Saglikli Bir Uyku Için Mutlak 'Karanlik'

Vücuttaki en önemli biyolojik unsurlardan biri olan melatonin hormonunun salgilanmasini engelleyen durumlara deginen Medical Park Ordu Hastanesi’nden Immünoloji ve Alerji Hastaliklari Uzmani Prof. Dr. Ali Kutlu, “Sehir hayati ve modern yasam kosullarina bagli sürekli aydinlik geceler, elektromanyetik dalga kirliligi, gece mesaileri ve uyku bozukluguna yol açan hastaliklar melatonin hormonu salgilanmasini engellemektedir” seklinde konustu.

Prof. Dr. Kutlu, biyolojik ritmimizi bozan ve melatonin salgisinin geceleri yükselmesine engel olan aydinlik gecelerin, yillar içeresinde hücrelerde kalici hasara neden olarak kanser olma riskini artirdigini söyledi.



Geceleri pencereden isik sizmamasina dikkat edin

Geceleri perdeler örtülü olsa dahi pencereden sizan isiklarin melatonin salinimini engelledigini dile getiren Prof. Dr. Ali Kutlu, “Melatoninin halk arasinda popüler ismi mutluluk hormonu olsa da aslinda bu bilinen anlamda bir hormon degildir. Hormonlar için tanimlanan birçok özelligi içermez. Daima karanlikta sentezlenir ve kana salgilanir. Karanlik periyot herhangi bir nedenle sekteye ugradiginda (aydinlikta uyumak, uykudan uyanip aydinliga maruz kalmak, karanlikta bile olsa televizyon seyretmek vs.) pineal bez derhal melatonin üretimini durdurur ve kandaki melatonin düzeyleri düser. Insanoglunun melatonin salgisi günlük saatle iliskili olmayip biyolojik saate baglidir. Biyolojik saat ise tamamen aydinlik-karanlik döngüsüne baglidir. Karanlik periyoda ne zaman girerseniz, o zaman melatonin üretilmeye baslanir ve karanlik sürdükçe de üretimi devam eder. Perdeler örtülü olsa bile pencereden sizan isiklar veya kullandigimiz dijital cihazlarin ekranlarindan yansiyan yapay isik (mavi isik) melatonin salinimini engeller” diye konustu.



Kansere karsi koruyor

Melatoninin insanoglunda beynin uykuya geçis kapilarini açan bir araç olduguna dikkat çeken Prof. Dr. Ali Kutlu, su bilgileri paylasti:

“Melatonin uyku ile uyaniklik ve uyaniklik ile uyku arasindaki geçisin organizatörüdür, onlarca mekanizma ile insanlari kanserin her türünden korur. En büyük koruyuculuk meme kanserinde gösterilmis olup bu konuda yüzlerce yayin vardir. Melatonin sadece kanserden degil, diyabet, hipertansiyon, damar sertligi, karaciger yaglanmasi gibi medeniyet hastaliklari olarak siniflanan tüm uzun süreli hastaliklardan korur. Özellikle Covid-19 salgininda antiviral etkinligiyle immün sistem için çok önemli bir ajan oldugu anlasilmistir.”

Fazla aydinlik hücre hasarina yol açiyor

Melatoninin mutlu olmanin altyapisini olusturan en önemli molekül oldugunu söyleyen Prof. Dr. Ali Kutlu, “Melatonini eksik olan insanin mutlulugu da eksiktir. Tibbin ve ilaç firmalarinin uzun süre yüz çevirdigi melatonin, simdilerde Bati dünyasinin en iyi antidepresani haline gelmistir. Gündüzleri kan melatonin düzeylerimizin düsük olmasi, en az gece yüksek olmasi kadar önemlidir. Yani melatoninin kendisi kadar önemli bir baska husus kan ritminin olmasidir. Modern insan zaten gecelerini fazlaca aydinlatarak, kendine bir anlamda kötülük yapmistir. Biyolojik ritmimizi bozan ve melatonin salgisinin geceleri yükselmesine engel olan aydinlik geceler, yillar içeresinde hücrelerde kalici hasara neden olarak kanser riskini artirmaktadir” diye konustu.



Saglikli yasam dengeli bir uyku ile mümkün

Bazi küçük önlemlerle vücudumuzdaki melatonin salinmasini kolaylastirarak daha saglikli ve mutlu olabilecegimizi vurgulayan Prof. Dr. Ali Kutlu, açiklamalarinda su bilgilere yer verdi:

“Özellikle çocuklarinizin odasinda gece lambalarinin solgun kirmizi isik olmasi tercih edilir. Bu isik melatonin salgisini en az etkileyen dalga boyuna sahiptir. Ayni durum ebeveynlerin yatak odalari için de geçerlidir. Gece herhangi bir nedenle kalktiginizda, mümkün olan en az seviyede isik kullanin, odanizi fazla aydinlatmayin. Televizyon karsisinda uyuma aliskanliginiz varsa bu aliskanliktan kurtulun. Gece eglencelerinden hoslaniyorsaniz, en azindan üst üste olmasina müsaade etmeyin. Ayni saatlerde yatip kalkmaya özen gösterin. Düzenli bir hayat sürmeye gayret edin. Gece çalismak zorundaysaniz, bunu mümkün oldugunca gündüze tasiyin. Mümkün degil ise en az isik kullanilan ortam yaratin. Uzun yasamin sirlarini arastiran bilim insanlari, aralarinda 100 yasini devirmis çok sayida insan olan Kafkas köylülerini incelediklerinde sabah günes dogmadan çok erken saatlerde baslayan, çok agir olmayan egzersizlerle devam eden (tarlaya gitme ve gelme, tarimsal faaliyetler seklinde gün içinde hafif egzersizler) ve gece erken saatlerde yataga gidilerek sonlanan bir hayat tarziyla karsilasmislar. Kim bilir, bu yasam tarzi belki de saglikli melatonin salinmasinin bir yansimasidir. Öyle anlasiliyor ki, saglikli bir yasam dengeli bir uykuyla mümkün olmaktadir. Saglikli ve yeterli bir uyku viral enfeksiyonlarla mücadelede çok önemli bir rol oynamaktadir. Uykusuzluk, virüslerle mücadele eden immün sistem hücrelerinin sayisini düsürür ve fonksiyonlarini bozar. Uykusuz kalinan yorgun günler sonrasi daha kolay gribe yakalaniriz. Melatonin ayni zamanda antiviral ve antiinflamatuvar özellikleriyle immün sistemini destekler. Uyku problemi yasayanlar son derece güvenli melatonin takviyeleri kullanabilir.”