Çöplerden Bir Sehrin Enerjisini Karsiliyorlar

Ülkeye katma deger olusturmak, çevreyi korumak ve kati atigi enerjiye dönüstürmek için 2011 yilinda Bitlis’te AB destegiyle kurulan Evsel Kati Atik Düzenli Depolama Tesisi, Bitlis ve ilçeleri ile çevre illerin çöplerini depolayarak enerji üretimine katki sagliyor. BI-KA bünyesinde açilan tesise tir ve kamyonlarla getirilen alüminyum kutu, pet, plastik, kagit, karton gibi evsel kati ve ambalaj atiklar hacimsel büyüklük ve cinslerine göre ayrilip balyalanarak ekonomiye kazandirilirken, hastanelerden getirilen tibbi atiklar ise buharli makinelerde sterilize edilip mikrobundan arindirilarak çevrenin korunmasina yardimci oluyor. Tesiste yaklasik 12 milyon euroluk çevreci yatirim yapilarak, doganin korunmasi ve geri dönüsüm saglanmasi için hem istihdama hem de enerji üretimine katki saglaniyor. Tesiste 2011 yilindan bugüne kadar yaklasik 450 bin ton çöp depolanirken, çöplerin depolama sahasinda olusturdugu metan gazinin elektrik enerjisine dönüstürülmesiyle saatte 1.2 MW kurulu güce sahip tesiste üretilen elektrik miktari 50 bin hanenin yillik elektrik enerji ihtiyacina denk geliyor.

Konuyla ilgili IHA muhabirine açiklamalarda bulunan Bitlis Kati Atik Birligi Isletme Müdürü Musa Tütün, hedeflerinin çevreyi koruyarak çöpten enerji üretimini arttirmak oldugunu söyleyerek, “Tesisimiz Avrupa Birligi katilim öncesi mali yardim programi çerçevesinde kurulan bir tesis. Belediyelere hizmet vermektedir. Bitlis il ve ilçe belediyelerimizin hepsi birligimize üyedir. Tesisimiz entegre bir tesistir. Tesisimizde su an için evsel kati atik düzenli depolama tesisi, tibbi atik sterilizasyon tesisi, depo gazi enerji üretim santrali, suyu aritma tesisi, geri dönüsüm ambalaj atigi, toplama ayirma tesisi bulunmaktadir. Proje bütçemiz yaklasik 12 milyon euro ve 12 milyon euronun 9 milyon eurosu Avrupa Birligi tarafindan hibe olarak verildi.

3 milyon euro ise üye belediyeler tarafindan uzun vadeli olarak Iller Bankasi’na borçlanma yapildi. Tesis ilk kurucu üyeligi olan Bitlis, Tatvan, Güroymak, Gölbasi ve Günkiri belediyeleri tarafindan kuruldu. Daha sonra Bitlis ilinde bulunan diger ilçeler birligimize üye olarak bu hizmetten faydalandi” dedi.



“2011 yilindan bu yana yaklasik 450 bin ton çöp depolandi”

Depolanan çöplerden saatlik 1.2 megavat elektrik enerjisi üretildigini ifade eden Tütün, “2006 yilinda projelendirdigimiz bu tesisi 2011 yilinda isletmeye aldik. Isletmeye aldigimiz tesisimizde 2011 yilindan bu yana yaklasik 450 bin ton çöp depolanmakta. Depoladigimiz çöpten de saatlik olarak 1.2 megavat elektrik enerjisi üretmekteyiz. Bitlis il ve ilçelerinde bulunan belediyelere hizmet vermekteyiz. Bunun yani sira düzenli depolama tesisini kurmayan Mus Belediyesine de su an için hizmet vermekteyiz. Depolama tesisini kurana kadar aldigimiz meclis karariyla atiklarini tesisimizde depolamaktayiz. Depoladigimiz atiklardan olusan sizinti sulari çevreye, dogaya zarar vermemesi için aritip dogaya bu sekilde desarjini yapmaktayiz” seklinde konustu.



“Yilda 65 bin ton evsel atik depolamaktayiz”

60 bin metreküp kapasiteli tesiste yilda 65 bin ton evsel atik depolandigini belirten Tütün, “Tesisimizde bir adet membran biyoreaktör dedigimiz su aritma tesisi bulunmaktadir. Burada da günlük 60 metreküp kapasiteli bir tesis bulunmaktadir. Bu tesisimizde de kirlilik yükü yüksek olan çöp suyunu aritip içme suyu standardina getirdikten sonra dogaya desarj etmekteyiz. Bu tesiste yilda 65 bin ton evsel atik depolamaktayiz. Birinci hücremizin ömrüne yaklasik 2 yil kaldi. Ikinci yildan sonra ilk hücremizi tamamen kapatip, ikinci hücrenin taban sizdirmazlik sistemini yapip isletmeye alacagiz. Bunun yaninda tesisimizde bir adet Depo Gazi Enerji Üretim Santrali bulunmakta. Depoladigimiz atiklardan olusan metan gazi bu tesisimize aktarilarak burada elektrik enerjisine dönüstürülmekte. Bu tesiste saatlik olarak 1.2 megavat elektrik enerjisi üretiyoruz. Baska bir tesisimiz olan tibbi atik sterilizasyon tesisinde ise hastanelerden, saglik kurumlarindan ve saglik üreticilerinden üretilen tibbi atiklar tasinarak bu tesiste bertaraf edilmektedir. Bertaraf yöntemi buharli sterilizasyon dedigimiz cihazlarda yapilmaktadir. Yüksek sicaklikta ve kizgin buhar elde edilerek atik üzerine verilmekte ve atik üzeri içerisindeki mikroorganizmalar arindirilarak zararsiz hale getirilip evsel atik formuna dönüstürülmektedir. Evsel atik formuna dönüstürülen tibbi atiklar yine evsel atik depolama tesisine gönderilerek burada depolanmaktadir” diye konustu.



“Kagit, karton, pet, plastik ve benzeri metal atiklar toplanilarak geri kazanim tesislerine gönderiliyor”

Her türlü çöpün tesislerde ayristirilarak farkli alanlardaki tesislere gönderildigini söyleyen Tütün, “Tesisimizde yine ambalaj atigi toplama ayirma tesisi bulunmakta. Bu tesisimizde de Bitlis il ve ilçelerinde bulunan ticarethane, kamu kurumlari, marketler ve benzeri üreticilerden ambalaj atiklari olan kagit, karton, pet, plastik ve benzeri metal atiklar toplanilarak burada balya pres yapilarak geri kazanim tesislerine gönderilmektedir. Yillik olarak 250 ton atik toplanarak ekonomiye kazandirilmaktadir. Tesisimiz entegre tesis dedigimiz birkaç tesisten olusmaktadir. Burada bütün ünitelerde yaklasik 55 personel çalismaktadir” ifadelerini kullandi.

“Hedefimiz önümüzdeki yillarda bir mekanik ayristirma tesisi kurmak”

Kurulmasi planlanan tesisler ile birçok alanda vatandaslarin isini kolaylastiracaklarini dile getiren Tütün, “Çöplerin gelip direk dökülüp ayristirildigi, daha sonra balya pres yapildigi bir tesis ve mekanik ayristirma tesisinin yaninda bir kompost tesisi yapmayi planliyoruz. Kompost tesisinde de evsel atiklar ayristirildiktan sonra kalan organik kisim, organik atik çürümeye tabi olan bir atik. Bu atigi kompostla birlikte gübreye dönüstürecegimiz bir tesis kuruyoruz. Bu tesiste ürettigimiz gübreleri tarimsal alanda kullanacagiz” dedi.