Yozgat'ta 6 Bin Yil Öncesine 'Hassas Dokunus'
Anadolu’nun en eski yerlesim merkezlerinden biri olan ve tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipligi yapan Yozgat’ta tarihi gün yüzüne çikartiliyor.
Yozgat’in en eski tarihi yapilarindan biri olan ve M.Ö. 4000 yilindan önce yasamin oldugu Çadir Höyük’te, arkeologlar firça darbeleri ile geçmise isik tutarak tarihi gün yüzüne çikartmaya çalisiyor. Çadir Höyük’teki kazilar, 28 yildir itina ile yapilirken çalismalar sonrasi elde edilen bulgular da arkeologlar tarafindan inceleniyor. Bünyesinde Kalkolitik Çagi; Hititler, Frigler ve Persler, Helenistik Çagi; Roma, Bizans medeniyetlerinin izini barindiran Çadir Höyük ’ün bölge ve ülke turizmine kazandirilmasi amaçlaniyor.
“Hassas dokunuslarla gün yüzüne çikariyoruz”
Kazi bölgesinde çalisan Yozgat Bozok Üniversitesi Sanat Tarihi 3. Sinif ögrencisi Demet Demirhan, “Çadir Höyük kazi alaninda çalisiyoruz. Su an çalistigimiz alan Kalkolitik dönem. Bu dönem hassas bir dönem oldugu için çok ince çalismalar yapiyoruz. Ççalismalarimiz çok güzel gidiyor, hocalarimiz bize çok yardimci oluyorlar. Hassas dokunuslarla biz de bu alanin gün yüzüne çikmasina yardimci oluyoruz” dedi.
“Tarihi kalintilari ortaya çikariyoruz”
Yozgat Bozok Üniversitesi Sanat Tarihi 4. Sinif ögrencilerinden Ezgi Bakioglu ise, “Çadir Höyük’te görev aldim. Burada tarihi kalintilari ortaya çikariyoruz. Kazi yapiyoruz, Çadir Höyük eski uygarliklara dayanan bir yapi. Burada günümüze kadar gelen kalintilari ortaya çikarmaya çalisiyoruz. Su anda çalismalarimiza devam ediyoruz” seklinde konustu.
“Kazi çalismalarina katkida bulunuyoruz”
Kazi çalismalarina Peyniryemez köyünden katilan vatandaslardan Esma Solak da, “Buraya geliyoruz, çalisiyoruz. Ailemize katki sagliyoruz hem de buranin aydinliga çikmasini istiyoruz. Burada kazi çalismalari yapiyoruz. Burasinin turizme kazandirilmasini istiyoruz. Biz de kazi çalismalari ile katkida bulunuyoruz.” ifadelerine yer verdi.
“Erken evrelere ait yeni mimari ögeler ortaya çikmaya basladi”
13 Temmuz’da çalismalara basladiklarini belirten kazi baskan yardimcisi Burcu Yildirim da, “Leiden Üniversitesi Arkeoloji Bölümünde doktora çalismalarima devam ediyorum. Biz bu seneki çalismalarimiza 13 Temmuz’da basladik. 30 Agustos’a kadar çalismalarimiza devam etmeyi düsünüyoruz. Suanda Kalkolitik dönem, Bizans dönemi ve demir çagina ait açmalarda çalismalarimiza devam ediyoruz. Yaklasik 20 isçi ve bir o kadar ögrenci ve uzman ile yaklasik 35 kisilik bir ekibimiz var. Çalismalarimiz gayet iyi gidiyor. Su ana kadar Kalkolitik dönemden bahsedecek olursak asagi kasaba olarak adlandirdigimiz alanda büyük ihtimalle bu sezonun sonunda en erken evreye ulasmis olacagiz. Bu bizim umdugumuzdan çok çok daha iyi bir gelisme olacak. Kazi çalismalarimizda su ana dek birçok mimari ögelere rastladik. Bahsettigim gibi en erken evrelere ulasirken aslinda bu erken evrelere ait yeni mimari ögeler ortaya çikmaya basladi.
Tabi bunlar çok ilginç ve bunlarin kazisina devam ediyoruz. Bol bol çanak çömlek buluyoruz, hayvan kemikleri buluyoruz ama sezonun sonunda bu görüntü degisebilir. Su anda daha çok mimari buluntular çikiyor” diye konustu.
“Kalkolitik dönemden Bizans dönemine kadar kesintisiz bir yerlesim söz konusu”
30 yila yakin kazi çalismalarinin devam ettigini söyleyen Çadir Höyük Kazi Baskan Vekili Deniz Erdem ise “Orta Dogu Teknik Üniversitesi Tarihsel Çevre Degerlerini Koruma Merkezinde görevliyim. Ayni zamanda Çadirhöyük’te kazi baskan vekilligini yürütüyorum. Höyügümüzde 30 yila yakin kazi çalismalarimiz devam ediyor. Yozgat tarihi için oldukça önemli bir yer çünkü milattan önce 4. binde su anda içinde bulundugumuz alan erken dönem alani. Kalkolitik dönemden Bizans’a kadar kesintisiz bir yerlesim söz konusu. Bu da asagi yukari 6 bin yillik tarihe tekabül etmekte. Dolayisiyla Yozgat’in 6 bin yil boyunca gösterdigi gelisimi çadir höyükten okumak mümkün” dedi.
“Seramik üreticiligi ve ticaretine ev sahipligi yapmis”
Çadir Höyügün erken dönemden itibaren seramik üreticiligine de ev sahipligi yaptigini söyleyen Erdem, “Ayni zamanda bu seramigin ticaretini yapmis bir höyük. Dolayisiyla ticaret aglari açisindan da önemli bir yerde bulunmakta. Önümüzdeki çalismalarda daha erken neolitik döneme de inmeyi umuyoruz. Dolayisiyla ilk köy yerlesiminden günümüze kadar Yozgat tarihini detayli bir sekilde Çadirhöyük’ten ögrenmek mümkün olacak. Kalkolitik dönemden itibaren yerlesim görmüs erken tunç çaginda yerlesim devam etmis daha sonra Hitit’ler ve demir çag yerlesiminin üzerine Roma Helenistik dönemler yasanmis en sonda Bizans yerlesimiyle höyügümüz son bulmus. Yozgat’in en eski tarihi yapilarindan bir tanesi ve yerlesiminin kesintisiz olmasi. En önemlisi bütün bir tarihi gelisimi hiçbir fire vermeden detayli bir sekilde incelememiz ve anlamamiz mümkün” ifadelerine yer verdi.