Dünyanin En Sadik Ve En Cesur Sürü Koruma Köpegi
Prof. Dr. Sevgi Durna Dastan, dünyanin en sadik ve en cesur çoban köpegi olan Kangal çoban köpegi irkinin bilinmeyen yönlerini anlatti.

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Moleküler Biyoloji Anabilim Dali ögretim üyesi, SCÜ Ögrenci Dekani Prof. Dr. Sevgi Durna Dastan, “Kangal çoban köpegi irki, Uluslararasi Köpek Irklari ve Kinoloji Federasyonu tarafindan 2018 yilinda müstakil irk tescili yapilmak kaydiyla Türkiye’nin bilinen ilk irk tescili yapilmis köpek irklarindan bir tanesidir. Bilimsel açidan da dünya çapinda taninan ve Anadolu’nun en önemli yerli hayvan irklarindan bir tanesi olup gen kaynaklarinin zenginligini göstermektedir. Anadolu’ya Orta Asya’dan gelen Türk boylari ile geldigi Sivas ve çevresine gelinceye kadar ki karsilastigi çevresel faktörlere bagli olarak geçirdigi degisimlerle birlikte günümüzdeki haline geldigini savunan görüsler vardir. Atasal kökeninin Kafkas Mastifi olduguna dair görüsler vardir. Daglik ve soguk bölgelerde yasamaya adapte olan bir köpektir” dedi.
Hem sadik hem de cesur
Çoban köpeklerinin bekçi köpekleri olmadiginin altini çizen Dastan, “Genel olarak kamuoyunda düsünüldügünün aksine kangal çoban köpegi irki bir bekçi köpegi degildir. Her ne kadar bekçi köpegi görevlerini yapabilecek kapasiteye sahip olsa da kangal çoban köpegi irki Kinoloji Federasyonu tarafindan da sürü koruma köpegi olarak siniflandirilmistir. Kendisine emanet edilen büyükbas veya küçükbas hayvan irklarinin sürü kontrolünün yapilmasinda, korunmasi ve muhafaza edilmesinde görev alan bir köpek irki olarak karsimiza çikmaktadir. Sürüler için tehdit olabilecek tilki, kurt gibi hayvanlara karsi sürülerini savunur ve bu tehditleri korkutmak vasitasiyla uzaklastirma görevi görür. Gerekirse son çare olarak da kavgaya girer.” dedi.
Saldirgan degil korumaci
Dastan, Kangallarin saldirgan degil, korumaci bir karaktere sahip olduklarini vurgulayarak, “Kangal çoban köpegi irki agresif bir köpek irki degildir. Saldirgan hiç degildir. Aksine korumaci ve sahiplenicidir. Siddete basvurmaz, tehditleri öncelikle uzaklastirmak için gayret eder. Uzaklasmayan tehditlere de son çare olarak saldirir. Saldirirken de amaci yaralamak veya parçalamak içgüdüsüyle degil, korkutarak etkisiz hale getirmek içgüdüsüyle hareket etmektedir.” dedi.
Benzersiz sadakat
Dastan, Kangallarda ki benzersiz sadakatin ebeveynden yavruya geçtigini ifade ederek, “Kangal çoban köpegi irki diger bilinen köpek irklariyla kiyaslandiginda, benzersiz sekilde yüksek bir sadakat ve baglilik duygusuna sahiptir. Sahibi olan aileye derin bir sadakat ve baglilik gösterir. Enteresan bir sekilde bu baglilik yavrularina da geçer. Ebeveyn olan köpegin yavrulari da ayni aileye sadakat göstermektedir. Ilginç olan diger bir husus da Kangal çoban köpegi irki sahibi olan ailenin akrabalarina ve sonradan aileye katilan üyelerine ve soy bagiyla aileye sonradan katilan bireylere karsida korumaci bir tavir sergiler. Onlara da sadakatle baglilik duygusu gelistirir.” Seklinde konustu.
Farkli irklar ile karistiriliyor
Dastan, özellikle sosyal medyada yer alan görüntülerde saldirgan türlerin Kangallar olarak tanimlanmasini elestirip sunlari söyledi.
“Her insan birbirinden farkli oldugu gibi köpekte bir canli organizmadir. Köpekler arsinda da bireysel farkliliklar olabilir. Bu farkliliklar genetik farkliliklarin disinda çevresel faktörlerden de etkilenmektedir. Köpeklerin beslenme sartlari, saglik durumlari, egitimlerine bagli olarak da köpekler bireysel özellikler gösterebilirler. Bazilari daha hantal, bazilari daha çevik, bazilari daha iriyari, bazilari çelimsiz olabilir. Bunlar bireysel farkliliklardir. Sosyal medyada dolasan çesitli videolara bakarak köpeklerin irklarinin belirtilmesini ve her türe Kangal çoban köpegi denilmesini dogru bulmuyorum. Nitekim genetik parametrelerle karsilastirarak ve soyagaçlarinin ortaya çikartilmasiyla birlikte, soy kayitlarinin tutulmasiyla birlikte köpeklerin irklarinin ne oldugunu söylemek daha dogru olacaktir. Köpeklerin bireysel özelliklerini de irkin genel özellikleriymis gibi degerlendirmek dogru degildir. Sosyal medyada saldirgan davranislar sergileyen köpeklerin Kangal çoban köpegi oldugu belirtilmektedir. Genetik analiz yapilmadan bu nitelendirme dogru degildir.”
