Akkuyu NGS'nin Ilk Ünitesinde Ana Isler Tamamlandi
Akkuyu Nükleer A.S Genel Müdürü Anastasia Zoteeva, santral insaat takvimine siki sikiya bagli olduklarini belirterek, "Cumhuriyetin 100. yilini hep birlikte onurlu bir sekilde karsilayacagiz. Türkiye’nin nükleer enerjiyi barisçil amaçlar çerçevesinde kullanan ülkeler kulübüne girmesi için elimizden geleni yapiyoruz. Tam da 2023 yilinda, burada tarihi bir olay gerçeklesecek. Santralimizin ilk ünitesi için sahaya taze yakit teslim edilecek” dedi.
Çevrim içi düzenlenen etkinlikte insaat sahasi Akkuyu’da çalisan Türk mühendisler tarafindan sanal bir turla katilimcilara gezdirildi.
Etkinlikte konusan Akkuyu Nükleer A.S. Genel Müdürü Anastasia Zoteeva, her yil düzenlenen etkinlik ile Türkiye’nin ilk nükleer santralinin santiyesinin kapilarini açarak, son gelismeleri paylastiklarini kaydetti.
Zoteeva, “Bu yil hepimiz için çok özel bir yil oldu. Ayni anda 4 nükleer güç ünitesini insa ediyoruz. Bundan büyük gurur duyuyoruz ve sizlerin de bu gururu bizimle paylasmanizi istiyoruz” diye konustu.
"Ilk ünite hizla tamamlaniyor"
Insaat sahasindaki çalismalara deginen Zoteeva, "Akkuyu Nükleer Güç Santrali dünyanin en büyük nükleer santral insaat sahasidir. Ilk blokta hem insaat kisminda hem ekipmanin kurulumunda ana is hacmini tamamladik. Reaktör binasi ve tribün bölümünün su anki hali ve görünümü neyse, Akkuyu Nükleer Santrali çalismaya ve elektrik üretmeye basladiktan sonra da hemen hemen benzer bir yapiya sahip olacaktir. Reaktör binasinin sadece özel bir kubbeyle örtülmesi ve betonlanmasi gerekiyor. Bu islem ise çok yakinda, yani yil sonundan önce gerçeklesecek. Ardindan, devreye alma asamasi bizi bekliyor. Yakinda açik reaktöre su verme islemine baslayacagiz. Bu nükleer santral insaatinin çok önemli bir asamasidir. Basit bir ifade ile santralin ana ekipmanini baglayan boru hatlarini kontrol edecegiz” ifadelerini kullandi.
Tüm dis kosullara ragmen nükleer santral insaatinin takvime uygun sekilde ilerledigine dikkat çeken Zoteeva, “Nükleer santral insaat takvimine siki sikiya bagliyiz ve Türk devletine, Türk halkina karsi tüm yükümlülüklerimizi yerine getiriyoruz. Birlikte el ele çalisiyoruz. Tesis suanda yüzde 80’ininden fazlasi Türk vatandasi olmak üzere 25 binden fazla kisiye istihdam saglamaktadir. Rosatom, Türkiye’ye teknoloji transfer ediyor. Is birlikleri için devlet kurumlarinin temsilcilerine çok tesekkür ederiz” seklinde konustu.
"Yakit 2023 yilinda sahada"
Gelecek yilin önemli bir tarih oldugunu vurgulayan Zoteeva, “Cumhuriyetin 100. yilini hep birlikte onurlu bir sekilde karsilayacagiz. Türkiye’nin nükleer enerjiyi barisçil amaçlar çerçevesinde kullanan ülkeler kulübüne girmesi için elimizden geleni yapiyoruz. Tam da 2023 yilinda, burada tarihi bir olay gerçeklesecek. Santralimizin ilk ünitesi için sahaya taze yakit teslim edilecek” dedi.
