Bagimsiz Denetçi Tatli'dan 'Enflasyon' Ve 'Faiz' Degerlendirmesi

Index Ekonomi Bagimsiz Denetim AS Kurucusu ve Serbest Muhasebeci Mali Müsavir (SMMM) Bagimsiz Denetçi Mehmet Emin Tatli, son zamanlarda konusulan "Faiz mi enflasyonu dogurur, yoksa enflasyon mu faizi dogurur?" sorusunu cevapladi. Tatli, faiz ile enflasyonun birbirine çok benzeyen 2 kavram oldugunu belirterek, "Ödünç verilen paradan, kullanima karsilik olarak alinan farka faiz denmektedir. Kisaca ekonomi biliminde paranin kira bedeli olarak da tanimlanabilir. Enflasyon ise dolanimda bulunan para miktariyla, mallarin ve satin alinabilir hizmetlerin toplami arasindaki açigin büyümesi nedeniyle ortaya çikan ve fiyatlarin toptan yükselisi, para degerinin düsmesi biçiminde kendini gösteren ekonomik ve parasal süreç olarak tanimlanabilir. Fransizca enflasyon ’inflation’, ’sisme’, ’sisirme’ ve ’piyasadaki para arzinin sisirilmesi’ anlamindadir. Arapça faiz ise ’artik’, ’artan’, ’tasip dökülen’, ’fazla’ anlamindadir. Görüldügü gibi kelimeler degisik olsa da kavramlar birbiri ile neredeyse tipa tip aynidir" diye konustu.



"Faiz ile enflasyon ayni kavramlari ifade etmektedir"

Son zamanlardaki ’Faiz mi enflasyonu dogurur, yoksa enflasyon mu faizi dogurur?’ sorusunun ciddi bir kavram karmasasi belirttigini ifade eden Tatli, "Çünkü ikisi de aynidir. Kavramlar ayni seyi ifade ederken neden kelimelere takiliyoruz? Faizle paranin degerini sisiren sistem, enflasyon ile parayla takas olan malin degerini sisirmektedir. Üstüne bir de paranin bir çesit mal oldugunu söyleyen teoriyi de düsünürsek ne demek istedigim daha net ortaya çikacaktir. Faiz formülü, faiz=anapara x zaman x faiz orani / 100. Enflasyon formülü, enflasyon = malin simdiki degeri - malin geçmisteki degeri / malin geçmisteki degeri x 100. Bir de herhangi bir malin fiyatini tespit eden formülü yazalim. Birim fiyat = malin maliyeti x kar orani. Faizde de olsa enflasyonda da olsa para veya malin zamansal degerini ölçen bir matematik söz konusudur. Hatta birim fiyat hesaplarken dahi ayni formülü kullanirsiniz. Siz ister parayi ödünç alin, isterseniz mali ödünç alin gelecekte iade ettiginiz veya karsiligini verdiginiz sürece fark ortaya çikacaktir. Bu nedenle faiz, enflasyon ile ortaya çikmaz. Enflasyon da faizden dolayi ortaya çikmaz. Peki ne olur? Faiz ile enflasyon ayni kavramlari ifade etmektedir. Baska bir deyisle faiz esittir enflasyon ya da enflasyon esit faizdir” seklinde konustu.