Modern çağın yeni hastalığı ''Metabolik sendrom''
Dünyada olduğu kadar ülkemizde de önemli bir ölüm sebebi olarak görülmeye başlanan Metabolik Sendrom; beslenmesi düzensiz, masa başı işi yapan ve yoğun stres altındaki kişilerde sıklıkla görülmekte.
Sendrom nedir , belirtileri nelerdir?
Metabolik Sendrom modern yaşam biç ; iminin yanlışlıklarının doğurduğu bir risk faktö ; rleri demeti olarak tanımlanır . Burada karın bö ; lgesinde toplanan organların etrafındaki aşırı miktardaki yağ dokusu ile kendini belli eden abdominal obezite , hipertansiyon , kan şekeri ve kan yağları dü ; zensizliği temel parametrelerdir . Bel ç ; evresi geniş olan ya da gö ; beklenmiş olan bir kişi tansiyon , şeker ve kan yağlarında bozukluklara aday olmaktadır . Metabolik sendromun teşhisini 5 kriterle yapmak mü ; mkü ; ndü ; r :
Bel Ç ; evresi Genişliği : Erkeklerde 94 cm . , kadınlarda 80 cm . ' in ü ; zerinde olması ,
Aç ; lık Kan Şekeri : 100 mg/dL ' nin ü ; zerinde olması ,
Aç ; lık Trigliserid : 150 mg/dL ' nin ü ; zerinde olması , Kan Basıncı : 130/85 mm HG ' nin ü ; zerinde olması ,
HDL Kolesterol : Erkeklerde 40 mg dL ' nin , kadınlarda 50 mg dL ' nin altında olması Metabolik Sendrom kriteri olarak kabul edilir .
Belirtilen bu risk faktö ; rlerinden en az ü ; ç ; ü ; nü ; n bir kişide bulunması durumu Metabolik Sendrom olarak tanımlanmaktadır .
Metabolik Sendrom hangi hastalıklara yol aç ; ar?
Bu rahatsızlığın diyabet ve kalp-damar hastalıklarına yol aç ; ması , Metabolik Sendrom ' u olan bireylerin diyabet riskini 3-4 kat , kalp ve damar hastalıkları riskini ise 1 , 5-2 kat artırmıştır . Miyokard enfarktü ; sü ; ve inme Metabolik Sendromlu hastaları bekleyen en bü ; yü ; k komplikasyonlardır . Eğer Metabolik Sendromlu bireyde diğer kalp-damar risk faktö ; rlerinden sigara ve LDL kolesterol faktö ; rleri de mevcutsa bu risk maksimum dü ; zeye ç ; ıkmaktadır .
Ü ; lkemizde Metabolik Sendrom ' un gö ; rü ; lme sıklığı nedir?
Tü ; rkiye ' de giderek tarım toplumundan sanayi toplumuna geç ; iş ve kentli yaşam tarzı gü ; nlü ; k fiziksel aktivitelerin ciddi oranda dü ; şmesine yol aç ; mıştır . Bunun yanında rafine karbonhidratlar olan un ve şekere dayalı beslenme , atıştırma ve ikram kü ; ltü ; rü ; mü ; z Metabolik Sendrom ' a yol aç ; acak bir yaşam tarzını yaygın halde gö ; rmemizi sağlamıştır . Ç ; ocuklarımıza kadar ulaşan reklamlar , hep yü ; ksek kalori iç ; eriği olan besin değeri ise ç ; ok dü ; şü ; k olan yiyecek ve iç ; ecekleri tanıtmaktadır . Bir taraftan klasik mutfaktan gelen unlu ve şekerli gıdalar , diğer taraftan sanayi ü ; rü ; nü ; unlu ve şekerli gıdalar ve trans yağlardan oluşan bir beslenme şekli Metabolik Sendrom ' un ü ; lkemizde bir salgın durumuna gelmesinin ana sebepleridir .
Metabolik Sendrom hangi yaş aralıkları arasında daha sık gö ; rü ; lmektedir?
Tü ; rkiye ' de Metabolik Sendrom sıklığını belirlemek amacıyla 2004 yılında Metsar araştırması yapılmıştır . 20 yaş ü ; zerindeki nü ; fusumuzun yarıya yakınında Metabolik Sendrom gö ; rü ; lmü ; ştü ; r . Bu sıklık ö ; zellikle 30 ' lu yaşlardan sonraki kadınlarda hızla artmaktadır . Ç ; ocuklarda Metabolik Sendrom taraması daha kü ; ç ; ü ; k ö ; lç ; ekli ç ; alışmalarda araştırılmış ve şu anda erişkin hastalığı gibi gö ; zü ; kse de ç ; ocuklarımızın da yakın geleceğini tehdit ettiği ortaya ç ; ıkmıştır .
Metabolik Sendrom ile obezite arasında nasıl bir ilişki vardır?
