Zerzevan Kalesi'nde Bulunan Rozet Merak Uyandirdi
Kazi baskani Doç. Dr. Aytaç Coskun: 'Bu tip rozet ya da dügmelerin erken örnekleri 1850'li yillarda ABD'de kullanilmistir. 1902 yilindan itibaren ise asil bu rozet benzeri arma ABD ordusu tarafindan da kullanilmaya baslanmistir' 'Zerzevan Kalesi'nde bakirçinko alasimi bu rozetin ortaya çikarilmasi oldukça ilginç. Benzer örnekler sadece ABD ve Ingiltere'de karsimiza çikmaktadir. Rozetin Zerzevan Kalesi'nde toprak altinda kaldigi sürenin, ABD'nin ilk kuruldugu zaman dilimine ya da kurulusun hemen öncesine denk gelmesi oldukça sasirtici'
Diyarbakir'in Çinar ilçesinde, Roma Imparatorlugu döneminde "askeri yerlesim" olarak kullanilan 3 bin yillik Zerzevan Kalesi'ndeki kazilarda gün isigina çikarilan rozet, merak uyandirdi.
Çinar ilçesine 13 kilometre uzakliktaki Demirölçek Mahallesi yakinlarinda bulunan Zerzevan Kalesi'nde, Kültür ve Turizm Bakanligi, Dicle Üniversitesi, Türk Tarih Kurumu, Diyarbakir Valiligi, Türkiye Is Kurumu, Büyüksehir Belediyesi, Çinar Kaymakamligi, Karacadag Kalkinma Ajansi, GAP Bölge Kalkinma Idaresi Baskanligi ve Safir Tuz'un destegiyle 2014 yilinda baslatilan kazi çalismalari sürüyor.
UNESCO Dünya Mirasi Geçici Listesi'ndeki Zerzevan Kalesi'nde simdiye kadar Roma dönemi Mithras yer alti tapinagi, savunma kulesi, kilise, yönetim binasi, konutlar, tahil ve silah depolari, siginaklar, kaya mezarlari, su kanallarinin yani sira birçok yasamsal eser ortaya çikarildi.
TRT 1'de yayinlanan Pelin Çift ile Gündem Ötesi programina katilan Dicle Üniversitesi Ögretim Üyesi ve Kazi Baskani Doç. Dr. Aytaç Coskun, kazi çalismalarinda bir rozet de bulduklarini açikladi.
Coskun konuya iliskin AA muhabirine, devam eden kazilarda Zerzevan Kalesinin dogu surlarinda 125 santimetre derinlikten çikarilan rozetin yüzeyindeki motifin ilk defa 1782 yilinda tasarlandigini söyledi.
"Bu tip rozet yada dügmelerin erken örnekleri 1850'li yillarda ABD'de kullanilmistir. 1902 yilindan itibaren ise asil bu rozet benzeri arma ABD ordusu tarafindan da kullanilmaya baslamistir. Buna benzer örnekler ayrica 1. Dünya Savasinda kullanilmis ve genel servis birimine aittir." diyen Coskun, rozetin üzerinde Latince "E Pluribus Unum" yazisinin yer aldigini aktardi.
Coskun, sunlari kaydetti:
"Bu da Amerika Birlesik Devletleri'nin ilk resmi sloganidir. Latince (Roma Imparatorlugu’nun resmi dili) olan bu slogan çokluktan birlige anlamina gelir. Bu slogan ABD'yi olusturan 13 koloninin birligi anlaminda kullanilmistir. Kartalin sag pençesinde zeytin dali, solunda 13 oktan olusan sikica çekilmis bir demet bulunmaktadir. Bu sembollerin 'baris ve savasin gücü'nü temsil ettigi bilinmektedir. Kartalin gagasinda ilk komitenin slogani olan 'E Pluribus Unum' yazili bir parsömen görülmektedir. Kartalin gögsünde bulunan ve eyaletleri temsil eden kalkan, federal hükümet arasindaki birlige isaret etmektedir. Kartalin basinin üzerinde 13 yildizdan olusan parlak takim yildizi kullanilmistir."
"Zerzevan Kalesi'nde bakir-çinko alasimi bu rozetin ortaya çikarilmasi oldukça ilginç ve çekici." ifadesini kullanan Coskun, yaptiklari arastirmaya göre Türkiye'de ya da yurt disinda arkeolojik bir kazida bu tip bir buluntuya rastlanmadigini belirtti.
Coskun, "Benzer örnekler sadece ABD ve Ingiltere'de karsimiza çikmaktadir. Rozet üzerinde arkeometrik P-EDXRF ve SEM-EDS detayli analizleri yapilmistir. Analizler sonrasi rozetin üretiminde 15. yüzyil sonrasi bir teknoloji kullanildigi anlasilmistir. Ayrica arkeometrik analizler rozetin 18. yüzyildan itibaren yaklasik 250-300 yil toprak altinda kaldigini göstermektedir." diye konustu.
