Sanko Üniversitesi'nde 29 Ekim Kutlandi

Edebiyat Kulübü tarafindan Cumhuriyet Bayrami dolayisiyla düzenlenen ve sunuculugunu Saglik Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü 2’nci Sinif Ögrencisi Nida Zeliha Çiçek’in yaptigi program, saygi durusunda bulunulmasi ve Istiklal Marsi’nin okunmasiyla basladi.

Toplantinin açisinda konusan Prof. Dr. Dagli da, Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk önderliginde baslatilan Istiklal Savasi öncesi ve sonrasinda yasananlari anlatti, Cumhuriyetin ilaninin önemi üzerinde durdu. Büyük zorluklar sonrasinda kazanilan Istiklal Savasi sonrasinda ilan edilen Cumhuriyetin Türkiye’nin özgür iradesinin ifadesi oldugunu kaydeden Prof. Dr. Dagli, zorluklara karsin saglanan basarinin unutulmamasi gerektigine dikkat çekti.

Prof. Dr. Dagli, “Bu nedenle gençlerimize her firsatta sahip oldugumuz topraklara ve yönetim seklimize ne güçlüklerle sahip oldugumuzu ve bunlara sahip çikmanin önemini anlatmaliyiz” ifadelerine yer verdi.

Ortak Dersler Bölüm Baskani Prof. Dr. Sahin A. Sirmali da programda “Derneklerden Cumhuriyet’e” konulu bir sunum gerçeklestirdi. Birinci Dünya Savasi sonunda Osmanli Imparatorlugu ile Itilaf Devletleri arasinda 30 Ekim 1918 aksami imzalanan Mondros Mütarekesi (Ateskesi) ile Osmanli Imparatorlugu’nun fiilen sona erdigini vurgulayan Prof. Dr. Sirmali, sunlari söyledi:

"Mütareke, Osmanli Imparatorlugu’nun yikilmasindan sonra kurulan Türkiye’nin çerçevesini çizen ilk uluslararasi belge olarak önem tasir. Mîsâk-i Millî (Millî Yemin) Beyannamesinin birinci maddesi, ‘30 Ekim 1918 tarihli anlasmanin çizdigi hudutlar dâhilinde, dinen, irkan ve emelen müttehit (birlesik) Osmanli Islam ekseriyetiyle meskûn bulunan aksamin tamami, fiilen ve hükmen gayri kabil-i tecezzi bir küldür (bölünmez bir bütündür)’ ifadeleriyle, Millî Mücadele’nin hedefi olan ulusal varligi Mondros Mütarekesine gönderme yaparak tanimlar. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, vatanin gelecegi için ya Ingiltere himayesini ya Amerika mandasini istemek ya da bölgesel kurtulus çarelerine yönelik çözümler yerine, egemenlige dayanan, kosulsuz, bagimsiz yeni bir Türk Devleti kurmanin en dogru karar oldugu düsüncesiyle hareket etti. Büyük Önder bu yüce milletin bagimsiz olmadan yasayamayacagini su sözlerle dile getirmistir: ‘Türk’ün onuru, gururu ve yetenegi çok yüksek ve büyüktür. Böyle bir ulus esir yasamaktansa yok olsun daha iyidir. O halde, ya bagimsizlik ya ölüm"

Prof. Dr. Sirmali, Müdafaa-i Hukuk ile ilgili olarak ise su bilgileri paylasti:

“Müdafaa-i Hukuk, Türklerin ulus olarak bagimsiz bir devlet kurup yasamak hakkini, Birinci Dünya Savasi’nin galip devletleri olan Ingiltere, Fransa, Italya, Yunanistan’a karsi eylemsel bir savasin sonunda elde etmektir. Müdafaa-i Hukuk Hareketi ulusaldir, ulusal haklarin korunmasi için yapilan bir harekettir. Gerçeklestirme araci bireyler degil, derneklerdir. Bu dernekler, yereldir, yasaldir, il ve ilçelere kadar çok iyi örgütlenmislerdir, bölgelerinde Türk ve Müslümanlarin çogunlukta oldugunu kanitlamak, Batili ülkelerin himayesini almak, Istanbul’dan ayri bir devlet kurmak amacindadirlar.”

Ilk olarak Erzurum Kongresi’nde Dogu illerindeki Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri’nin birlestirilmesiyle olusturulan Sarkî Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin yönetim kurulu olan Heyet-i Temsiliye’ye deginen Prof. Dr. Sirmali, "9 üyeliydi ve baskani Mustafa Kemal Atatürk’tü. Sivas Kongresi’nde, yurt çapindaki tüm direnis örgütlerinin birlestirilmesiyle olusturulan Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin yönetim kurulu oldu. Üye sayisini 16’ya çikardi, baskanligina Büyük Önder seçildi, yetki ve görevleri artirildi. Büyük Önder, tüm yazismalari ‘Heyet-i Temsiliye Reisi’ olarak imzaladi. Heyet 27 Aralik 1919’da Ankara’ya tasindi, 23 Nisan 1923’te Türkiye Büyük Millet Meclisi açilana kadar geçici bir hükümet olarak çalisti. TBMM’nin açilmasiyla görev ve yetkilerini Meclis’e devretti" diye konustu.

Prof. Dr. Sirmali’nin sunumunun ardindan SANKO Üniversitesi ögrencileri tarafindan hazirlanan 29 Ekim konulu video izlendi.

Program, canli müzik dinletisiyle sona erdi.