Akran Zorbaligina AKDEM Destegi

Zeytinburnu Aile Kadin Destekleme ve Engelliler Merkezi (AKDEM), günümüzde özellikle egitim hayatinda çocuklarin sikça karsilastigi ve gelecekte üzerinde olumsuz etkiler birakan ‘akran zorbaligi’na karsi ‘Akran Iletisimlerini Güçlendirme’ projesini hayata geçiriyor. AKDEM bu projeyle; akran zorbaligina karsi çocuklarin farkindaliklarinin artmasini hedeflenirken, akran zorbaligi olan ve olmayan davranislarin ayirt edilebilmesi, akran zorbaligi durumunda karsilasilabilecek üç rolün farkliliklari, zorbalikla mücadele ve zorbaligi önleme yollarini kesfetme gibi hususlari temel alarak hareket ediyor.

AKDEM’in egitim kurumlarinda gerçeklestirdigi programin hedef grubunu 5.sinif ögrencileri olusturuyor. 3 asamali olarak planlanan program, 2 ders saati sürüyor ve interaktif olarak gerçeklesiyor. ‘Akran Iliskilerini Güçlendirme Projesi’ ilk olarak, Zeytinburnu Resat Tardu Ortaokulu 5.sinif ögrencilerine uygulandi. 14 subeden olusan okulda toplam 409 ögrenciyle ‘Akran Iletisimini Güçlendirme Egitimi’ verildi.



Akran zorbaligini anlama ve ayirt etme egitimi

Programin 1’inci kisminda ‘‘Zorbalik Nedir?’’ konusu ile ögrencilerin akran zorbaligi kavramini, zorbalik davranislarini ve akran zorbaliginin rollerini taninmasi hedefleniyor. Uygulayici tarafindan kavramlar açiklanip, soru-cevap yöntemiyle ögrencilerin desteklenmesi hedefleniyor. Ögrencilerin konuyu daha iyi kavramasi için ‘‘Akran Zorbaligi’’ adli video gösterimi yapiliyor. Video izlerken dikkatlerini çeken noktalari çizebilecekleri veya not alabilecekleri belirtilirken, videoyu izlerken çizdikleri ve yazdiklari üzerine konusmalar yapiliyor. Zorbalik davranislari yapanlar ve zorbalik davranisina maruz kalanlar hakkinda uygulamaciya ipuçlari vermesi beklenen etkinlikte, zorbaliga maruz kalan ögrencilerin yasadiklari durumu anlatmak için bir alan açildigi ve yaptiklari paylasimla ugradiklari zorbalik davranislarini tanimlayabildikleri gözlemleniyor.

Programin 2’nci kisminda ‘‘Akran Zorbaligi mi Degil mi?’’ etkinligi ile ögrencilerin zorbalik ve zorbalik olmayan davranislari fark etmeleri hedefleniyor. Akran zorbaliginda güç dengesizligi, süreklilik ve kasitlilik olmasi gerektigi bilgisi verilerek etkinlik ile ögrencilerin farki anlamasi saglaniyor. Uygulayici tarafindan ögrencilere kirmizi ve mavi renkte kâgitlar dagitiliyor. Uygulayici farkli kisa olaylar anlatarak, ögrencilerin olayin zorbalik davranisi olup olmadigini renkli kâgitlarla cevaplamasi istiyor. Ögrencilerle yapilan bu etkinlikte anlatilan olaylarda zorbalik olan davranislar ve türleri üzerine konusulurken zorbalik olan ve olmayan davranislarin ayriminin yapildigi gözlemleniyor.

Programin 3’üncü kisminda ‘‘Oku, Düsün, Cevapla’’ çarki ile verilen egitimde ögrenilen bilgilerin pekismesi, tüm ögrencilerin sürece dâhil olmasi isteniyor. Çark, egitim boyunca ögretilen bilgiler hakkinda sorulardan hazirlaniyor.

Program bitiminde her sinif için özel olarak hazirlanan ve içeriginde ‘‘Zorba Degil Arkadas Ol!’’ mesajini veren ‘‘Sinif Kontrati’’ afisi ögrencilerle birlikte siniflara asiliyor ve verilen egitimin sürdürebilirligine katki saglanmasi hedefleniyor.

Zorbaliga ugrayanlar tespit ediliyor

Egitim programinin gerçeklestirilmesi sürecinde AKDEM tarafindan izleme ve degerlendirme çalismalari yapiliyor. Bu çerçevede egitime baslanmadan önce ögrencilere uygulayici tarafindan hazirlanan ön test uygulaniyor, egitim tamamlandiktan sonra ise son test uygulanarak iki asamali olarak planlanan degerlendirme süreci tamamlanmis oluyor.

Tamamlanan program sonucunda akran zorbaligindan ileri derece etkilendigi tespit edilen ögrenciler ve zorbalik davranisini sergileyen ögrenciler ile ilgili gerekli yönlendirmelerin yapilabilmesi adina okul rehberlik servisi ile görüsme yapiliyor.

AKDEM tarafindan uygulanan egitimler, 2023 yili içerisinde Zeytinburnu sinirlari içerisinde yer alan tüm okullarin 5. sinif ögrencilerine verilecek.

Akran zorbaligi nedir

Akran zorbaligi, bir veya birden fazla kisinin baska birisine isteyerek kötü ve/veya kaba davranmasi ya da ona zarar verecek eylemlerde bulunmasi anlamina gelir. Zorbalik; hayatin her alaninda görülebilir. Okulda, oyun alanlarinda, sokakta, evde veya sanal ortamda gerçeklesebilir. Zorbalik davranisi, tekrarlanan veya tekrarlanma potansiyeli olan bir davranis olarak tanimlanir.

Zorbalik; bir davranisin isteyerek, karsidaki kisi “Hayir”, “Bu davranis beni incitiyor” dedigi halde yapilmasi anlamina gelir.

Vurmak, itmek, dalga geçmek, özel bilgilerini baskalariyla paylasmak, esyalarina zarar vermek veya oyun disi birakmak birer zorbalik örnegidir. Zorbalik, zorbaliga ugrayan çocugun suçu degildir.

Akran zorbaligi çocuklari nasil etkiler?

Akran zorbaligi davranisi gerçeklestiren çocuklarin, kisa vadede okul ile iliskili alanlarda problemler yasadiklari, okula bagliliklarinin zayif oldugu, okulu sevmedikleri ve akademik basarilarinin düsük oldugu görülmektedir. Uzun vadede ise bu çocuklarin, ilerleyen yillarda suça karisma ve sabika kaydi gibi suça iliskin davranislarinin, yasitlarina kiyasla daha fazla oldugu gözlemlenmistir.