Arapların Yalan Testi! Bisha Yöntemi...
Arap dünyasında tanık ya da delil bulunamadığında devreye giren bu yöntem, yalanı ortaya çıkardığına inanılan en sıra dışı uygulamalardan biri olarak dikkat çekiyor. İşte, "Bisha" yöntemi hakkında ilginç bilgiler...
Bunlardan biri de Orta Doğu'da bazı Arap ve Beduî topluluklarında uygulanan Bisha (Bişa) yöntemi oldu.
Günümüzden bakıldığında şaşırtıcı hatta ürkütücü görünen bu uygulama, bir kişinin yalan söyleyip söylemediğini anlamak için ateşten faydalanıyordu.
Modern hukuk sistemlerinde hiçbir geçerliliği bulunmayan Bisha yöntemi, geçmişte delil ya da tanığın olmadığı durumlarda toplumsal bir “hakemlik” aracı olarak kullanıldı.
Peki Bisha yöntemi nedir, nasıl uygulanır? İşte, yanıtı...
BİSHA YÖNTEMİ NEDİR
Bisha, yalanı tespit etmek amacıyla uygulanan geleneksel bir ritüeldir.
Daha çok Arabistan Yarımadası, Sina ve çevresindeki Beduî topluluklarda bilinir.
Yöntem, kişinin doğruyu söyleyip söylemediğinin fiziksel bir sınamayla ortaya çıkacağı inancına dayanır.
NASIL UYGULANIR
Uygulama belirli kurallar çerçevesinde yapılırdı; Bu ritüeli yapma yetkisi olan kişiye “mubesha” denirdi.
1- Metal bir kaşık, kepçe ya da benzeri bir nesne ateşte kızdırılırdı.
2- Suçlanan kişiden, bu kızgın metale dilini kısa süreyle değdirmesi istenirdi.
3- Ardından kişi ağzını suyla çalkalar ve dili kontrol edilirdi.
Tüm süreç topluluk önünde gerçekleşirdi.
Dil zarar görmemişse; Kişi doğru söylüyor kabul edilirdi.
Dil yanmış ya da kabarmışsa; Kişinin yalan söylediğine inanılırdı
İNANIŞIN SEBEBİ
Bisha yönteminin arkasındaki temel düşünce şuydu:
Yalan söyleyen kişi korku ve stres yaşar. Bu da ağız kuruluğuna neden olur. Ağız kuruduğunda tükürük azalır ve kızgın metal dile daha fazla zarar verir.
Doğruyu söyleyen kişinin ise dili nemli kalır ve yanmaz.
Bu inanış, yöntemin uzun yıllar sorgulanmadan kabul edilmesini sağladı.