm çocuklara rutin istah açici tedavilerin uygulanmasi dogru degildir. Öncelikle çocuk detayli olarak muayene edilmeli, gerekirse diger birimler ile isbirligi yapilmali ve çocukta istahsizliga yol açan asil sorun ortaya çikarilmalidir. Aksi takdirde uygulanan istah açici tedavi sonlandirildiginda ayni problem tekrar yasanabilir ve bu durum çocugun gelisimini son derece olumsuz etkileyebilir. Kisacasi istahsizlik vücudun tüm sistemlerini etkileyen bir sorundur ve dogru tedavi için her açidan profesyonel olarak ele alinmasi gerekir” diye konustu.