Coskun, "ABD'nin 1776 yilinda kuruldugu, motifin 1782 yilinda tasarlandigi, en erken örneklerin ise 1850’li yillarda görüldügü, 1902 yilindan itibaren ise asil Zerzevan'da bulunan rozetin benzeri armanin kullanildigi göz önünde bulunduruldugunda, rozetin Zerzevan Kalesi'nde toprak altinda kaldigi sürenin, ABD'nin ilk kuruldugu zaman dilimine ya da kurulusun hemen öncesine denk gelmesi oldukça sasirtici." ifadelerini kullandi
Kaynak: AA
Çinar ilçesine 13 kilometre uzakliktaki Demirölçek Mahallesi yakinlarinda bulunan Zerzevan Kalesi'nde, Kültür ve Turizm Bakanligi, Dicle Üniversitesi, Türk Tarih Kurumu, Diyarbakir Valiligi, Türkiye Is Kurumu, Büyüksehir Belediyesi, Çinar Kaymakamligi, Karacadag Kalkinma Ajansi, GAP Bölge Kalkinma Idaresi Baskanligi ve Safir Tuz'un destegiyle 2014 yilinda baslatilan kazi çalismalari sürüyor.
UNESCO Dünya Mirasi Geçici Listesi'ndeki Zerzevan Kalesi'nde simdiye kadar Roma dönemi Mithras yer alti tapinagi, savunma kulesi, kilise, yönetim binasi, konutlar, tahil ve silah depolari, siginaklar, kaya mezarlari, su kanallarinin yani sira birçok yasamsal eser ortaya çikarildi.
TRT 1'de yayinlanan Pelin Çift ile Gündem Ötesi programina katilan Dicle Üniversitesi Ögretim Üyesi ve Kazi Baskani Doç. Dr. Aytaç Coskun, kazi çalismalarinda bir rozet de bulduklarini açikladi.
Coskun konuya iliskin AA muhabirine, devam eden kazilarda Zerzevan Kalesinin dogu surlarinda 125 santimetre derinlikten çikarilan rozetin yüzeyindeki motifin ilk defa 1782 yilinda tasarlandigini söyledi.
"Bu tip rozet yada dügmelerin erken örnekleri 1850'li yillarda ABD'de kullanilmistir. 1902 yilindan itibaren ise asil bu rozet benzeri arma ABD ordusu tarafindan da kullanilmaya baslamistir. Buna benzer örnekler ayrica 1. Dünya Savasinda kullanilmis ve genel servis birimine aittir." diyen Coskun, rozetin üzerinde Latince "E Pluribus Unum" yazisinin yer aldigini aktardi.
Coskun, sunlari kaydetti:
"Bu da Amerika Birlesik Devletleri'nin ilk resmi sloganidir. Latince (Roma Imparatorlugu’nun resmi dili) olan bu slogan çokluktan birlige anlamina gelir. Bu slogan ABD'yi olusturan 13 koloninin birligi anlaminda kullanilmistir. Kartalin sag pençesinde zeytin dali, solunda 13 oktan olusan sikica çekilmis bir demet bulunmaktadir. Bu sembollerin 'baris ve savasin gücü'nü temsil ettigi bilinmektedir. Kartalin gagasinda ilk komitenin slogani olan 'E Pluribus Unum' yazili bir parsömen görülmektedir. Kartalin gögsünde bulunan ve eyaletleri temsil eden kalkan, federal hükümet arasindaki birlige isaret etmektedir. Kartalin basinin üzerinde 13 yildizdan olusan parlak takim yildizi kullanilmistir."
"Zerzevan Kalesi'nde bakir-çinko alasimi bu rozetin ortaya çikarilmasi oldukça ilginç ve çekici." ifadesini kullanan Coskun, yaptiklari arastirmaya göre Türkiye'de ya da yurt disinda arkeolojik bir kazida bu tip bir buluntuya rastlanmadigini belirtti.
Coskun, "Benzer örnekler sadece ABD ve Ingiltere'de karsimiza çikmaktadir. Rozet üzerinde arkeometrik P-EDXRF ve SEM-EDS detayli analizleri yapilmistir. Analizler sonrasi rozetin üretiminde 15. yüzyil sonrasi bir teknoloji kullanildigi anlasilmistir. Ayrica arkeometrik analizler rozetin 18. yüzyildan itibaren yaklasik 250-300 yil toprak altinda kaldigini göstermektedir." diye konustu.
Coskun, "ABD'nin 1776 yilinda kuruldugu, motifin 1782 yilinda tasarlandigi, en erken örneklerin ise 1850’li yillarda görüldügü, 1902 yilindan itibaren ise asil Zerzevan'da bulunan rozetin benzeri armanin kullanildigi göz önünde bulunduruldugunda, rozetin Zerzevan Kalesi'nde toprak altinda kaldigi sürenin, ABD'nin ilk kuruldugu zaman dilimine ya da kurulusun hemen öncesine denk gelmesi oldukça sasirtici." ifadelerini kullandi