Malatya'da Yerinde Dönüsümde Ilk Kazma Vuruldu
Asrin felaketinde büyük yikimin yasandigi illerden biri olan Malatya’da ‘Yerinde Dönüsüm’ projesi ile Malatya’nin kalbi tarihi Bakircilar Çarsisi’nda ilk kazmayi vuruldu. Törene katilan Çevre, Sehircilik ve Iklim Degisikligi Bakani Mehmet Özhaseki fay kiriklarinin geçtigi yerlerde asla insaat izni vermeyeceklerini söyledi.
Malatya’nin kent hafizasinin korunmasi adina yerinde dönüsüm projesi ile hayata geçirilecek olan çarsinin temel atma törenine katilan Bakan Mehmet Özhaseki, “Burasi Malatya’nin kalbi. Sehrin kalbinin attigi bu bölgede biran önce iste baslamaliyiz diye düsündük. Daha önce rezerv alanlarda elbette ki bir takim insaatlara basladik ama sehir merkezlerinde yerinde dönüsüm meydan projelerini ilk Malatya’dan baslatiyoruz. Daha sonra insallah devaminda Kahramanmaras’ta da, Adiyaman’da da Hatay’da da sehir merkezleri bu sekilde Insa ederek devam etmek istiyoruz” dedi.
“18 il etkilendi, 14 milyon nüfus etkilendi”
6 Subat günü büyük bir felaketle karsi karsiya kalindigini hatirlatan Bakan Özhaseki, “Bu felaket gerçekten bizim bin yillik Anadolu medeniyetimizi kurdugumuz, yasamaya çalistigimiz bu topraklarda karsimiza çikan herhalde en büyük felaketti. Bundan daha büyük bir felaketle karsilasmadik. 11 il deniyor ama 18 il etkilendi, 14 milyon nüfus etkilendi, 680 bin konut 170 bin de is yeri yikildi. Dile kolay arkadaslar söylemesi de çok kolay bir çirpida söyleniyor 850 bin bagimsiz birim. Böyle büyük bir hasar vardi” seklinde konustu.
Biran önce yaralarin sarilmasi ve zararlarin giderilmesi için el birligi ile çalisacaklarini ifade eden Özhaseki, “Bundan emin olun ki, bütün evler yapilincaya kadar, dükkanlari yapip esnaf kardeslerimizi yerlerine yerlestirinceye kadar içimiz rahat etmeyecek. Gece gündüz demeyecegiz, uyumayacagiz çalisacagiz gayret edecegiz ama sizlerin duasini almaya gayret edecegiz.” dedi.
“Bir taraftan hafriyatlari kaldiracagiz, bir taraftan da saglam zeminler üzerinde çarsilarimizi yeniden insa edecegiz”
Malatya’da 100 binden fazla bagimsiz bölümün yikildigini da belirten Bakan Özhaseki, “4’te 3’ü ev 4’te 1’de is yeri. Su anda 25 bin civarinda insaata basladik, devam ediyoruz. Bütün bunlar yapilirken islerimizin yerinde de görülmesi lazim. Bizim rezerv alanlarda baslattigimiz insaatlari sizler göremezsiniz ve buralarda böyle bekledigi sürece hepimizin psikolojisi de bozulur. Böyle olunca bir taraftan hafriyatlari kaldiracagiz, bir taraftan da zemin etütlerini yapip saglam zeminler üzerinde çarsilarimizi yeniden insa edecegiz. Onun içindeki buradayiz, onun içindir ki gayret ediyoruz. Ama suna herkes yemin olsun ki böyle bir felaket bir baska milletin basina gelse kimse bunun altindan kalkamaz.” ifadelerine yer verdi.
Deprem sonrasi tüm Türkiye’nin birlik ve beraberlik içerisinde deprem bölgesindeki yaralarin sarilmasi adina mücadele ettigini de belirten Özhaseki, yeniden insa süreci ile ilgili de çalismalarin hizla sürdügünü söyledi.
