'Sizofreni Hastalari Toplum Tarafindan Dislanmamali'
Özel Hatem Hastanesi Ruh Sagligi ve Hastaliklari Uzmani Uzm. Dr. Mehmet Ünler, sizofreni toplumun yaklasik yüzde 1’nde görülen, kronik seyirli ancak tedaviyle belirtileri kontrol altina alinabilen bir ruhsal hastalik oldugunu belirterek, bu tür hastalarin toplumdan dislanmamasi gerektigini kaydetti.
Uzm. Dr. Ünler, yine de ilaç uyumsuzlugu nedeniyle zaman zaman hastalik tablosunda alevlenmeler görülebildigini ve bu sebeple hastalarimizin davranis kontrolünde bozulmalarla giden ataklari olabildigini kaydetti.
"Siddetin az bir kismi ruhsal hastaligi olan fertlerden"
Sizofreni hastalarinin ilaç uyumu ve ayaktan poliklinik kontrolleri düzenli saglandigi takdirde siddet davranisini azaldiginin altini çizen Ruh Sagligi ve Hastaliklari Uzmani Uzm. Dr. Mehmet Ünler, "Görsel ve yazili medyaya bakildiginda çogu kez sizofreni hastaligi siddet ile birlikte islenmektedir. Siddet davranisi gösteren hasta hikayelerini medyada çok sik görürüz. Ancak burada etkili olan durum aslinda algida seçiciliktir. Tüm toplumda siddet davranislarini inceleyen istatistiklere bakildiginda siddet davranisinin çok az bir kisminin ruhsal hastaligi olan sahis ilgili oldugu, ruhsal hastaligi olup siddet davranisi gösteren hastalarin siklikla alkol veya madde kullanim öyküsü olan, antisosyal kisilik özellikleri gösteren sahislar oldugu gösterilmistir. Burada sizofreni hasta yakinlarina önemli görevler düsmektedir, hastanin ruhsal durumunda olagandan farkli bir degisiklik gözlemlediklerinde, ilaç uyumu ile ilgili sorun yasadigini fark ettiklerinde hastanin ruh sagligi ve hastaliklari uzmanina muayene olmasi saglanmalidir. Hastanin poliklinik muayenelerine devamliligina dikkat edilmelidir. Günümüzde önemli bir rehabilitasyon hizmeti olan ve ayaktan hizmet veren Toplum Ruh Sagligi Merkezleri ile görüsülerek hastanin islevselliginin korunmasi ve tedavi uyumu saglanmalidir. Bu merkezler hastaligin alevlenme riskini ve böylece hastanede yatis ihtiyaçlarini önemli ölçüde azaltmaktadir" dedi.
Sizofreni hastalarinin ceza sorumlulugu
Ünler, sizofreni ile ilgili dogru olmayan diger bir alginin ise bir suç eylemine karistiklarinda hasta olmayan kisilerden farkli olarak herhangi bir yaptirima maruz kalmadiklari yönündeki algi oldugunu ifade etti.
Ünler, "Oysaki gerçekte durum böyle degildir. Her sahis gibi sizofreni hastalari da bir suç eylemine karistiginda çesitli yaptirimlarla karsilasir. Öncelikle isledigi suç eyleminin hukuki anlam ve sonuçlarini algilayabilen veya bu eylemle ilgili olarak davranislarini yönlendirme yetenegi yerinde olan sizofreni hastalari normal kisiler gibi ceza almaktadir. Ancak isledigi suç eyleminin hukuki anlam ve sonuçlarini algilayamayan veya bu eylemle ilgili olarak davranislarini yönlendirme yetenegi önemli derecede bozulmus hastalar ise ceza almamakla birlikte bu sahislar hakkinda güvenlik tedbirine basvurulmaktadir. Bu hastalar öncelikle tedavilerinin saglanmasi için ruh sagligi ve hastaliklari yatakli ünitelerinde tedaviye tabi tutulur ve sosyal sükun hali saglanana kadar yatislari devam eder. Taburculuk durumunda ise bu hastalar hakkinda belirli araliklarla ve genelde 5-10 yil süreli ayaktan siki poliklinik kontrolleri saglanir, böylece ilaç uyumlari artar ve hastaligin alevlenmesi durumunda hizli bir sekilde tedavi müdahalesine basvurulur. Yani bir anlamda bu hastalar ayaktan bir adli kontrol sürecine alinmis olur" seklinde konustu.
"Sizofreni hastalarina saygi gösterilmeli"
Toplumsal olarak önemli bir yönlendirici araç olan medyada ruh sagligi ve hastaliklari konusunda yanlis bilgilere izin verilmemesi gerektigine dikkat çeken Uzm. Dr. Mehmet Ünler, "Hastaliklarin damgalanmasindan uzak durulmalidir. Saglikli bir toplum olabilmemiz için farkli irk, cinsiyet ve kökenden gelen fertlere saygi duymamiz gerektigi gibi farkli hastaliklari olan kisilere de ayni saygiyi göstermeliyiz" diye konustu.