Yogurt Için UNESCO Hamlesi

Gastronomist Süleyman Dilsiz, Kültür ve Turizm Bakanligina “Yogurdun UNESCO Somut Olmayan Kültürel Varlik” olarak tescil edilmesi için basvuruda bulundu. 12 yillik arastirma sonucu yogurda dair her seyi ele aldigi “the yogurt” çalismasi için alan çalismasi da yapan Dilsiz, 29 gün kaldigi Sibirya’da 16 bin km, 7 sehir 16 oba ve yurtta kalarak yogurdun izini aradi. Türklerin dolastigi Ortadogu’da 3 ülke, kuzey Afrika ve Balkanlar ile Kafkaslar’da da yogurdun izini arayip dolasan Dilsiz, cografyalardaki yogurt kültürünü kesfedip 365 tarifle çalismasini tamamladi.

“Yogurttan üç yüzün üzerinde deyim ve atasözü bulunuyor”

Gastronomist Süleyman Dilsiz, yogurdun ‘UNESCO Somut Olmayan Kültürel Varlik’ olarak tescil edilmesi için Kültür ve Turizm Bakanligi’na yaptigi basvuruda özetle su ifadeleri kullandi: “Cografyamizin gastronomik degerlerini sahiplenip tanitilmasi ve ülkemizin çok renkli kültürlerin kavsaginda olmasinin getirdigi avantaji somut ve soyut kültürel varliklarimizin dünya arenasina tasinmasi önemli bir misyon. Yogurt, ülkemizin Orta Asya’dan baslayarak dolastigimiz tüm cografyalara tasidigi, tarihi çok gerilere giden ve kendisine has ritüelleri olan en degerlilerimizden birisi. Bu vizyonla, Yakut Türkçesi’nde 2 bin yildan fazla, Budist Türk metinlerinde bin yildan fazla ve Divan-i Lugatit Türk, birçok dolastigimiz cografyalardaki tipki ritüeller vb. geçmisini belgeleyebildigim degerlerinden yogurdun degerlerinden. Sadece yogurttan üç yüzün üzerinde deyim ve atasözü bulunuyor. Yogurdun bize ait kesif oldugunu uluslararasi arenada gecikmis hakli gururu için hedefledigim “UNESCO SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL VARLIK” olarak tescil edilmesi hususunu degerli bilgilerinize sunarim.”

“272 dile Türkçe’den geçmis”

Türklerin Orta Asya’dan yola çiktigindan beri ugradigi cografyalarda günümüze izler birakarak geldigini, bu izlerin en degerlilerinden birisinin de yogurt ve kültürü oldugunu belirten Süleyman Dilsiz, Yogurdun 3 Kitada 365 Tarifle Yolculugu’nu kaleme aldigi “TheYogurt” Yogurt Uygarligi çalismasinin projesi hakkinda su bilgileri verdi: “Bizim disimizda birçok ülkenin sahiplenip ülkelerinin itibarina ve ekonomilerine deger katan ancak bizim ise ayni ölçüde degerlendiremedigimiz bir miras. Önüne hiçbir ulusun adini alamayacak kadar 272 dile Türkçe’den geçmis, bizlerle özdeslesmis ‘yogurt’u sahiplenme vakti çoktan geldi. Yaklasik 2 bin yildan fazla Yakut Türkçesi’nde izleri sürülebilen ‘yogurt’ kelimesinin varligi ve yogurt yapim ve sunum teknik ve ritüellerinin Altaylar ve Toroslar ile göçün yogun oldugu Anadolu kentlerinde benzer olmasi çok degerli kültürel iz. Bin yillik Budist Türk metinlerinde yogurdun geçmesi daha eski dünya uygarliklarinin yogurda dair daha eski kaynak sunamamasi UNESCO somut olmayan kültürel varlik kategorisinde basvuruyu hak ediyor” dedi.