Santralin ülkenin teknolojik gelisimine ve enerji istikrarina katki saglayacagini belirten Zoteeva, nükleer güç santrallerinin petrol ve gaz fiyatlarindaki dalgalanmalardan bagimsiz olarak öngörülebilir elektrik tarifeleri saglayacagini söyledi.
Akkuyu NGS’nin santralde ve diger yan sektörlerde binlerce kisiye istihdam sagladiginin altini çizen Zoteeva, bunun yerel sanayi için siparisler, hizmetlerde ve turizmde büyüme ve daha fazlasi anlamina geldigini ifade etti.
Zoteeva, sözlerini, “İçel’ni ve Türkiye’nin ve tüm Dogu Akdeniz Bölgesinin önümüzdeki on yillar boyunca istikrarli ekonomik kalkinmasi güvence altina alinmistir” seklinde tamamladi.
"Çevreye hiçbir olumsuz etkisi olmayacak"
Programa katilan Akkuyu Nükleer A.S. Insaat Müdür Yardimcisi Dmitry Romanets de Akkuyu NGS’nin birinci ünitesindeki insaat ve montaj çalismalarinin tamamlanma asamasinda olduguna isaret ederek, ünitelerde devam eden çalismalara iliskin son durumu aktardi. Romanets, proje ile ilgili Istanbul, Ankara, Izmir, Antalya, İçel, Sinop, Konya, Erzurum gibi çok sayida sehirden katilimcinin ‘akkuyugunu.com’ adresi üzerinden gönderdikleri sorulari da yanitladi.
"Akkuyu, dünyanin en güvenli santralidir"
Bir katilimcinin, Akkuyu’nun çevreyi nasil etkileyecegine, deniz ekosistemi için herhangi bir risk olusturup olusturmayacagina ve santralin yakininda yetistirilen tarim ürünler ile tutulan baliklarin güvenli tüketimine yönelik sorusu üzerine Romanets, “Akkuyu NGS’nin hiçbir olumsuz etkisi olmayacak. Akkuyu, dünyanin en güvenli santralidir. Modern bir nükleer enerji santralinin insasi sonucunda bölge kalkinmakta, ticari faaliyetler canlanmakta, yeni sakinler bölgeye çekilmekte ve yerel tarim ürünlerine olan talebi artirarak tarim üreticileri için pazari genisletmektedir" diye konustu.
Bu konuda Akkuyu NGS’nin referans santral olan Novovoronej NGS örnegini de veren Romanets, sunlari kaydetti: “Bu santralin bulundugu bölge, 50 yili askin süredir yogun tarim, et ve süt hayvanciligi ile kümes hayvanciliginin yapildigi bir yer olma özelligini tasiyor. Nükleer santralin insa edilecegi bölge, çevre güvenligi açisindan Türkiye’deki diger bölgelerden farkli olmayacaktir. İçel’de üretilen ürünler ise iç ve dis pazarlarda serbestçe satilabilecektir.”
"Istikrarli ve öngörülebilir fiyat"
‘Akkuyu NGS tarafindan üretilen elektrigin pahali olacagi dogru mu?’ seklinde gelen bir soruya da yatin veren Romanets, “Türkiye’de elektrik fiyatlarinin 18-20 sente ulastigi günümüzde, 12,35 cent istikrarli ve öngörülebilir bir fiyattir. Dünyadaki uranyum maliyeti ve diger enerji kaynaklarinin maliyeti ne olursa olsun, Akkuyu’da üretilen elektrik Türkiye’ye kilovat saat basina 12,35 sente mal olacaktir. Bu ülke için büyük bir avantajdir, çünkü ülke elektrik tüketen tüm sektörlerin gelisimini planlayabilir. Tüketiciler elektrik için garantili bir fiyata sahip olduklarini bileceklerdir" ifadelerini kullandi.
