Prof. Dr. Beril Dedeoğlu'nun Açıklaması

Konuyla ilgili AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Beril Dedeoğlu, yaşanan gelişmenin beklenen bir sonuç olduğunu savundu. İsrail'in Ortadoğu'da uyguladığı politikadan ötürü son derece sıkışmış bir vaziyette olduğunu ifade eden Dedeoğlu, üstelik ABD'den de ciddi bir eleştiri aldığını söyledi.

Dedeoğlu, ''ABD'nin eleştirisinin temel konusu ise, Filistin konusun da eğer bu zaman aralığında yapıcı bir tavır almazsa ne İsrail'in güvenliğinin sağlanabileceği ne de bundan sonra bölgesel herhangi yeni bir girişimin başlatılabileceği idi. Bu çerçevede de en büyük desteği de ABD Türkiye'den göreceğini bildiği için İsrail'in Türkiye'yi dışarıda bırakacak bir uygulamaya yeniden evrilmemesini istedi. ABD Başkanı Barack Obama'nın bölgeye yapılan ziyaret böyle bir tarihi anlamı vardı ve sanıyorum büyük ölçüde İsrail bu uyarıyı dikkate aldı'' diye konuştu.

-Özür, Suriye sorununa nasıl yansır-

Dedeoğlu, özür kararın''Alınan bu kararın ardından Suriye'de normalleşme sürecinde olumlu yansımalar görebilir miyiz-'' şeklindeki soruya Dedeoğlu, İsrail'in Türkiye'den özür dilemesinin Suriye sorununa nasıl yansıyacağını da değerlendirdi.

ABD'nin İsrail'i her koşulda desteklemesi çerçevesindeki pazarlıklarda, İran ve İsrail arasında çıkabilecek bir savaşın ima edildiğini düşündüğünü anlatan Dedeoğlu, ''Oysa ABD'nin böyle bir derdi yok. Bu konuda Rusya ile kapışmak gibi politikası söz konusu değil. Suriye'yi de istikrara kavuşturma arayışı söz konusu. Bu şartlar altında yeni kurulacak Suriye'nin kendisine tehdit oluşturmamasını isteyecektir'' yorumunu yaptı.

-'Doğu ve Güneydoğu'ya doğrudan yatırımlar açısından önemli''-

Garanti Bankası Ekonomik Araştırmalar Müdürü Ali İhsan Gelberi ise, İsrail'in Türkiye'den özür dilemesinin İsrail'le iş hacmini artabileceğine dikkati çekti. Zaten siyasi ilişkilerdeki sorunların ikili ticareti çok fazla etkilemediğini söyleyen Gelberi, ''Bence daha önemlisi İsrail'in Doğu ve Güneydoğu'ya yapmayı planladığı doğrudan yatırımlar. Çünkü epeydir Doğu ve Güneydoğu'da doğrudan yatırımlar açısında çeşitli projeleri vardı. O açıdan önemli olabilir. Sonuçta bizim İsrail'le ilişkilerimiz kötü olunca, ABD ile de iyi olamıyor. ABD ile ilişkilerimiz daha iyileşmeye başlar. O açıdan hem Irak hem de Suriye meselesinde olumlu bir gelişme olur. Çözüm süreci ve bunlar hep birbiriyle alakalıdır'' görüşünü dile getirdi.

-Türkiye-İsrail dış ticaret hacmi 2009 hariç sürekli arttı-

AA muhabirinin Türkiye İstatistik Kurumu verilerinden derlediği verilere göre ise, Türkiye ile İsrail arasında dış ticaret hacmi 2003- 2012 yılları arasında 2009 yılı hariç sürekli bir artış gösterdi.

Dış ticaret hacmi 2003 yılında 1 milyar 542 milyon dolar iken, 2008 yılında 3 milyar 383 milyon dolara ulaştı. Daha sonra 2009 yılında 2 milyar 597 milyon dolar seviyesine gerileyen dış ticaret hacmi, 2009 yılında tekrar artış gösterdi ve 2011 yılında 4 milyar 248 milyon dolar ile tarihi zirvesine ulaştı. İki ülkenin ticaret hacmi 2012 yılında ise 4 milyar 40 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye'nin İsrail'e ihracatı da, 2003-2012 yılları arasında 2009 yılına kadar artış gösterirken, 2009 yılında geriledi ve 2010 yılında tekrar artmaya başladı.

İhracat 2012 yılında 2 milyar 330 milyon dolar ile tarihi zirvesine ulaştı.

Aynı dönemde Türkiye'nin İsrail'den ithalatı inişli çıkışlı bir grafik sergiledi, en fazla ithalat ise 2011 yılında 2 milyar 57 milyon dolar olarak yapıldı.

Türkiye ile İsrail arasındaki ticaret hacmi 2003-2012 yılları arasında şöyle gerçekleşti:



İhracat İthalat Dış Ticaret Hacmi

2003 1.083 459 1.542

2004 1.315 714 2.029

2005 1.467 805 2.272

2006 1.529 782 2.311

2007 1.658 1.082 2.740

2008 1.935 1.448 3.383

2009 1.522 1.075 2.597

2010 2.080 1.360 3.440

2011 2.191 2.057 4.248

2012 2.330 1.710 4.040

Yayıncı: Zekeriya Gülün