Bir taraftan rezerv alanlarda kalici konut insaatlarinin sürdügünü belirten Özhaseki, “Rezerv alanlarin tamaminda hasarlari gideremeyiz, Çünkü o kadar elimizde genis bos hazine arazileri yok. Bir taraftan da sizler bu bölgelerde yasayanlar kimse hatiralarindan, geçmisinden uzaklasmak istemiyor. Is yeri olarak da konut olarak da herkes yerinde yeniden daha saglam daha güvenli bir sekilde yapilar yapilsin biz islerimize bakalim ve devam edelim istiyorlar” seklinde konustu.
Deprem bölgesinde 23 iletisim ofisi kuruldu
Depremin yogun yasandigi illerde 23 iletisim ofisinin kuruldugunu da belirten Bakan Özhaseki, ayrica buralarda imar yetkisinin ise bir süreligine kendilerine geçtigini söyledi.
Sehir merkezlerinin yeniden eski canliligina kavusmasi adina çalismalara basladiklarini belirten Özhaseki, “5 binden fazla esnafin isyerinin oldugu bu bölgede bakanlik olarak ise kendimiz basliyoruz. Sizden de istedigimiz su, eger disarida veya bu çevrede kendi is yerlerinizi, evlerinizi yapmak istiyorsaniz açikladigimiz bu kredi ve hibeden istifade edin ise baslayin, hiç durmayin. Planlar belli, nerede yapabileceginizi de söyleyebiliriz. Konutlar için ortalama 500 bin lira hibe 500 bin lira da kredi verecegiz. Yani 100 m’lik bir ev için bir milyon liraya kadar is yaptikça para vermeye devam edecegiz. Eger ev 150 metreden fazlaysa bir milyon 350 bin liraya kadar para verecegiz. Is bittikten sonra da 2 sene aradan geçecek 10 seneye bölerek hiç faiz koymadan yavas yavas paramizin bir kismini isteyecegiz. Yani 500 bin lira için 3 bin lira gibi 3 bin 500 lira gibi aylik aidatlarla geri almaya çalisacagiz. Ve 8 sene sonra 3 bin liranin ne olacagini herhalde siz de en az benim kadar hesaplarsiniz” diye konustu.
“Sifir toleransla, mimarlik ve mühendislik hesaplarini yapip isimize bakacagiz ki bir daha aglamayalim”
Yerinde dönüsüm noktasinda da kirmiziçizgilerinin oldugunu hatirlatan Bakan Özhaseki, “Bu konuda da belki yerel yönetimlerdeki, merkezdeki, sizlerin bildigi, seçtiginiz arkadaslar dayanamazlar diye imar yetkisini bir müddet üstümüzde tutacagiz. Niye? Arkadaslar, fay kiriklarinin geçtigi yerler var. Buralara biz insaat izni vermeyecegiz. Üzerine eger insaat izni verirsek yarin bir gün en ufacik sarsintida çelikten bile yapsaniz asagidan gelen enerji üstteki yapiyi kesinlikle yikar. Eger gördüyseniz televizyonlara da, gazetelere de yansidi. Sosyal medyada var. TCDD’nin, demiryollarinin, çelik hattini, yani insanlarin ezemeyecegi, bükemeyecegi o çeligi bile deprem eziyor. Asagidan öyle bir güçlü enerji geliyor. O yüzden kimse bu konuda israr etmesin. Fay kiriklarina bir daha asla yapilasma yaptirmayacagiz. Zeminde sivilasma varsa oraya yapi yapilamayacak. Eger sel yatagi gibi dere agzi gibi yerler varsa oralara da yaptirmayacagiz. Ve bundan sonra insaatlar yapilirken, “Ya bir sey olmaz, devam et gitsin” gibi bir mantikla da olmayacak bu is. Sifir toleransla, mimarlik ve mühendislik hesaplarini yapip isimize bakacagiz ki bir daha aglamayalim” ifadelerini kaydetti.
