Ertas; 'Yer Adlari Keyfi Olarak Degisemez'

Erzurum’un Karayazi ilçesinin adinin, Güzelyazi olarak degistirilmesi amaciyla TBMM’ye kanun teklifi verilmesi kentte tartismalari ve tepkileri beraberinde getirdi.

Ertas; 'Yer Adlari Keyfi Olarak Degisemez'
Türkiye Dil ve Edebiyat Dernegi (TDED) Erzurum Sube Baskani Murat Ertas, kanun teklifindeki iki ilginç konuya dikkatleri çekerek, “Birincisi Erzurum’un bir ilçesinin adinin degistirilmesi teklifinin Sanliurfali bir milletvekilinden gelmis olmasi. Ikincisi de “Karayazi” isminin anlaminin halâ yanlis biliniyor olmasi. Karayazi” isminin ne anlama geldigini bir kez daha kamuoyuyla paylasmamiz gerek. Söyle ki; “kara” kelimesi eski Türkçede “yukari, yüksek yer ve kuzey” anlamlarina gelmekteydi. Bugün renk olarak kullandigimiz bazi kelimeler Türklerde yön ismi olarak kullanilmistir. Bin yil önce Anadolu’yu fetheden Türkler, Türkiye’nin kuzeyindeki denizi “Karadeniz”, batisindaki denizi “Akdeniz”, güneyindekini (sicakliktan mülhem) “Kizildeniz” seklinde isimlendirmis; fakat doguda bu isimle adlandiracagi deniz bulamadigi için büyükçe bir gölün adini “Gökçegöl” olarak tanimlamislardir. Gökçegöl su an Ermenistan’in dogusunda "Sevan Gölü" adiyla da anilmaktadir ve Azerbaycan’da, Gence taraflarinda da “Göygöl /Gökgöl” bulunmaktadir.” seklinde konustu.

Atatürk’ün Dumlupinar Savasi’nda orduya vermis oldugu emir "Hedefiniz Akdeniz’dir, ileri" seklinde oldugunu hatirlatan Ertas, sözlerine söyle devam etti “Burada kastedilen Izmir’dir. Zira bu denizin adi “Akdeniz” veya Akdeniz’in bir bölümü olarak Adalar Denizi diye yüzyillardir adlandirilmistir. Ancak bugün hatali olarak eski Yunancasinin bozulmus biçimi olana Ege kullanilmaktadir. Türk kaynaklarinda son asra kadar “Ege” kelimesi yoktur, Akdeniz’dir burasi. Yani batidaki deniz. Yön isimleri söyledir: Kara=Kuzey Kizil=Güney Gök=Dogu Ak=Bati Kara kelimesi, dedigimiz gibi yüksek yer veya kuzey anlaminda Türk tarihinde çokça kullanilmistir. Hun devletinin Bati’daki bölümü: Ak-Hun’dur, Avrupa’ya giren Hunlar Macar kaynaklarinda “kara-Hun” olarak adlandirilir. Osmanli devletinde Bogdan’in kuzeyine “Kara-Bogdan” denirdi. Anadolu’da yüksekte veya kuzeyde bulunan birçok yer adinda “kara” kelimesi geçer: Karadeniz, Karayazi, Karasu, Karahisar, Karakurt, Karaurgan”

Karayazi ismi ile alakali yillardan beridir yapilan tartismalara dikkat çeken TDED Erzurum Sube Baskani Murat Ertas, “Gelelim “Karayazi” kelimesindeki “yazi”ya. Buradaki kelime “yaz”dir. Yaz kelimesi eski metinlerde “yay” olarak geçer ki yazin çikilan yere “yayla” denir. Yani yazlik yer. Kisin yasanilan yere “kislak” oldugu gibi. Zamanla “y,z” degisimi olmus. Azerbaycan’da halâ yaz mevsimine “yay” denir. Yay, Eski Türkçede “çiçek” demektir. Bu durumda Karayazi’nin kelime anlami “yüksekte açan çiçek”tir. Ancak halk algida tamamlamayla alin yazisi gibi algilamistir, kara baht gibi, yazisi kara gibiBazilari da “kar ayazi” olarak yorum yapar ki hakikat yukarida yaptigimiz açiklama gibidir. Karayazi, yukarida açan çiçekBizim düsüncemiz, yer adlarinin degismemesi. Ancak buna yöre halki, devletimizin ilgili ve yetkili kurumlari karar verir.” dedi.

Kaynak: İHA