Manisa Ile Kazakistan Arasindaki Ticari Iliskiler Gelisecek
Manisa Ticaret ve Sanayi Odasi (Manisa TSO), oda üyelerinin dis pazarlarda daha güvenli ve dogru bir sekilde yer alabilmeleri için çalismalarina hiz kesmeden devam ediyor. Oda üyelerinin dis pazarlara ulasmasi noktasinda yogun temaslarda bulunan ve birçok yabanci heyeti Manisa’da misafir eden Manisa Ticaret ve Sanayi Odasi, Kazakistan Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Yerkebulan Sapiyev ve beraberindeki heyeti konuk etti.
Toplantinin öncesinde konusan Manisa Ticaret ve Sanayi Odasi Yönetim Kurulu Baskani Mehmet Yilmaz, Kazakistan Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Yerkebulan Sapiyev ve beraberindeki heyeti Manisa’da agirlamaktan dolayi büyük memnuniyet duyduklarini ifade etti.
Baskan Mehmet Yilmaz, hazirlanan sunum esliginde Kazakistan heyetine Manisa’nin ekonomik yapisi ile odanin islevi ve yaptigi hizmetler hakkinda bilgilendirmede bulundu.
“Kardes ülke Kazakistan ile siyasi ve ekonomik ortaklik için büyük mesafe alinmistir”
Baskan Yilmaz, “Kazakistan bulundugu bölgede Rusya ve Çin’den sonra en büyük yüz ölçüme sahiptir. Dünyanin dokuzuncu büyük ülkesidir ve Türkiye’nin yaklasik dört kati büyüklügünde bir yüz ölçümüne sahiptir. Bu nedenledir ki verimli topraklari vesilesiyle bugday üretiminde önemli ülkelerden biridir. En önemlisi kaliteli, sert bugdayi dünya pazarlarinda talep görmektedir. Ayrica 2000’li yillardan sonra artan petrol yatirimlari ile önemli petrol ülkelerinden birisidir. Mineral zengini bir ülke olan Kazakistan, 1200’den fazla mineral kaynak çesidine sahiptir. Çinko, kursun, krom ve volfram kaynaklari bakimindan dünyada birinci siradadir. Diger taraftan gümüs ve uranyum madenlerinde dünya ikincisi, bakir rezervlerinde ise üçüncü siradadir. 2015 yilinda, dünyadaki tüm uranyum üretiminin yüzde 21’i Kazakistan’dan gelmektedir. Kazakistan’in baslica ihracat ürünleri petrol, dogalgaz, kömür, canli hayvan, deri ve tarim ürünleridir. Ithal ettigi mallar ise ulasim araçlari, makine ve yedek parçalari, ayrica dayanikli tüketim mallaridir. Kardes ülke Kazakistan 16 Aralik 1991 bagimsizligini ilan ettiginde ilk taniyan ülke Türkiye Cumhuriyeti oldu. Ertesi yil mart ayinda diplomatik iliskiler tesis edilmis, kisa sürede stratejik siyasi ve ekonomik ortaklik için büyük mesafe alinmistir. Ilk anlasma 1997 tarihinde ‘Ticaret ve Ekonomik Teknik Is birligi Anlasmasi’ olarak kayitlara geçmistir. 2009 yilinda ‘Stratejik Ortaklik Anlasmasi’, 2012 yilinda ise ‘Yüksek Düzeyli Stratejik Isbirligi Konseyi’ kurulmustur” dedi.
“Manisa’miz sanayi ve tarimda ülkemizin en önemli illeri arasindadir”
Sözlerine Manisa ekonomisi üzerine olusan veriler ile devam eden Baskan Yilmaz, “Illere göre ihracat siralamasinda Manisa yaklasik 5 milyar 200 milyon dolar ihracati ile ülkemizde yedinci siradadir. 2022 yili ihracatimizin sektörler itibariyle dagilimina baktigimizda; ilk sirada 2 milyar dolar ile toplam ihracatimizin yüzde 43’ünü gerçeklestiren Elektrik ve Elektronik sektörü gelmekte. Bu sektör Manisa için en önemli konumdadir. Ikinci sirada yaklasik 736 milyon dolar ile (Yüzde 14) Iklimlendirme Sanayi ve 681 milyon dolar (Yüzde 13) ile Otomotiv Endüstrisi gelmekte. Siralama 218 milyon dolar ile Kuru Meyve ve Mamulleri (Yüzde 4), 193 milyon dolar ile Makine ve Aksamlari (Yüzde 3,7) gelmekte. Manisa olarak son üç yilda sektörler itibariyle siralamamiz asagi yukari bu sekilde olmustur. Ilimizin ekonomisine yön veren sektörlerin basinda elbette sanayi gelmektedir. 2019 verilerine göre, sanayinin GSYH içindeki payi yüzde 43 olmustur. Bunu yüzde 17 ile hizmet sektörü, yüzde 15 ile tarim sektörü ve yüzde 3 ile insaat sektörü izlemektedir. Manisa kisi basi milli gelir olarak ortalama 8 bin dolar ile kendi bölgesinde (TR33 Bölgesi) birinci siradadir. Ülkemizde issizlik orani yüzde 10 olmasina ragmen Manisa’nin içinde bulundugu Bölgede (TR33) issizlik orani yüzde 6,9 düzeyindedir. Nüfus büyüklügüne göre bu oran ülkedeki en düsük issizlik oranina denk gelmektedir. Manisa tarimda ülkemizin en önemli illeri arasindadir. Türkiye kuru üzüm üretiminde dünyada birinci siradadir (290 bin ton). Manisa bu üretimin nerdeyse tamamini tek basina üretmektedir. Ülkemizdeki ‘Sultani Çekirdeksiz Üzüm’ üretiminin yüzde 85’i Manisa’da gerçeklesmektedir. Manisa son yillarda yapilan ekim çalismalariyla birlikte Zeytin üretiminde ilk siradadir. 