ASO'dan Sektör Temsilcilerine Ergimis Tuz Reaktörlerinin Tanitildigi 4. Nesil Nükleer Reaktör Teknolojileri Toplantisi
Ankara Sanayi Odasi (ASO) tarafindan, ASO üyelerine ve sektör temsilcilerine; ergimis tuz reaktörlerinin yurt disindaki örneklerine ve bu reaktörlerdeki isi kazanimi ile ilgili imkanlara odaklanan 4. Nesil Nükleer Reaktör Teknolojileri Toplantisi gerçeklestirildi.
Video konferans yöntemiyle düzenlenen toplantiya Ankara Sanayi Odasi Baskani Nurettin Özdebir’in yani sira Eskisehir Osmangazi Üniversitesi Makine Mühendisligi Bölümü’nden Prof. Dr. Berrin Erbay ve çok sayida sektör temsilcisi ile ASO üyesi katildi.
Toplantida Prof. Dr. Erbay, ergimis tuz reaktörü çalismalari ve Toryum elementinin kullanimini ele alan kapsamli bir sunum yapti.
ASO Baskani Nurettin Özdebir, çevrim içi olarak düzenledikleri toplantiya katilan ASO üyelerine hitaben, nükleer yolculuklarinda destek olduklarini ve halk kitlelerini haberdar etmelerinde yardimci olduklarini için herkese tesekkür etti.
ASO Baskani Özdebir’den sözü alan Eskisehir Osmangazi Üniversitesi Makine Mühendisligi Bölümü’nden Prof. Dr. Berrin Erbay, “Japonya’daki Ergimis Tuz Reaktörü Çalismalari ve Ergimis Tuz Reaktörlerde Isi Degistiriciler” baslikli sunumunu yapti.
Sunumunda, Nükleer fisyon teknolojisinde uranyumun kullanilmasindan dogan sorunlari aktaran, Prof. Dr. Erbay, sunlari kaydetti:
“Teknik problemlerimiz var. Bugün geldigimiz nükleer teknolojinin bize sundugu teknik problemler var. Uranyumun çok yerel olmasi, tekellesmis olmasi karsimizda bir problemdir. Çevresel açidan isil kirlilik, asit yagmurlari, sera etkisi, uranyum ötesi elementlerin üretilmesi, Kripto, Xenon gibi gazlarin salinimlari, düsük seviyeli atiklarin ancak bakimla tutuldugunu biliyoruz. Bu arada nükleer olarak askeri sapmalara da konumumuzun müsait oldugunu biliyoruz. Plütonyum’da bir sikinti var. Plütonyum zayif gama isinlarina sahip. Dolayisiyla Plütonyum’un terörle kaçirilmasiyla gibi güvenlikle ilgili zorlugu var. Mekanik olarak konulara baktigimiz zaman karsimiza mekanik olarak arizalarin çikabildigini görüyoruz. Nükleer olarak de-aktivitedeki artislar olabiliyor. Burada esas sorun belirttigimiz kati yakit sorunu. Yani kati yakitin imalati, yapilandirmasi, kullanimi ve tasinmasi var. Kati yakit oldugu için yüksek sicakliklarda kaza olmasi halinde kritik sorunlar ve erimeler meydana geliyor.”
“Yeni fisyon teknolojisinde karsimiza Toryum çikiyor”
Sunumunda, Nükleer fisyon teknolojisinde uranyumun kullanilmasindan dogan sorunlara isaret eden Prof. Dr. Erbay, ulasmak istedikleri teknolojinin böyle zor bir durum olmadigini dile getirerek, “Daha kolay daha güvenli daha gerçekçi çözümlere ulasmak istiyoruz. Yeni bir fisyon teknolojisine ihtiyacimiz var. Bu yeni fisyon teknolojisine ulastigimiz zaman nelere erismemiz lazim sorusunu sordugumuzda karsimiza Toryum çikiyor” dedi.
Yeni fisyon teknolojisinde Toryum’un Uranyum’a kiyasla ne tür avantajlari oldugu konusunu ele alan Erbay, sunlari söyledi:
“Daha yaygin ve popüler oldugu için. Daha yüksek isi verimlerine erisebiliyoruz. Dolayisiyla salinimlarin olmamasinin mümkün oldugunu görüyoruz. Burada Uranyum ve ötesi elementlerin ihmal edilebilir kadar üretilmesi söz konusu. Daima yalitilmis bir sistem söz konusu. Minimum seviyede bakim ihtiyacinin oldugunu görüyoruz. Dolayisiyla biz Plütonyum üretimi olmayan ama Plütonyum’u yakabilen bir tercih edebiliriz. Toryum’dan yüksek gama isinli olan Uranyum-233 elde ediliyor. Dolayisiyla bu yüksek gama isinli demek. Yüksek enerjili maddenin kolay kolay çalinmasi, kaçirilmasi veya yanina yaklasilmasi mümkün degil. Bu da daha güvenli olmasi anlamina geliyor bizim açimizdan. Bir kimyasal olarak patlamanin olmasini yasamak istemiyoruz. Düsük basinç bize bunu saglayabilir. Dolayisiyla sivi yakit seçenegi çikiyor. Ciddi bir kazanin olmama orani artiyor. Ergimis Tuz Yakit Çevrimi de daha basit bir çevrim haline gelen yeni bir çevrim olarak önümüze geliyor.”
Prof. Dr. Erbay’in bir saatlik kapsamli sunumunun ardindan sözü alan Özdebir, “Çok önemli bilgiler verdiniz. Bunlarin bir kismi benim boyumu asan nitelikte bilgiler. Ben nükleerci degilim ama bir sanayici olarak ülkemizin bugüne kadar tabu olan bu alanda özel sektörde rol alarak gelecegimizi insa etmemiz açisindan faydali olduguna inandigim için bu konuyu takip etmeye elimden geldigi kadar takip etmeye çalisiyorum. Bu konuyla ilgili dünyanin baska yerlerinden de olumlu mesajlar aliyoruz” dedi.
Toplanti sektör temsilcilerinin ve ASO üyelerinin Erbay’a yönelttikleri sorularin Prof. Dr. Erbay tarafindan cevaplanmasi ile sonlandi.