Kaymakamlardan degerlendirme
Gülnar, Silifke ve Aydincik kaymakamlari da ’Açik Kapi’ etkinligine video mesajlarla katilarak santral insaatinin bölgede olusturdugu degisimi dile getirdi. Gülnar Kaymakami Musa Ayyildiz, projenin son 5 yil içinde bölgeye büyük katki sagladigini kaydederek, “Gülnar özelinde konusmak gerekirse hem ekonomik anlamda hem de ticaret hacminin artmasi bölgeye olumlu anlamda son 5 yil içerisinde büyük bir katki saglamistir. Yine Gülnar bölgesinde özellikle Büyükeceli Mahallemizde isçi kamplarinin artmasi hem o bölgede oturan sayisinin artmasi hem de oradaki çalisan ve faaliyette bulunan esnaflarimiza ticaret anlaminda büyük bir katki saglamistir” diye konustu.
Ayyildiz, söyle devam etti; "Nükleer güç santralinde 4 reaktör binasinin da aktif olmasiyla beraber Türkiye’de suanda üretilen tüketilen elektrigin yüzde 10’unu karsilayacagi bir projeden bahsediyoruz. Türkiye tüketiminin yüzde 10’unu karsilayacak bir projeye bakis açimizin olumlu olmasi tabi ki dogal bir süreç.“
Akkuyu NGS projesinde çalisan yabanci uzmanlarin agirlikli olarak yasadigi Silifke’nin Kaymakami Abdullah Aslaner, bölgenin sosyal, ekonomik, kültürel ve imar açisindan çok degistigine dikkat çekerek, “Su anda Akkuyu Nükleer Santrali’nde çalisan isçiler oradaki çalisanlarin harcamalari, oradaki çalisanlarin konut, eglence, yeme talepleri üzerine tamamen kurulmus vaziyette. Dolayisiyla hem sosyal yapimiz hem kültürel yapimiz hem imar durumumuz hem insaatimiz hepsi degismis vaziyette” dedi.
Projenin ulasimdan yeme içmeye kadar her alanda çok büyük bir istihdam sagladigini isaret eden Aslaner, “Hem bu bizim ilçemizdeki ve bölgemizdeki insanlara istihdam sagladi hem de Türkiye’nin her tarafindan insanlar ilçemize ve bölgemize gelerek istihdama katilmis durumdalar” seklinde degerlendirme yapti.
Aydincik Kaymakami Muhammet Kiliçaslan da ilçenin genel itibariyle geçim kaynaginin tarimsal faaliyetlere, seracilik faaliyetlerine dayandigini ifade ederek, seracilik faaliyetlerinin nüfusun artmasiyla birlikte günden güne artis gösterdiginin altini çizdi. Kiliçaslan, ilçe nüfusunun nerdeyse yarisinin gençlerden olustuguna isaret ederek, söyle konustu: “Özellikle gençlerin is imkani bulmasinda Akkuyu Nükleer tesisi önemli bir güç. Nükleer güç tesisinin yapilmasiyla birlikte bölgedeki ulasim aginin daha fazla gelismesi, büyümesi gerçeklesmis durumda. Ayni zamanda disaridan gelen nükleer güç tesisi ile beraber hem disari illerimizden hem de yurt disindan gelen nüfusun ikameti açisindan birçok bölgede yeni altyapi yatirimlari yapildi. Yeni binalar, yeni tesisler yapildi. Bunlar da Akkuyu Nükleer Güç tesisinin hem ilçemize hem de bölgemize kattigi degerlerden bazilari.”
