Gida Endüstrisi Atiklarindan Biyoplastik Ürettiler
MERSIN – İçel’de bir grup akademisyen, dogada bozunabilir ve gübreye dönüsebilen çevre dostu biyoplastik üretti. Tamamen gida endüstrisi atiklarindan üretilen biyoplastik granül ham maddesi, yüzlerce yil dogada bozunmadan kalan klasik plastiklerin yerini alacak.
MEÜ Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisligi Bölümü Ögretim Üyesi Prof. Dr. Duygu Bilgen’in, “Petrol Türevli Plastiklere Alternatif Biyoplastiklerin Gelistirilmesi ve Biyoplastik Granül Ham Madde Üretimi” isimli projesi TÜBITAK’tan destek aldi. Bu çerçevede, İçel Teknopark’ta bir akademisyen girisimi olarak Eylül 2022’de Biomar Mühendislik Sirketini kuran akademisyenler, ekolojik ürün gelistirme ve üretimine basladi.
Gida fabrikalarinin atiklarini kullanarak biyoplastik granül ham maddesi üretmeyi basaran akademisyenler, çevre dostu bu ham maddenin sanayide kullanimi için seri üretime geçmeyi planliyor.
“Dogada bozulabilen, çevre dostu plastik kullanimina geçis söz konusu”
Prof. Dr. Duygu Bilgen yaptigi açiklamada, ana projelerinin, petrol türevli plastiklerin yerine biyoplastik granül ham madde üretimi, yan projelerinin de ekolojik oyun hamuru üretimi oldugunu söyledi.
Doga dostu ürünlerin üretimi üzerine çalistiklarini belirten Bilgen, “Dünyada ve Türkiye’de çevre dostu ürünlere ilgi giderek artiyor. Bu tarz ürünler hem üretimi hem kullanimi açisindan son derece önemli. Biz de iki tane ekolojik ürün üzerine çalismalar yapiyoruz. Bir tanesi biyoplastik granül ham madde. Direkt sanayiye yönelik bir malzememiz. Endüstriyel atiklar kullanarak biyoplastik granül ham maddesini üretiyoruz. Amaç burada hem atiklar geri dönüsüme kazandirilsin, atiklardan yararli ham madde elde edelim hem de petrol türevi plastikler biliyoruz ki, hem dogal kaynaklarimizi kullaniyor hem de atmosfere ciddi anlamda karbon salinimi yapiyor. Bu karbon salinimi da günümüzdeki en büyük çevre problemlerinden biri olan iklim degisikligini tetikliyor. Bu yüzden tüm dünyada oldugu gibi Türkiye’de de biyoplastik kullanimina, yani dogada bozulabilen, çevre dostu plastik kullanimina geçis söz konusu. Biz de bu amaçla biyoplastik üzerine çalismalar yaptik” dedi.
Biyoplastigin sürdürülebilir kaynaklardan elde edilen bir malzeme oldugunu vurgulayan Bilgen, “Bitkilerden ya da mikroorganizma kaynakli; genellikle selüloz türevli, nisasta türevli ya da polilaktikasit türevli olabilir ve dogada bozunabilen bir malzemedir. Bildigimiz petrol türevli plastikler ise bazen yüzyillarca bozunmadan dogada kalabiliyor. Klasik plastikleri kullandigimiz zaman hem dogal kaynaklarimizi kullaniyoruz hem de bozunmayan bir kaynakla ciddi bir atikla karsilasmak durumunda kaliyoruz. Biz bu amaçla biyoplastik granül üretimini gerçeklestirmeye basladik” diye konustu.
“Gida endüstrisi atiklarini kullaniyoruz”
Biyoplastigin, normal sartlarda patates, misir ya da selüloz gibi malzemeler kullanilarak elde edildigini, Avrupa ve Amerika’da dekarlarca alanda misir, patates yetistirilip biyoplastik üretimi gerçeklestirildigini kaydeden Bilgen, ancak günümüzde nüfus artisiyla birlikte gidayi baska bir amaçla kullanmanin dogru olmadigini söyledi.
Bilgen, “Biz, ’gida kullanmak yerine gida fabrikasi atiklarini kullanabilir miyiz’ diye düsündük ve buradan yola çiktik. Gida endüstrisi atiklarini kullaniyoruz. Gida fabrikasi atiklarini kullanarak biyoplastik granüllerini elde ediyoruz. Biyoplastik granüllerimizi, sanayicimiz, plastik üretimindeki mevcut sistemini degistirmeden ham madde olarak kullanabiliyor. Tek kullanimlik malzemelerde son derece önemli, çünkü kullan at malzemeleri zaten direkt biz dogaya veriyoruz. Biyoplastik malzemeler hem dogada bozunabilir hem de kompostlanabilir özellige sahip; yani plastik kasik, çatal, tabak gibi tek kullanimlik malzemeleri kullandiktan sonra arka bahçemize gömüp direkt dogaya geri dönüsünü saglayabiliyoruz” ifadelerini kullandi.
“Tamamen gida safliginda ekolojik oyun hamuru ürettik”
Ekolojik oyun hamurunun da biyoplastik gibi kompostlanabilir özellige sahip oldugunu dile getiren Bilgen, hamurun hiçbir sekilde kimyasal içermedigini vurguladi. Bilgen, “Oyun hamurumuz, tamamen gida safliginda malzemelerden üretiliyor. Oyun hamurlarinin en büyük sorunu çok kisa sürede kurumasidir. Laboratuvarda gelistirdigimiz özel bir formülle oyun hamurlarimiz kolay kolay kurumuyor. Kurudugu zaman elimizde yogurdugumuzda vücut isisiyla tekrar hamurlasabiliyor ve tekrar kullanilabiliyor. Zaten ekolojik olmasinin özelliklerinden biri de uzun ömürlü olmasidir. Hemen atilan sey zaten direkt dogaya zarar verir. Içeriginde hiçbir kimyasal madde bulunmuyor” seklinde konustu.
Sirketlerinin temel kavraminin ’plastiksiz yasam’ oldugunun altini çizen Bilgen, “Dolayisiyla biz sifir atik ve plastiksiz yasam üzerine ürünler olusturuyoruz. Oyun hamurumuzda da ne ambalajinda ne içeriginde hatta etiketinde bile hiçbir sekilde plastik kullanmiyoruz, tamamen dogal ürünlerle yapilmis. Ayni zamanda dogal oldugunu, ekolojik oldugunu kanitlayacak bir takim analizler ve sertifikalarin da yapilmasi gerekiyor. Bunlari da gerçeklestirdik. Yani çocugunuza hiç düsünmeden rahatlikla verebileceginiz bir oyuncak olmakla birlikte, kullanim sonunda dogaya gittigi zaman çevreyi de korumus olacaksiniz, çünkü kompostlanabilir bir özellikte. Dogaya karistigi zaman ekolojik dengeyi bozmayacak bir ürün olusturduk” dedi.