150 bin ton zeytin üretimi ile ilk siradadir. Toplam 26 milyon agaç ile agaç sayisinda birincidir. TÜIK 2021 verilerine göre toplam et tavugu siralamasinda birinci siradadir. Yumurta Tavugu siralamasinda ise Manisa yaklasik 12 milyon adet ile Afyonkarahisar’dan sonra ikinci siradadir. Diger tarim verilerine bakildiginda, Tatli Patates üretiminde ikinci, Tütün üretiminde üçüncü ve Salçalik Biber üretiminde üçüncü siradadir. Bunun yanisira kuru börülce üretiminde birinci, hünnap üretiminde ikinci ve tursuluk hiyar üretiminde üçüncü sirada yer almaktadir. Kisaca Manisa ülkemizin en önemli sanayi ve tarim sehirlerinden biridir. Manisa ayni zamanda tarihi ve turizmi ile önemli konuma sahiptir. Tarihte hep ticaret ve finansin merkezi olmustur. Madeni paranin ilk darp edildigi Salihli-Sart, Lidya Uygarligi Manisa sinirlari içindedir. Incil’de adi geçen 7 kilisenin üçü Salihli Sardes, Alasehir St. Jean ve Akhisar Thyateira kiliseleri Manisa’da yer aliyor. Osmanli döneminde, Fatih Sultan Mehmet (II. Mehmet) ve Kanuni Sultan Süleyman gibi birçok Sehzade Manisa’da egitim aldigi için “Sehzadeler Sehri” olarak bilinir. Yaklasik 400 yil önce Manisa’da iken hastalanan Kanuni Sulan Süleyman’in annesi Hafsa Sultan için dönemin hekimleri tarafindan yapilan 41 çesit baharat ile yapilan Mesir Macunu hala sifa kaynagidir. Sifa bulan Hafsa Sultan bu macunu ihtiyaci olanlara dagitarak paylasmistir. Her yil bahar ayinda Uluslararasi Mesir Festivali düzenlenerek bu paylasim gelenegi devam ettirilmektedir” diye konustu.
“Toplantimizin her alanda yeni ufuklar açmasini temenni ediyorum”
Sözlerinin son bölümünde iki ülke arasindaki ticari iliskilerin altini çizen Baskan Yilmaz, Kazakistan ile ülkemiz arasindaki ticari iliskilere baktigimizda son üç yilda ihracat kalemlerimizin olumlu yönde gelistigini görmekteyiz. Kazakistan’a olan ihracatimiz 2020 yilinda 874 milyon dolar, 2021 yilinda 1 milyar 144 milyon dolar, 2022 yilinda yaklasik yüzde 14 artarak 1 milyar 306 milyon dolara yükselmistir. Kazakistan’dan ithalatimiz ise 2020 yilinda 1 milyar 180 milyon, 2021 yilinda 1 milyar 595 milyon dolar, 2022 yilinin ilk on bir ayinda ise 3 milyar 274 milyon dolara ulasmistir. Manisa olarak ihracatimiz ise 2021 yilinda 4 milyon dolar iken 2022 yilinda 12 milyon dolar seviyesine yükselmistir. Agirlikli olarak Kazakistan’dan petrol ithal eden Türkiye, daha sonra bakir, ham alüminyum, ham çinko, taranmamis pamuk lifi, mercimek, bezelye, nohut, keten tohumu gibi ürünleri ithal etmekte. Tekstil ürünleri, ilaç malzemeleri, dokuma hali, zemin kaplamalari, ev cihazlarini da ihraç etmektedir. Iki ülke arasindaki tarihsel iliskilerin derinligine bakildiginda ticaret hacminin 5 milyar dolar seviyesinde olmasini yeterli görülmemelidir. Bu tutarlarin arttirilmasi mümkündür. Örnegin Kazakistan’dan sert bugday ithalati, bizden daha fazla dayanikli esya ve makine aksaminin degisimi düsünülmelidir. Insallah bugünkü ziyaret bu çalismanin baslangici olur. Sözlerime son verirken geçen yil ocak ayinda baslayan protestolar ve akabinde düzenin saglanmasiyla sonuçlanan olaylar karsisinda üzüntülerimizi ifade etmek isterim. Insallah bir daha böyle olaylar yasanmaz. Kazak Dostlarimiza ziyaretlerinden dolayi mütesekkirim. Toplantimizin her alanda yeni ufuklar açmasini temenni ediyorum. Sizleri Sahsim ve Yönetim Kurulumuz adina saygiyla selamliyorum” dedi.
Kazakistan Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Yerkebulan Sapiyev ise, “Bizim burada kardeslerimiz, dostlarimiz var. Bu nedenle sizleri hiçbir zaman aklimizdan çikarmiyoruz. Manisa gelisen bir sehir. Sizden de dinledik. En önemlisi sanayi ve tarim sehri. Bugün burada kuracagiz baglantilar ile ileriki günlerde iki ülke arasindaki ticari iliskileri daha da ileriye götürecegimizi düsünüyorum. Biz burada ki sanayinin bizim bölgemize de gelmesi için sizlerin desteklerinizi bekliyoruz. Kiymetli sunumlari ve göstermis olduklari misafirperverlikten dolayi Manisa Ticaret ve Sanayi Odasi ailesine tesekkürlerimizi sunuyoruz” diye konustu.