Metabolik Sendrom ' daki obezite genel obeziteden daha farklı algılanmaktadır . Bu yalnızca kilo fazlalığı değildir . Bazen kilosu normal gö ; zü ; ken kişilerde bel ç ; evresinin genişlediği ve hafif gö ; beklenme olduğu gö ; zlenebilir . Bu Metabolik Sendrom iç ; in ö ; nemli bir uyarıcıdır . Ç ; ü ; nkü ; Metabolik Sendrom ' un gelişimine baktığımızda 2 temel faktö ; r gö ; ze ç ; arpmaktadır . Birincisi gereğinden fazla kalori alımı , ikincisi yeteri kadar hareket edilmemesidir . Alınan kaloriyi bir bazal metabolizma olarak vü ; cudunuz harcar ki , bu hiç ; bir ekstra hareketle ilgisi olmayan , vü ; cut iç ; in gerekli olan enerjidir . Bir de kasların , hareket enerjisi olarak kullandığı enerji vardır . Eğer hareketiniz azalmışsa , kas kitleniz azalmışsa , belki yü ; ksel bir kiloya ulaşmadan karındaki yağ dokusunun artması mü ; mkü ; n olabilir ve bu durumda sadece kiloya bakılarak yanılgıya dü ; şü ; lebilir .
Uluslararası Diyabet Federasyonu ' nun Metabolik Sendrom tanımlamasında bel ç ; evresi genişliği temel parametre olarak tanımlanmaktadır .
Vü ; cuttaki yağ deri altında ve organlar etrafında toplanmaktadır . Bu yağ dokuları arasında farklılıklar vardır . Karında toplanan yağ direk karaciğere ü ; rü ; nlerini gö ; ndermekte ve karaciğer yağlanmasına yol aç ; maktadır . Bu yağ dokusu metabolik olarak daha aktif ve vü ; cuda zarar verebilecek maddeleri daha fazla salgılar durumdadır . Karında yağ dokusu artınca oluşan ana bozukluk insü ; lin direncidir . Metabolik Sendrom ' un temelinde yatan bozukluğun insü ; lin direnci olduğu sö ; ylenir . Hatta Metabolik Sendrom ' a insü ; lin direnci sendromu da denir . İnsü ; lin direnci olan kişilerde her zaman kan şekeri yü ; ksekliği olmaz . Hatta bazen hipoglisemi ( kan şekeri dü ; şmesi ) şikayeti ile doktora başvururlar . Kan şeker dü ; şü ; klü ; ğü ; nü ; yenebilmek iç ; in daha fazla şekerli gıdalar yenilmesi bir kısır dö ; ngü ; nü ; n başlamasına yol aç ; ar . Şeker yü ; kleme testi yapıldığında hastaların başta kan şekeri hızla yü ; kseldikten sonra normalin altına dü ; ştü ; ğü ; gö ; rü ; lü ; r . Bö ; yle hastalar genellikle ilerleyici bir kilo artışı ile de karşılaşırlar .
Diyabet Metabolik Sendrom ' un bir parametresidir hem de kalp krizi ve inme iç ; in ö ; nemli bir risk faktö ; rü ; dü ; r .
Metabolik Sendrom Derneği ne zaman ve ne amaç ; la kuruldu?
Metabolik Sendrom Derneği 2003 yılında İstanbul ' da ü ; lkemizde Metabolik Sendrom ile ilgili bilincin oluşturulması ve mü ; cadelede ö ; nderlik yapması amacıyla kurulmuştur . Bu nedenle halka yö ; nelik ve sağlık mensuplarına yö ; nelik faaliyetler sü ; rdü ; rmektedir . Bu yıl dö ; rdü ; ncü ; sü ; nü ; yaptığı Yıllık Ulusal Kongreleri ' yle binlerce hekimin Metabolik Sendrom konusundaki bilgilerinin gü ; ncellenmesine katkıda bulunmaktadır . Derneğimiz halen yü ; rü ; tmekte olduğu Metabolik Sendrom araştırmalarını devam ettirirken aynı zamanda konuyla ilgili araştırmacılara da destek vermektedir .
Metabolik Sendrom ' un bir ö ; zelliği farklı sistemlerin , dokuların ve organların bu hastalık tablosunun iç ; inde yer almasıdır . Metabolik Sendrom Derneği de bu sendroma uygun olarak multi disipliner ö ; zellikte faaliyet gö ; sterir . Temelinde iç ; hastalıkları , kardiyoloji ve endokronoloji uzmanlarının yer aldığı Metabolik Sendrom Derneği ' nde gastroentrolojiden psikiyatriye jinekolojiden gö ; ğü ; s hastalıklarına birç ; ok diğer bilim dalından da temsilciler bulundurmaktadır . Ç ; ü ; nkü ; bugü ; n uyku apnesi , yağlı karaciğer , polikistik over sendromu , depresyon ve astmanın metabolik sendromla ilişkili olduğu bilinmektedir .
Metabolik Sendrom ' un kesin bir ilacı yoktur , ancak yaşam tarzını değiştirmekle tedavisi mü ; mkü ; ndü ; r .
Sağlıkta Bugü ; n