“Saglam, güvenilir konutlar yapacagiz. Bu konuda taviz vermeyecegiz
Japonya’dan bir deprem anisini da konuklarla paylasan Bakan Özhaseki, konusmasini söyle sürdürdü:
“Saglam, güvenilir konutlar yapacagiz. Bu konuda taviz vermeyecegiz. Sekiz dokuz siddetinde bile olsa deprem evimizden çikmayacagiz. Yok efendim alelacele yap, gel suraya. Ne olacak? Sen buna da göz yum. Yok arkadaslar. Göz yummadan, tavizsiz sekilde gidecegiz. Bunu yapacagiz. Simdi vatandaslarimizi rahatlatmak için söylüyorum. Bes katli bir apartmanda oturan on tane vatandasimiz. Anlastilar. Besinin altisinin, yedisinin anlasmasi yeterli. Ola ki bazilari takilir, mahkemeyi çok sever diye söyleyeyim. Yüzde yüz anlasma saglayamayabiliriz. Olsun önemli degil. Alti kisinin yedi kisinin anlasmasi yeterli. Ortak hesap açacagiz. Orada ise baslandiginda biz para vermeye devam edecegiz. Sonuna kadar. Velev ki is yaptirdiginiz insan yarida birakti, kaçti. Arkadaslar TOKI olarak devreye girecegiz, biz endiseniz olmasin. Bir an önce anlasin ve ise baslayin.
Sizin müteahhitlerle yapacaginiz tip protokol de hazirladik. O bizim protokolümüzü kiminle yaptiriyorsaniz, kime yaptiriyorsaniz imzalayarak verin anlasin ve ise baslayin. Is yapildikça para vermeye devam edecegiz. Ve burada hiçbir sekilde harç ödemeyeceksiniz. Belediyeye gittigimizde karsimiza çikan birtakim masraflar var ya onun ardindan da muafsiniz. Yapi denetim firmalarinin masrafini da biz verecegiz. Yani isi kolaylastirmak adina ne lazimsa yapiyoruz ama ruhsattan, mesken asamasina kadar her bir asamada denetleyecegiz. Taviz vermeyecegiz, saglam bir sekilde evler yaptirip ondan sonra da yerimizde oturmaya devam edecegiz insallah saglikla. Burada biz basliyoruz. Yapabildigimiz kadar biz yapacagiz. Çok uzun sürecegini zannetmiyorum bu insaatlarin. Ama çevrede de sizlerden destek bekliyoruz. Lütfen bir an önce çevredeki binalarda siz baslayin arkadaslar.”
Yerinde dönüsüm ile bölge esnafinin da ekonomik olarak kalkinacagina deginen Özhaseki, kentlerin eski canliligina kavusmasi ile verilen göçlerinde tekrardan geri dönecegini söyledi.
Yerinde dönüsüm için 134 bin basvuru
Yerinde Dönüsüm projesini baslattiklarinda epeyce itirazin oldugunu ancak aradan geçen süre zarfindan suana kadar 134 bin civarinda müracaat oldugunu da belirten Özhaseki, “Demek ki insanlar diyorlar ki evet siz baslayin. Baslatin bu isi. Biz geliyoruz. Size güveniyoruz. Yeter ki basladigimizda siz de paramizi verin diyorlar. Kolay mi? Kolay da degil arkadaslar. Emin olun bir taraftan Cumhurbaskanimiz, bir taraftan bizler. Hazine ve Maliye Bakanligindaki arkadaslar çirpinip duruyoruz. Ama istiyoruz ki su anda 55 bin kisi çadirlarda. Yetmis bes bin kadar kardesimiz yurtlarda ve sosyal tesislerde. Dört yüz elli bin kadar kardesimiz konteynerlerde kaliyor. Ve üç yüz binden fazla aileye de kira yardimi yapiyoruz. Onlar oralarda çadir kentlerde ve zor sartlarda yasarken bizim de önceligimiz burasi olsun. Bir an önce gelelim bunlari yapalim. Kardeslerimizi evine döndürelim. Onlar evinde otursunlar ve bizlere de dua etsinler. Insallah bunu yapincaya kadar buralardan ayrilmayacagim. Buralardan çikmayacagiz. Biliyoruz kolay degil” diye konustu.