Dünyada Ilk Gerçeklesiyor Açiklamasi Insan Gözüyle Bir Deniz Tropiklesiyor

Akdeniz’de insanlik tarihinden bu yana ilk kez büyük bir degisim yasaniyor. 1800’lerin sonunda açilan Süveys Kanalindan Akdeniz’e geçen tropik türler, burada popülasyon kurarak, özellikle Dogu Akdeniz’in ekosistemini derinden degistirdi. Bu degisimle birlikte Akdeniz, tropik bir deniz karakteri kazanmaya basladi.

Artik yavas yavas Orta Akdeniz’de de tropik türler görünmeye baslarken, dünyada bir ilk gerçeklesiyor.

"Tropiklesme sürecinin en yogun olarak görüldügü yer Dogu Akdeniz"

Dogu Akdeniz’de sik sik dalis yaparak bu büyük degisime taniklik eden İçel Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Isleme Teknolojisi Anabilim Dali Ögretim Üyesi Prof. Dr. Deniz Ayas, Akdeniz’deki büyük degisim olarak adlandirdiklari bu tropiklesme sürecinin Suveys Kanalinin 1800’lerin sonunda açilmasiyla birlikte basladigini söyledi.

Akdeniz’e bakildiginda baliklar, deniz kestaneleri, deniz tavsanlari gibi çok sayida omurgali ve omurgasiz türün bu bölgelere yerlestigini vurgulayan Ayas, "Günden güne de tür sayisi açisindan artiyor. Tabi bunun disinda da mikroskobik canlilar da var. Akdeniz’e genel olarak baktigimizda 3 bölgeye ayirabiliriz. Dogu Akdeniz, Orta Akdeniz ve Bati Akdeniz diye. Ülkemizin kiyilari Dogu Akdeniz’de bulunuyor. Akdeniz’deki tropiklesme sürecinin aslinda en yogun olarak görüldügü yer Dogu Akdeniz. Orta Akdeniz kismen bu degisimden etkilenirken, Bati Akdeniz halen kendine has özelliklerini korumaktadir" diye konustu.



"Bu gelen türler Akdeniz’in yerli türleri haline geliyor"

Dogu Akdeniz’e farkli türlerin gelmesinin devam edecegini kaydeden Prof. Dr. Ayas, "Tabii ki Dogu Akdeniz’e yerlesen türlerin de biz Orta Akdeniz’e, oraya yerlesen türlerin de Bati Akdeniz’e dogru yayilimlarini sürdürecegini gözlemliyoruz. En öncelikli olarak tropiklesme sürecini tamamlayacak bölge Dogu Akdeniz. Buradaki degisimin etkileri de her geçen gün diger bölgelerde görünmeye devam edecektir. Aslinda bu sürecin çesitli avantajlari da var. Akdeniz’e yeni türlerin gelmesi, tür çesitliliginin artmasi, biyo çesitliligin artmasi zaten yogun bir balikçilik sömürüsü altindaki Akdeniz birçok açidan belli bazi özelliklerini kaybediyor. Bu lessepsiyen göçle besin zincirinde bosalan yada tahrip olan parçalarina yeni türler geliyor ve buralarda popülasyon kurarak varligini devam ettiriyor. Bu anlamiyla degerlendirildiginde aslinda tropiklesme sürecini biz kötü olarak degerlendiremeyiz. Bu gelen türler Akdeniz’in yerli türleri haline geliyor. Aslinda bu süreci dogal bir süreç olarak da kabullenmek gerekir. Akdeniz’deki yerli türler aslinda ortadan kalkmiyor. Onlarda yeni gelen türlerle birlikte yasamaya devam ediyor" seklinde konustu.



"Dünyada ilk kez karsilanan bir durum"

Insanlarin Akdeniz’de yaptigi tahribat sonucunda çikan tabloyu yeni gelen türlerin degerlendirdiginin altini çizen Ayas, "Tür degisimleri oluyor ama bu tür degisimleri kendiliginden olmuyor. Balikçilik yada diger faaliyetlerde bölge tahrip edilince diger baska yerli olmayan türler yerlesebiliyor. Aslinda o türler gelip Akdeniz’de yasayan bir deniz canlisinin yerini almiyor. Bu bölgelerde tahrip olan alanlarda bulunan yerlere yerlesiyorlar. Akdeniz’in tropiklesmesi insan hayati içerisinde karsilasabilecegimiz tek karakter degisimi. Yani normalde bir denizin karakter degistirmesi milyonlarca yil içerisinde olan bir süreç olarak kabul edebiliriz. Bir kanal açilmasiyla bu degisim baslamis ama yüzyillik, iki yüzyillik bir süreç içerisinde Akdeniz’in bu hale gelmesi, böyle bir dönüsüm olmasi, insan gözüyle bunu görebiliyor olmamiz dünyada ilk kez karsilasilan bir durum" ifadelerini kullandi.