Yer Bilimciden Önemli Deprem Uyarisi

Kahramanmaras’in Pazarcik ve Elbistan ilçelerinde meydana gelen 7,7 ve 7,6’lik depremlerin ardindan 10 ili etkileyen bölgede büyük yikim meydana geldi. AFAD’in verilerine göre deprem bölgesinde 3 binin üzerinde can kaybi yasanirken, 20 binin üzerinde kisi yarali kurtuldu. Teyidi yapilmis 5 bin, teyidi yapilmamis 11 binin üzerinde bina yikildi. Türkiye’nin dört bir yanindan 24 binin üzerinde personelin katildigi arama kurtarma ekipleri ile farkli ülkelerden gelen ekiplerin çalismalari sürerken, ülkede 7 günlük millî yas ilan edildi.

Açiklanan son verilere göre bölgede 285 artçi sarsinti gerçeklesirken, Eskisehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Jeoloji Bölümü Ögretim Üyesi Prof. Dr. Erhan Altunel, meydana gelen depremlerle ilgili önemli degerlendirmelerde bulundu.

“900 yilda yaklasik 6 metreye yakin bir stres birikimi bosaldi ve bu depremi meydana getirdi”

Depremleri, bölgedeki fay hattinda 900 yillik stres birikiminin tetikledigini aktaran Prof. Dr. Erhan Altunel, “Bu deprem Kahramanmaras’in Pazarcik ilçesi ile Adiyaman’in Gölbasi ilçesi arasindaki fay üzerinde meydana geldi. Biz aslinda bölgede yaptigimiz arastirmalarda, buralarda böyle bir depremin olabilecegini tahmin ediyorduk, çünkü ülkemizin en önemli deprem kaynaklarindan bir tanesi, sonuçta aktif bir fay. Dolayisiyla bu tür faylarin üzerinde belirli araliklarla sik sik böyle büyük depremler meydana gelir. Özellikle depremin meydana geldigi yerin jeolojik yapisina baktigimizda ve geçmisteki diger depremleri inceledigimizde, bu depremden bir önceki en büyük deprem 1114 yilinda meydana gelmis. Günümüzden 900 yil önce meydana gelmis. Fayi bir düzlem seklinde düsünürseniz, fayin üzerindeki bloklar her iki tarafinda zit yönlerde hareket ederler. Bu fay üzerinde de zit yönlerde hareket etme orani yilda 6 milimetre civarinda. Dolayisiyla en son 1114 yilinda meydana gelen depremde saatin sifirlandigini düsünün. Yani bu sekilde bir deprem meydana gelmis ve saatin sifirlanmis oldugunu düsünün. Yilda 6 milimetre, 900 yilda yaklasik 6 metreye yakin bir stres birikimi demektir. Iste o stres birikimi bosaldi ve bu depremi meydana getirdi” seklinde konustu.



“Esas olarak tehlike olusturan bölge su an için Türkoglu ve Osmaniye arasindaki fay kismi”

Meydana gelen depremlerin Kahramanmaras’in Türkoglu ilçesi ve Osmaniye arasindaki fayi tetikleyerek deprem potansiyeli olusturdugu uyarisinda bulunan Altunel, “Bunun güneybatisinda yani Türkoglu civarinda yine tarihi dönemlerde 1513 yilinda bir deprem var. Bugünkü deprem ile 1513 yilinda meydana gelen depremin fayinin üzerinde gelecekte meydana gelebilecek depremi öne çekecektir. Dolayisiyla ‘tetikleme’ dedigimiz olay gerçeklesebilir. Orada da fay harekete geçip büyük bir deprem olma potansiyeli oldukça yüksektir. Kuzeydoguya, Çelikhan tarafina dogru gittigimizde, ben bu kirigin Çelikhan’a kadar oldugunu düsünüyorum, yaklasik 250 kilometre uzunlugunda olabilecek bir kirik. Zaten kuzey dogusu 24 Ocak 2020 yilinda 6,8 büyüklügündeki Elazig depreminde kirilmisti. Oralarda orta büyüklükte veya daha küçük boyutlarda depremler meydana gelebilir. Ben o bölgede 7’nin üzerinde bir deprem beklemiyorum ama isaret ettigim gibi özellikle fayin güneybatiya dogru uzanimi yani kuzeyden Osmaniye Düziçi taraflarina dogru olan kol üzerinin biraz daha tehlikeli oldugunu düsünüyorum. Antakya’ya giden kolda da 1822 yilinda yine büyük 7’nin üzerinde bir deprem meydana gelmisti. Orada da 6 civarinda orta büyüklükte depremler olabilir. Esas olarak tehlike olusturan bölge su an için Türkoglu ve Osmaniye arasindaki fay kismidir diye düsünüyorum” dedi.



“Farkli faylar oldugu için Istanbul depremini tetikleme durumu yok”

Istanbul’a ulasan Kuzey Anadolu fay hatti ile Kahramanmaras depremlerine sebep olan Dogu Anadolu fay hattinin farkli faylar oldugunu belirten Prof. Dr. Erhan Altunel, “Biz yer bilimciler olarak depremi bu bölgede bekliyorduk, ama vatandas bunu bilmiyordu. Vatandasin en büyük beklentisi Istanbul civari. Dolayisiyla bu deprem olduktan sonra eminim ki birçok vatandasin aklina gelen soru, ‘Bu deprem Istanbul depremini tetikler mi?’ olacaktir. Ülkemizde iki tane önemli deprem kaynagi var demistik, birisi Kuzey Anadolu fay zonu digeri Dogu Anadolu fay zonu. Bu ikisi birbirinden farkli faylar. Dogu Anadolu fayi ülkemizin güney dogusunda bulunuyor. Kuzey Anadolu fayiysa ülkemizin kuzeyini kat ederek Marmara Denizi’ne oradan da Kuzey Ege’ye dogru gider. Dolayisiyla Istanbul’da bekledigimiz deprem Kuzey Anadolu fayi üzerinde meydana gelecek. Birbirinden tamamen bagimsiz, farkli faylar oldugu için bu depremin Istanbul depremini tetikleme veya sikinti olusturacak bir durumu yok” ifadelerini kullandi.