Türk mühendisler rehberliginde sahada sanal gezi
Etkinlik çerçevesinde yapilan sanal turda ise Rusya’da egitim alarak Akkuyu Nükleer A.S’de çalisan NGS Güvenlik Denetim Departmani Bas Uzmani Özlem Arslan ile Hidrolik Yapilar Birimi Pompa Istasyonu Operatörü Burak Peksen görev aldi. Türk mühendislerin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü ünitedeki son gelismeleri yerinde göstererek, verdikleri bilgilere göre projeye iliskin önemli basliklar söyle: "Birinci ünitenin ana sirkülasyon boru hattinin montaj isleminin tamamlanmasi, 2022 yilinin en önemli olaylarindan biri kabul ediliyor. Bir sonraki önemli olay ise bos reaktöre su tasinmasi olacak. Ana sirkülasyon boru hattinin içinde 160 atmosfer basinç altinda 330 santigrat dereceye kadar sicaklikta su dolasimda olacak. Ana sirkülasyon boru hattinin içindeki su, deniz suyu ile kesinlikle karismiyor. Deniz suyu NGS’nin sogutma sistemlerinde kullanildiktan sonra, neredeyse alindigi zamanki haliyle tekrar denize birakiliyor. Birinci güç ünitesinin reaktör binasinin kubbesi hazir halde reaktör binasinin üstündeki en tepe noktaya yerlesmeyi bekliyor. 2022 yilinin sonuna kadar reaktör binasinin üstünü bu kubbe ile kapatilacak ve geriye sadece betonlama islemi kalacak. Ilk ünitede, reaktör binasinin ana ekipmanlari hemen hemen hazir durumda. Reaktör binasinin ana elemanlari, reaktör binasinin açik tepesinden ‘Open Top’ teknolojisi kullanilarak yerlestiriliyor. Bu teknoloji Rusya, Japonya, Çin ve diger ülkelerdeki nükleer santrallerde kendisini kanitlamis bir teknoloji olma özelligi tasiyor. Sahada taze nükleer yakit depolama binasi da tamamlanmak üzere. Yakit, uluslararasi düzenleyicilerin tüm denetimlerinden geçtikten ve lisanslar alindiktan sonra birinci güç ünitesi çalistirilmadan hemen önce bu depoya getirilecek. Akkuyu NGS’nde üretilecek dagitim hatlarinin insasi devam ederken, Akkuyu-İçel dagitim hattinin insasi ise simdiden tamamlanmis durumda."
Açik Kapi etkinligine Rusya’da Novovoronej-2 NGS’de staj yapan Akkuyu NGS’nin Elektrik Bölümü uzmani Ahmet Yasin Öner, video baglanti yöntemi ile katildi.
Stajinin üç ayi askin bir süredir devam ettigini, aktif nükleer santrallerde egitim ve stajin isletme personeli için normal bir uygulama oldugunu ifade eden Öner, “Isimizde kendimizi sürekli gelistiriyoruz. Aldigim egitimden ve edindigim tecrübeden dolayi çok mutluyum. Rus nükleer santralindeki yüksek güvenlik kültürüne dikkat çekmek isterim. Buradaki tüm birimler saat gibi çalisiyor ve santralin çalismasi titizlikle kontrol ediliyor” dedi.
Proje çerçevesinde Moskova’da Ulusal Arastirma Nükleer Üniversitesi MEPhI’de nükleer enerji alaninda egitim alan ve besinci sinifta okuyan Türk ögrencilerle de video konferans görüsmesi yapildi. Türk mühendis adayi Yusuf Furkan Tankal, Rusya’daki egitime iliskin sunlari söyledi: “MEPhI’de 60 ülkeden 1500 yabanci ögrenci egitim görüyor. Burasi dahil, tüm ögrenciler Rusya’nin farkli sehirlerindeki 10 subede okuyorlar. Çok güçlü bir ögretim üyesi kadrosu var. Elbette burada yalniz degiliz. Rusya’dan, Banglades, Misir ve Macaristan gibi diger ülkelerden ögrenciler bize çok yardim ediyor.”
Açik Kapi etkinligi, Akkuyu NGS sahasinin Türk-Rus çalisanlari tarafindan seslendirilen ‘Hayat Bayram Olsa’ sarkisinin video klibi ve daha önce Akkuyu NGS sahasini ziyaret eden çocuklarin görüntüleri ile sona erdi.