Denizli'de Tarimsal Destekleme Modelinde Yeni Dönem Basliyor

Yeni modelde, Tarimsal Üretimin Planlanmasi Kurulu tarafindan arpa, aspir, yaglik ayçiçegi, bugday, kolza (kanola), kuru fasulye, mercimek, dane misir, nohut, kütlü pamuk, patates, kuru sogan, soya ve yem bitkileri planlama kapsamina alindi. Yeni modelde destek katsayi degeri ve destekleme tutarinin hesaplanmasinda 2025 üretim yili için destek katsayi degeri dekara 244 TL olarak belirlendi. Ancak planli ‘planli üretim’ kapsaminda ürünlerin destek katsayisi degisiklik gösterecek.

3 yillik destekleme programi olusturuldu

Cumhurbaskani Karari ile tarimsal üretimin ve gida arz güvencesinin sürdürülebilirliginin saglanmasi, üretim planlamasina katki saglamasi, verim ve kalitenin artirilmasi, tarimsal üretimde çevreci yaklasimlarin benimsenmesi ve uygulanan politikalarin etkinliginin artirilmasi amaçlaniyor. Bu kapsamda, ülke ihtiyacinin yurt içi üretimle karsilanabilmesi için verim ve kalitenin artirilmasi, kayitlarin güncel tutulmasi ile üretim sürecinde yasanan maliyet artislari ve fiyat istikrarsizliklari gibi olumsuz kosullardan üreticilerin korunmasi hedefleniyor.

Bu amaç ve hedefler dogrultusunda geçmis yillarda uygulanan destekleme programlari daha etkin bir yapiya kavusturularak, ilk defa 2025-2027 yillarini kapsayacak sekilde 3 yillik yeni bir destekleme programi olusturuldu. Tarimsal destekler ilk defa üretim döneminden önce açiklandi. Destekler daha sade ve etkin hale getirildi.

Üreticiler için gelecek yillarin öngörülebilir olmasi için destek karari, ilk defa 3 yillik olarak hazirlandi, birim destek katsayi degeri ve destekleme tutari her yil yeniden belirlenecek. Bitkisel üretimin desteklenmesi programiyla çiftçilere temel destek, planli üretim destegi ve üretimi gelistirme destekleri verilecek.

Temel destekler

Üretim maliyetine göre ürünler kategorilere ayrildi. Her kategori için destek katsayisi belirlendi. 2025 üretim yili için destek katsayi degeri dekarda 244 lira oldu. Temel, planli üretim ve üretimi gelistirme destekleme tutari, destek katsayi degeriyle destek katsayisinin çarpimi sonucu elde ediliyor. Temel destekle tüm ürünler için mazot maliyetinin yüzde 50’si ve gübre maliyetinin yüzde 25’i karsilanacak. Ikinci kategoride yer alan arpa, bugday üreten çiftçiler dekara 317,2 lira, üçüncü kategoride yer alan ayçiçegi, findik, soya, kuru fasulye, çay üreten çiftçiler dekara 366 lira, dördüncü kategoride yer alan pamuk ve çeltik üreten çiftçiler dekara 549 lira temel destek alacak.

Planli üretim destegi

Tarimsal Üretimin Planlanmasi Kurulu tarafindan arpa, aspir, ayçiçegi (yaglik), bugday, kolza (kanola), fasulye (kuru), mercimek, misir (dane), nohut, pamuk (kütlü), patates, sogan (kuru), soya ve yem bitkileri planli üretim kapsaminda yer alan ürünler listesine alindi. Planlama kapsamindaki ürünleri havzasinda üreten çiftçilere temel destege ilave destek ödemesi yapilacak. Planli üretim kapsaminda üretim yapan üreticilere temel destege ilave destek verilecek. Bu üreticilerin mazot maliyetinin yüzde 100’ü ve gübre maliyetinin yüzde 50’si karsilanacak.



Tarimsal Üretimin Planlanmasi Kurulu tarafindan süt havzasi olarak belirlenen illerde (Amasya, Bingöl, Bitlis, Çorum, Elâzig, Erzincan, Erzurum, Mus, Tokat ve Tunceli) yem bitkisi üreten çiftçilere destek katsayisinin yüzde 50’si kadar ilave planli üretim destegi verilecek. Yer alti sularinin yetersiz seviyede ve su kisiti oldugunun bakanlikça tespit edildigi havzalarda yer alan sulu tarim arazilerinde ilgili üretim yilinda arpa, bugday, aspir, fig, mercimek, nohut, yem bezelyesi, ayçiçegi (yaglik) üreten çiftçilere ürünün bulundugu kategoriye göre hesaplanan tutar üzerinden ilave yer alti su kisiti destegi ödenecek. Yer alti su kisitinin bulundugu yerlerde planli üretime uygun üretim yapan üreticilerin mazot ve gübre maliyetinin yüzde 100’ü karsilanacak.

Üretimi gelistirme destegi

Verim ve kaliteyi artirmak için sertifikali tohum kullanim, sertifikali/standart fidan kullanim, organik tarim, iyi tarim uygulamalari, kati organik-organomineral gübre destekleri verilmeye devam edilecek. Karar kapsamindaki diger destekler de belli oldu. Biyolojik ve biyoteknik mücadele destegi kapsaminda 2025 yilinda örtü alti paket destek tutari dekarda 2 bin 550 liradan yüzde 50 artirilarak 3 bin 825 liraya, açikta paket destek tutari dekara 870 liradan 1305 liraya çikarildi. Lisansli depolarda muhafaza edilen ürünler için kira destegi, Ticaret Bakanligi tarafindan belirlenen kira ücret tarifesinin yüzde 75’i olarak ödenecek. Çiftlik Muhasebe Veri Agi (ÇMVA) sistemine katilim primi destegi, bu sisteme dahil isletmeler için yüzde 50 artirilarak 1500 liraya yükseltildi. Tarimsal yayim ve danismanlik destegi yüzde 104 artirilarak 294 bin liraya çikarildi.

2025-2027 dönemi bitkisel üretim planlamasi havza ürün deseni listesinin de yer aldigi Cumhurbaskani Karari’nin bazi maddeleri 1 Ocak 2025’ten, bazilari da 1 Mayis 2025’ten itibaren yürürlüge girecek.

Yeni destekleme modeline iliskin açiklamalarda bulunan Denizli Il Tarim ve Orman Müdürü Sakir Çinar, “Ilk defa bitkisel üretim destekleri 3 yillik açiklandi. Ilk defa destek ödemeleri üretim döneminden önce açiklandi. Destek kalemlerinde sadelestirmeye gidildi. Bitkisel üretim yapan ÇKS’ye kayitli tüm üreticiler destek alacak. Üretim planlamasi kapsamindaki stratejik ürünlere ilave destek verilecek. Su kisiti olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek saglanacak. Kamu kuruluslari tarafindan islah edilen milli tohumla üretim yapan ilave destek alacak. Destek tutarlari girdi maliyetlerindeki degisikliklere göre her yil güncellenecek. Yine bu kararla birlikte çiftçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacagini bilmis olacak. Böylece çiftçilerimizi, planli üretime yönlendirecek ve plansiz üretimin getirdigi birtakim olumsuzluklarin da önüne geçmis olacagiz” dedi.