Uzm. Dr. Meltem Öner Karaçay Açiklamasi 'Sitmaya Dikkat'

Dünya Saglik Örgütü (DSÖ) tarafindan sitma hastaliginin kontrol altina alinmasi için olusturulan küresel bir çerçeve program çerçevesinde 2007 yilinda bu yana her sene 25 Nisan “Dünya Sitma Günü” olarak kabul edildi.

Sitma Hastaligi ile ilgili açiklama yapan Enfeksiyon Hastaliklari Uzmani Dr. Meltem Öner Karaçay, “Sitma, insandan insana disi anofel sineklerinin isirmasiyla bulasan paraziter bir enfeksiyondur. Hayati tehdit eden sitma, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastaliktir” dedi.

Kimler risk altindadir ve bulus yollari

DSÖ’nün 2019 Dünya Sitma Raporu’na göre, halen dünya nüfusunun yarisinin sitma riski altinda oldugunu, sitma vakalarinin ülkemizin de içinde bulundugu Dogu Akdeniz’de görüldügünü belirten Enfeksiyon Hastaliklari Uzmani Dr. Meltem Öner Karaçay, “Herkes sitmaya yakalanabilir ancak bazi gruplar, sitmaya daha sikyakalanma ve daha agir hastalik gelistirme riski altindadir. Bunlar arasinda bebekler, besyasin altindaki çocuklar, hamile kadinlar, AIDS’li hastalar ve turistler sayilabilir. Bulasma, sivrisineklerin sayisini ve hayatta kalmasini etkileyebilecek iklim sartlarina da baglidir” seklinde konustu.

Sitma belirtileri

Sitma hastaligini akut atesli bir hastalik oldugunu söyleyen Dr. Meltem Öner Karaçay açiklamalarina söyle devam etti: “Semptomlar genellikle enfektif sivrisinegin isirmasindan 10-15 gün sonra ortaya çikar. Ilk belirtiler ates, bas agrisi ve titremedir. P. falciparum sitmasi 24saat içinde tedavi edilmezse, ciddi hastaliga ilerleyebilir ve siklikla ölüme yol açabilir.Çocuklarda siddetli anemi, metabolik asidoz ile iliskili solunum sikintisi veya serebral sitmabulgularindan bir veya daha fazlasi görülebilir. Yetiskinlerde, çoklu organ yetmezligi sikgörülür. Sitmanin endemik oldugu bölgelerde ise, insanlarda kismi bagisiklik gelisebilir veasemptomatik enfeksiyonlar izlenebilir.”

Tedavi ve korunma

Sitma hastaligi ile ilgili açiklamasinda hastaligin tanisi, tedavisi ve korunma yöntemleri hakkinda da bilgiler veren Enfeksiyon Hastaliklari Uzmani Dr. Meltem Öner Karaçay, “Sitmanin erken tani ve tedavisi hastaligi azaltir ve ölümleri önler. DSÖ, tüm sitma süphelivakalarin tedaviyi uygulamadan önce mikroskopi veya hizli tani testi kullanilarakdogrulanmasini önermektedir. Ilaç tedavisi düzenlenir. Sitmanin siklikla görüldügü bölgelere seyahat ederken hastaligi kapmamak için kullanmaniz gereken ilaç için de en az iki hafta önce doktorunuza danisiniz.Hasta bireylerin tedavi edilmesi ve vektör kontrolü sitma iletimini önlemenin ve azaltmaninana yoludur. Hasta olan herkes özenle tedavi edildiginde bulas zinciri kirilacagi içinenfeksiyon sayilari azalacaktir. Vektör kontrolünde ise böcek ilaci uygulanmis cibinliklerinkullanilmasi ve iç mekanlarin ilaçlanmasi etkilidir.Riskli bölgelere yolculuk yapanlarda kemoprofilaksi ile sitma önlenebilir” seklinde konustu.