Su Kitligina Yapay Zekali Önlem

Birlesmis Milletler Gida ve Tarim Örgütü (FAO) verilerine göre 2025 yilinda su stresi yasayan ülkelerin orani yüzde 34’e, su kitligi yasayan ülkelerin orani ise yüzde 15’e ulasabilir. 2050 yilinda ise 9,4 milyara ulasmasi beklenen dünya nüfusunun yüzde 40’i su sikintisi çekebilecegi öngörülüyor. Su depolama sistemlerinin bolluk zamanlarinda su kaynaklarini yakalamak, depolamak, yönetmek ve kuraklik dönemlerinde bunlari serbest birakmak üzere tasarlandigindan bahseden Yasar Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Programciligi Programi Dr. Ögretim Görevlisi Selen Çekinir, “Genellikle büyük ölçekli rezervuarlar nehir veya göl suyu gibi yüzey sularini depolamak ve gerektiginde serbest birakmak ve hidroelektrik santrallerinde enerji üretimi ya da sulama amaçli kullanilir. Sulama, tuvalet ve çamasir yikama gibi çesitli tüketimler için çatilardan ve diger yüzeylerden yagmur suyunu toplama sistemleri de kullaniliyor. Bu sistem sayesinde; dogal su kaynaklari azaldiginda bile tutarli bir su temini saglanabilir” dedi.



Yapay zeka ile izleme ve yönetme

Yapay zekanin kurakligi daha etkili bir sekilde izlemek, tahmin etmek ve yönetmek için kullanilabilecegini aktaran Çekinir, “Erken uyari sistemleri, uzaktan izleme, iklim modellemeleri ve simulasyonlari, kaynak yönetimi gibi pek çok alanda yapay zeka kullanilabilir. Makine ögrenimi modelleri, belirli bölgelerdeki kuraklik kosullarinin olasiligini tahmin etmek için geçmis hava durumu verilerini, toprak nem seviyelerini ve diger ilgili bilgileri analiz edebilir. Bu sayede yetkililer ve çiftçiler proaktif önlemler alabilir. Uydu görüntüleri ve sensörler ile toprak nemi seviyeleri, sicaklik ve bitki örtüsü sagligi gibi çevresel göstergeleri izlemek için kullanilabilir. Bu veri kaynaklari, kurakligin ilerleyisinin izlenmesine, tarim ve ekosistemler üzerindeki etkisinin degerlendirilmesine yardimci olur” diye konustu.



Sensörler ile akilli su yönetimi yapilabilir

Yapay zeka modellerinin farkli kuraklik senaryolari altinda mahsul verimini tahmin edebileceginden söz eden Çekinir, sunlari söyledi:

“Yapay zeka sistemleri ile çiftçiler hava durumu, toprak kosullari ve geçmis verim verileri gibi etmenleri analiz ederek, kuraklikla ilgili kayiplari azaltmak için ürün seçimi ve ekim stratejileri hakkinda bilinçli kararlar verebilir. Yapay zeka odakli tarim tekniklerinin kullanimi çiftçilerin su ve kaynak kullanimini optimize etmelerini saglar. Nesnelerin interneti (IoT) sensörleri ve yapay zeka algoritmalari, sulama sistemlerini izleyip kontrol ederek mahsullerin gerçek zamanli kosullara göre dogru miktarda su almasini saglayabilir ve kuraklik dönemlerinde su israfini azaltabilir. Böylece su seviyeleri, kalitesi ve kullanimi gerçek zamanli olarak izlenebilir, su depolama ve tahliye stratejileri optimize edilerek akilli su yönetimi yapilabilir.”

Çekinir, yapay zekanin kurakliktan etkilenen bölgelerdeki ormanlar ve sulak alanlar gibi dogal kaynaklarin yönetimine ve koruma ihtiyaci duyulan alanlarin belirlenmesine de yardimci olabilecegini sözlerine ekledi.